21η Απριλίου: Oι άγνωστοι φάκελοι της CIA για τη χούντα

Οι αναφορές τη βραδιά που καταλύθηκε η δημοκρατία, το έκδηλο ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον για την τύχη του Ανδρέα Παπανδρέου και ο μύθος του μηδενικού χρέους επί χούντας.

• • •

«Είμαστε μαζί σας, είτε µας θέλετε είτε όχι»! Μόλις πέντε ηµέρες µετά την εκδήλωση του πραξικοπήµατος ο 55χρονος κινηµατίας Στυλιανός Παττακός φροντίζει να ξεκαθαρίσει στους αξιωµατούχους της αµερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα ότι η χούντα είναι διατεθειµένη να εξυπηρετήσει δουλοπρεπώς τα συµφέροντα της υπερδύναµης… ακόµη και εάν η ίδια δεν το ήθελε. Αρκετές φορές έχουν βρεθεί µέχρι σήµερα στο επίκεντρο της ιστορικής έρευνας οι σχέσεις µεταξύ της Ουάσιγκτον και του καθεστώτος των επίορκων στρατιωτικών που κατέλαβαν την εξουσία ακριβώς σαν σήµερα πριν από 52 χρόνια.

Τι γνώριζαν, αλήθεια, οι πράκτορες της CIA στην Αθήνα για τη δράση των επίορκων στρατιωτικών και πόσο σφιχτός ήταν αυτός ο εναγκαλισµός; Οντως συνέβαλαν ώστε να καταλυθεί η ∆ηµοκρατία εκείνη τη µοιραία νύχτα της 21ης Απριλίου 1967; Από τα αποχαρακτηρισµένα έγγραφα των αµερικανικών µυστικών υπηρεσιών, µέρος των οποίων παρουσιάζουµε σήµερα, αποκαλύπτεται ότι η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών της αντίπερα όχθης του Ατλαντικού είχε διαπιστώσει τουλάχιστον από το 1966 ότι είχε αρχίσει να υφαίνεται ο ιστός της χούντας. Κανένα απτό στοιχείο, όµως, µέχρι σήµερα δεν αποδεικνύει ότι παρενέβησαν απροκάλυπτα τα ξηµερώµατα εκείνης της Παρασκευής που βγήκαν τα τανκς στους κεντρικούς δρόµους της πρωτεύουσας. Αντιθέτως, υπάρχουν πολλές αναφορές που καταδεικνύουν την αµέριστη αποδοχή προς την «εθνοσωτήριο επανάσταση», όπως την αποκαλούσαν οι πρωταίτιοι στασιαστές.

Ο Λευκός Οίκος νοιαζόταν κυρίως για την αφοσίωση των κυβερνώντων στο ΝΑΤΟ και στη ∆ύση. Από τη στιγµή που κάτι τέτοιο δεν διακυβευόταν, αδιαφορούσε για το εάν είχαµε δικτατορία ή δηµοκρατία. Οι διώξεις δεκάδων χιλιάδων πολιτών, κυρίως αριστερών πεποιθήσεων, οι εκτοπισµοί, οι βασανισµοί και οι φυλακίσεις περνούσαν σε δεύτερη µοίρα. Το ίδιο ίσχυε και για τη διασπάθιση του δηµόσιου χρήµατος, τους διορισµούς συγγενών και φίλων των χουντικών σε θέσεις-κλειδιά του κρατικού µηχανισµού και τις σκανδαλώδεις συµβάσεις. Αλλωστε, αρκετές από αυτές γίνονταν µε αµερικανικές επιχειρήσεις, όπως ήταν αυτή του εργολάβου Ρόµπερτ ΜακΝτόναλντ για την κατασκευή της Εγνατίας Οδού. Ο ανάδοχος αναχώρησε µέσα σε λίγους µήνες από τη χώρα µας, χρεώνοντας το ελληνικό ∆ηµόσιο µε 1,5 δισ. δραχµές.

 

Υπερατλαντική «σιωπηρή» αποδοχή

Οι αναφορές από τον σταθµό της CIA στην Αθήνα και τα µηνύµατα ανακούφισης
µήνες πριν εκδηλωθεί το πραξικόπηµα της 21ης Απριλίου 1967, ο σταθµός της CIA στην Αθήνα έστελνε απόρρητες εκθέσεις στην Ουάσιγκτον µε τις οποίες ενηµέρωνε τον τότε πρόεδρο των Ηνωµένων Πολιτειών Λίντον Τζόνσον ότι είναι πιθανό το ενδεχόµενο κατάλυσης της ∆ηµοκρατίας στην Ελλάδα από στρατιωτικούς. Αρκετές από αυτές τις αναφορές παρέµεναν επί δεκαετίες σφραγισµένες σε συρτάρια και υπολογιστές. Ωστόσο, η υπηρεσία πληροφοριών της υπερδύναµης αποφάσισε να αποχαρακτηρίσει χιλιάδες έγγραφά της, µέρος των οποίων αφορούσε την πρόσφατη ελληνική Ιστορία.

Οι πράκτορες, όπως αποδεικνύεται, κατέγραφαν ενδελεχώς τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα µας. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι µέχρι σήµερα δεν υπάρχει έγγραφο που να αποδεικνύει ότι υπήρξε ωµή παρέµβαση από τις ΗΠΑ στην εκδήλωση του πραξικοπήµατος. Βρίσκουµε, όµως, πολλές εκθέσεις που καταδεικνύουν την αποδοχή που υπήρξε προς το δικτατορικό καθεστώς από τις πρώτες κιόλας ηµέρες που κατέλαβε την εξουσία. Η πρώτη σηµαντική αναφορά από τον σταθµό της CIA στην Αθήνα γίνεται στις 7 Μαρτίου 1966, δηλαδή πάνω από έναν χρόνο προτού ξεσπάσει το κίνηµα.

Σε αυτή γίνεται λόγος για συνωµοτικές οµάδες εντός του ελληνικού στρατεύµατος που έχουν αρχίσει να κινούνται ύποπτα. Το κείµενο αναφέρει αναλυτικά τα ονόµατα των αξιωµατικών που είχαν προαχθεί και µετατεθεί εκείνες τις µέρες σε θέσεις-κλειδιά των Ενόπλων ∆υνάµεων, αλλά ειδικά για τον Γεώργιο Παπαδόπουλο τονίζονται τα εξής: «Λίγο πριν από τη συγκέντρωση του κόµµατος της Ενωσης Κέντρου, στις 16 Φεβρουαρίου 1966, ο αντισυνταγµατάρχης Γεώργιος Παπαδόπουλος ήλθε στην Αθήνα για να επικοινωνήσει µε άλλους συνταγµατάρχες σε περίπτωση που κρινόταν αναγκαία η οργάνωση πραξικοπήµατος για να αποτραπούν εκδηλώσεις βίας που θα προκαλούνταν από την Ε∆Α (σ.σ.: Ενιαία ∆ηµοκρατική Αριστερά). Ο Παπαδόπουλος είπε στους στρατιωτικούς µε τους οποίους είχε επαφές πως τον είχε καλέσει στην Αθήνα ο αρχηγός του ΓΕΣ, αντιστράτηγος Γρηγόριος Σπαντιδάκης. […] Οι στόχοι αυτής της ακροδεξιάς οµάδας είναι να εξουδετερώσει ή να αποτρέψει την αριστερή διείσδυση στον στρατό και στην κυβέρνηση. […] Η οµάδα θεωρεί ότι η κατάσταση στην Ελλάδα υπό τους Παπανδρέου έχει οµοιότητες µε την κατάσταση που δηµιουργήθηκε στη Βραζιλία (σ.σ.: οδήγησε επίσης σε στρατιωτική χούντα)».

 

Αρχικά έβλεπαν στρατηγούς

Τις πρώτες πρωινές ώρες της µοιραίας 21ης Απριλίου, όταν οι ερπύστριες των αρµάτων µάχης που είχαν βγει από το Κέντρο Εκπαίδευσης Τεθωρακισµένων στου Γουδή άρχισαν να κυλούν στην άσφαλτο της άδειας λεωφόρου Μεσογείων µε κατεύθυνση τη Βουλή και τα άλλα σηµαντικά κτίρια της πρωτεύουσας, οι Αµερικανοί πράκτορες, µέσα από το δίκτυο πληροφοριών που είχαν στήσει, προσπαθούσαν να µάθουν ποιοι κινούσαν τα νήµατα και επιχειρούσαν να καταλύσουν τη δηµοκρατία.

Στις αρχικές αναφορές που εστάλησαν στο αρχηγείο της CIA στο Λάνγκλεϊ της Βιρτζίνια αναφερόταν ότι «η κυβέρνηση Κανελλόπουλου ανατράπηκε από ένα ταχύτατο και καλοσχεδιασµένο πραξικόπηµα, διευθυνόµενο, απ’ ό,τι φαίνεται, από την ανώτατη ηγεσία του Ελληνικού Στρατού». Ηταν προφανές πως η αρχική εκτίµησή τους ήταν ότι η εκτροπή πραγµατοποιήθηκε από στρατηγούς (η επονοµαζόµενη «µεγάλη χούντα» που, όντως, οργανωνόταν αλλά δεν υλοποιήθηκε ποτέ, γιατί πρόλαβε να κινηθεί ταχύτερα η «µικρή χούντα» των συνταγµαταρχών).

Το έγγραφο, πάντως, έκλεινε µε τη διαβεβαίωση ότι «το πραξικόπηµα αναµένεται να διατηρήσει τις προηγούµενες σταθερές σχέσεις µε τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ». Εννιάµισι ώρες αργότερα η εικόνα έχει ξεκαθαρίσει. Η CIA έχει σαφή εικόνα των συνωµοτών. Οπως τονίζεται στη νέα αναφορά, «το πραξικόπηµα υπήρξε έργο οµάδας ανώτερων αξιωµατικών του Στρατού και της Αεροπορίας που αυτοαποκαλούνταν νωρίτερα “Επαναστατικό Συµβούλιο” και ισχυρίζονται πως είχαν ασφαλείς πληροφορίες ότι οι κοµµουνιστές ετοιµάζονται “να ξεκινήσουν ταραχές, απεργίες και γενική αναταραχή στην Αθήνα” το Σάββατο 22 Απριλίου».

Ακόµη πιο καθησυχαστικές για την Ουάσιγκτον είναι οι επόµενες αναφορές. «Ο εκπρόσωπος της οµάδας, στρατηγός Παττακός, δήλωσε στον αεροπορικό ακόλουθο των ΗΠΑ ότι το πραξικόπηµα σχεδιάστηκε “για να διασφαλιστούν η εσωτερική ηρεµία, η νοµιµοφροσύνη προς τον βασιλέα, η αφοσίωση στο ΝΑΤΟ και στη ∆ύση, καθώς και η ενότητα του λαού”, τον οποίο δίχασαν οι πολιτικοί». Ο συντάκτης της έκθεσης διαβεβαιώνει, επίσης, ότι, σε περίπτωση που «οι υποστηρικτές των Παπανδρέου ή η άκρα Αριστερά συνέλθουν από το αρχικό σοκ και επιχειρήσουν να ξεκινήσουν φασαρίες, οι δυνάµεις ασφαλείας είναι σε θέση να διατηρήσουν την τάξη».

 

«Ηλίθια ακροδεξιά τσογλάνια»

Στις υπόλοιπες εκθέσεις οι πράκτορες ενηµερώνουν τους ανωτέρους για τα καθέκαστα στην Αθήνα αναφορικά µε τον σχηµατισµό της πρώτης χουντικής κυβέρνησης, τις συλλήψεις πολιτικών και πολιτών, καθώς επίσης και για τον τρόπο µε τον οποίο αντιδρά ο 27χρονος βασιλιάς Κωνσταντίνος Β’, που φέρεται να χαρακτηρίζει τους πραξικοπηµατίες «ηλίθια ακροδεξιά τσογλάνια»! Μάλιστα, γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι ζήτησε από τον Αµερικανό πρέσβη στην Αθήνα Ουίλιαµ Φίλιπς Τάλµποτ να αποκαταστήσει τη νοµιµότητα µε απόβαση πεζοναυτών προτού συµβιβαστεί µε τη νέα κατάσταση.

Την πρώτη κρίσιµη για τη σταθεροποίηση περίοδο του στρατιωτικού καθεστώτος των Αθηνών, οι Αµερικανοί επέδειξαν, όπως διαπιστώνεται, µια σιωπηρή αποδοχή των συνταγµαταρχών. Μπορεί η Ουάσιγκτον να έλαβε την απόφαση να επιβάλει εµπάργκο όπλων στην Ελλάδα, ωστόσο αυτό περιλάµβανε µόνο ελαφρά οπλικά συστήµατα και, όπως θα αποδεικνυόταν σύντοµα, αποτελούσε µια περισσότερο συµβολική πράξη απέναντι στη βίαιη διακοπή του ελληνικού κοινοβουλευτισµού. Οπως αναφέρει ο πρώην υπουργός και δηµοσιογράφος Γιώργος Ρωµαίος στο βιβλίο του «Η περιπέτεια του Κοινοβουλευτισµού στην Ελλάδα (τόµος Γ’, εκδόσεις Πατάκη), αυτή η σιωπηρή αποδοχή των Αµερικανών οφειλόταν, ως επί το πλείστον, στη γεωγραφική εγγύτητα της Ελλάδας µε την ταραγµένη Μέση Ανατολή.

Ο Πόλεµος των Εξι Ηµερών που ξέσπασε ανάµεσα στο Ισραήλ και τις αραβικές χώρες µόλις ενάµιση µήνα µετά το απριλιανό πραξικόπηµα στην Αθήνα ήταν καταλυτικός για την αρχική αντίδραση των Αµερικανών απέναντι στο καθεστώς των συνταγµαταρχών.

 

Αφοσιωμένοι στο ΝΑΤΟ και στη Δύση

Αυτό διαφαίνεται και από το παρακάτω απόσπασµα ενός υποµνήµατος του υπουργού Εξωτερικών Ντιν Ρασκ προς τον Αµερικανό πρόεδρο Λίντον Τζόνσον, µε ηµεροµηνία 21 Ιουλίου 1967: «Στην Ελλάδα διαθέτουµε σηµαντικές εγκαταστάσεις για την αεροπορία και το ναυτικό, οι οποίες έχουν αποκτήσει αυξηµένη αξία µετά τον Αραβοϊσραηλινό Πόλεµο.

Αυτός ο πόλεµος υπογράµµισε τη σηµασία της Ελλάδας (µαζί µε την Τουρκία και το Ιράν) για τα αµερικανικά συµφέροντα. Κρίνουµε πως, αν υπάρξει ορισµένη αρνητική αντίδραση από το Κογκρέσο και αλλού, αυτή δεν θα είναι πολύ µεγάλη και µπορεί να περιοριστεί αρκετά, εφόσον τονίσουµε τα ακόλουθα: Πως η Ελλάδα, όπως η Τουρκία και το Ιράν, προβάλλει ως ιδιαίτερα σηµαντική χώρα για τις ΗΠΑ, µε δεδοµένη την αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή και τη σοβιετική διείσδυση σε αυτή την περιοχή.

Πως είναι ζωτικό να διατηρούµε την Ελλάδα ως µια ενεργή και λειτουργική χώρα-µέλος του ΝΑΤΟ, υπό τη σκέπη του οποίου αναπτύσσονται τα οπλικά προγράµµατα. Πως πρέπει να αποφύγουµε να ωθήσουµε την Ελλάδα προς την κατεύθυνση της Γαλλίας, η οποία διέπεται από µια χλιαρή και όχι τόσο επιβοηθητική θέση όσον αφορά το ΝΑΤΟ»

Το προφίλ των χουντικών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ένα οκτασέλιδο έγγραφο του σταθµού της CIA στην Αθήνα, µε ηµεροµηνία 24 Μαΐου 1967, που φέρει τον ουδέτερο τίτλο «Η ελληνική χούντα», καθώς σε αυτό παρουσιάζεται το προφίλ των προσώπων που οδήγησαν την Ελλάδα στην πολιτική εκτροπή.

Ο συντάκτης αναφέρει:

Για τον Στυλιανό Παττακό, πως «πριν από το πραξικόπηµα θεωρούνταν φιλικά προσκείµενος στην Εθνική Ριζοσπαστική Ενωση (σ.σ.: το συντηρητικό κόµµα που είχε ιδρύσει από το 1956 ο Κωνσταντίνος Καραµανλής), στο ΝΑΤΟ και στις ΗΠΑ. Εχει στενούς συγγενείς στις Ηνωµένες Πολιτείες και δύο ανιψιούς που υπηρετούν ως αξιωµατικοί στον αµερικανικό στρατό, ο ένας εκ των οποίων στο Βιετνάµ». Ακολουθούν άλλες τρεις γραµµές για τον τότε ταξίαρχο των τεθωρακισµένων, που µέχρι και σήµερα παραµένουν απόρρητες.
Για τον Νικόλαο Μακαρέζο, η αναφορά ξεκινά µε τρεισήµισι λογοκριµένες σειρές. Αυτό που µπορούµε να διαβάσουµε για τον τότε ταξίαρχο του Πυροβολικού είναι ότι «έχει πανεπιστηµιακές γνώσεις στην οικονοµία, την πολιτική επιστήµη και τη διοίκηση επιχειρήσεων», καθώς και ότι «µιλά περιορισµένα αγγλικά, αλλά άνετα γερµανικά, τα οποία πιθανόν έµαθε κατά τη θητεία του ως στρατιωτικού ακολούθου της Ελλάδας στη Βόννη το 1963-1964. Και αυτός φαίνεται φιλονατοϊκός και φιλοαµερικανός».
Για τον Γεώργιο Παπαδόπουλο, πως είναι «το ισχυρότερο µέλος της τριανδρίας» και είχε κατοχική δράση «στις αντιστασιακές οµάδες του στρατηγού Γρίβα» (σ.σ.: εννοεί την αντικοµµουνιστική Οργάνωση Χ του αντισυνταγµατάρχη Πεζικού Γεώργιου Γρίβα). Ακολουθούν και εδώ λογοκριµένα σηµεία, ενώ έχει δηµοσιοποιηθεί το σχόλιο που αφορά τις δηµόσιες εµφανίσεις του επίορκου συνταγµατάρχη. «Εχει δώσει σε αυτές ευθείες και λογικές απαντήσεις, ευκαιριακά, όµως, επέδειξε µια κάποια τραχύτητα». Τα πορτρέτα των πρωταιτίων συνοδεύονται από την επισήµανση πως «υπάρχουν πληροφορίες οι οποίες πηγάζουν από εικασίες και κουτσοµπολιά, για την ανάδυση ανταγωνισµών στο εσωτερικό της χούντας, ιδίως µεταξύ Παπαδόπουλου και Παττακού, αν και αµφότεροι το αρνούνται».
Γίνεται, τέλος, η διαπίστωση «πως η κατάσταση είναι εξωτερικά ήρεµη και δεν υπάρχουν σηµάδια οποιασδήποτε αποτελεσµατικής εσωτερικής αντίστασης στο κίνηµα. Προς το παρόν, µολονότι το κοινό δεν έχει µέχρι στιγµής εκδηλώσει υποστήριξη προς το νέο καθεστώς, φαίνεται ανακουφισµένο από το γεγονός ότι το πραξικόπηµα πραγµατοποιήθηκε σχετικά ανώδυνα και ότι υπάρχει προοπτική προσωρινής τουλάχιστον ανάπαυλας από την πολιτική αναταραχή που µάστιζε την Ελλάδα µετά την πτώση της κυβέρνησης Καραµανλή το 1963».

«∆εν θα πειράξουµε τον Ανδρέα»

Από την πρώτη στιγµή που επιβλήθηκε το χουντικό καθεστώς, οι Αµερικανοί ήθελαν να µάθουν ποια θα ήταν η τύχη του συλληφθέντος Ανδρέα Παπανδρέου. Σε έγγραφο της CIA µε ηµεροµηνία 14 Ιουλίου 1967 διαβάζουµε ότι εξαρχής υπήρχαν διαβεβαιώσεις από τους πραξικοπηµατίες ότι «οι πολιτικοί κρατούµενοι, συµπεριλαµβανοµένου του Ανδρέα, δεν θα βλάπτονταν». Μάλιστα, στις 5 Μαΐου του ίδιου έτους το ξεκαθάρισαν τόσο ο «πρωθυπουργός» Κωνσταντίνος Κόλλιας όσο και ο «υπουργός Προεδρίας» Γεώργιος Παπαδόπουλος ότι δεν υπήρχε περίπτωση να εκτελεστεί ο Ανδρέας Παπανδρέου.

Σε ανάλογες δηλώσεις προς Αµερικανούς αξιωµατούχους προέβη και ο «υπουργός Εσωτερικών» Στυλιανός Παττακός στις 31 Μαΐου. Να θυµίσουµε για την ιστορία ότι ο πρώην αντιπρόεδρος των Ηνωµένων Πολιτειών και µετέπειτα πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον ήταν ο πρώτος κορυφαίος Αµερικανός πολιτικός που έφθασε στην Αθήνα µόλις δύο µήνες µετά το πραξικόπηµα, στις 20 Ιουνίου 1967. Γενικώς, η υπερδύναµη εφάρµοζε εκείνη την εποχή την τακτική της realpolitik, ως προς τις σχέσεις της µε το καθεστώς. Αποδεχόταν τη δικτατορία ως τετελεσµένο γεγονός, από τη στιγµή που δεν κινδύνευαν τα συµφέροντά της στην ευαίσθητη γεωπολιτικά περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Τουναντίον, συνέχιζαν να εξυπηρετούνται και µε το παραπάνω.

 

Χρέη, σκάνδαλα και διορισµοί ηµετέρων

Η διασπάθιση του δηµοσίου χρήµατος στα χρόνια της χούντας
«Το 1974 όταν έφυγε η χούντα, άφησε µηδέν χρέος»! Αυτό δήλωσε ανερυθρίαστα στις 2 Νοεµβρίου 2014 ο στοχαστής και συγγραφέας Στέλιος Ράµφος κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του «Ποταµιού». Τι και αν έχουν περάσει τέσσερις δεκαετίες από την πτώση του δικτατορικού καθεστώτος; Η συγκεκριµένη θέση εξακολουθεί να βρίσκει ευκολόπιστα ώτα που την ενστερνίζονται. Η αλήθεια, όµως, είναι διαφορετική. Κατά τη διάρκεια της επταετίας καταγράφηκαν οικονοµικές ατασθαλίες, σκάνδαλα και φαινόµενα διαφθοράς που καταρρίπτουν τον µύθο της δηµοσιονοµικής άνθησης εκείνων των χρόνων.

Κατ’ αρχάς, στον κ. Ράµφο έχει «απαντήσει» ο ίδιος ο Νικόλαος Μακαρέζος, εις εκ των πρωτεργατών του κινήµατος. Τον Απρίλιο του 1974 είχε πει στον τότε Αρχιεπίσκοπο Αµερικής Ιάκωβο ότι «δεν αποκλείεται επανάστασις, αυτήν τη φορά προερχόµενη εκ του λαού», και πως «κατά τους µετριωτέρους υπολογισµούς η Ελλάς προ του Σεπτεµβρίου θα χρειασθεί ποσόν 1.800.000.000 δολαρίων διά να δυνηθή να αποφύγη την κήρυξιν χρεοστασίου».

Τη στιχοµυθία αποκαλύπτει ο ίδιος ο Κωνσταντίνος Καραµανλής στον 7ο τόµο των Αρχείων του (σελ. 341), προσθέτοντας ότι ο ταξίαρχος εκείνη την εποχή σκεφτόταν να ζητηθεί δάνειο είτε από τις Ηνωµένες Πολιτείες είτε από τον αραβικό κόσµο, καθώς η χώρα µας είχε κρατήσει ουδέτερη στάση στη διένεξη µε το Ισραήλ. Η εξέλιξη του δηµοσίου χρέους την περίοδο µεταξύ 1960 και 1966 ήταν όντως ανοδική, αλλά δεν ξεπέρασε το 20% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος. Το 1972, όµως, έφθασε το 26,77% του ΑΕΠ. Εν προκειµένω αξίζει να σηµειωθεί ότι σήµερα το χρέος βρίσκεται ακόµη στο δυσθεώρητο ποσοστό του 182,2%. Το δηµόσιο έλλειµµα ως ποσοστό του ΑΕΠ, προδικτατορικά, από το 3% την περίοδο 1960-1962, µειώθηκε στο 2,1% το 1966.

Επί χούντας, όµως, έφθασε στο 4,8% το 1972 και έκλεισε το 1974 στο 4,4%. Με άλλα λόγια, µπορεί να µην κατρακύλησε η οικονοµία στο βάραθρο, αλλά αναµφισβήτητα δεν βελτιώθηκε, και δη εντυπωσιακά, όπως κάποιοι νοσταλγοί του καθεστώτος θέλουν να διατυµπανίζουν. Αδιαφορούν, όµως, και για µια σειρά άλλων γεγονότων.

  

 

Αναδημοσίευση: agriniopress.gr

«Κυνήγι του θησαυρού» το να αγοράσεις Αθηναϊκό έντυπο στο κέντρο της Λάρισας

Προφανώς η κάθε κυβέρνηση θέλει τον κόσμο ανενημέρωτο για πράγματα που την αφορούν και δεν είναι θετικά γι’ αυτή. Και να το πάμε και λίγο παρακάρω, δε θέλει να «κυκλοφορούν ιδεολογίες» που να είναι αντίθετες με «τα πιστεύω της. Ξέρω το τελευταίο πολλοί ίσως το βρείτε αρκετά υπερβολικό και σας θυμίσει άλλα καθεστώτα. Αλλά αν αναλογισθεί κανείς πώς αντιμετωπίζονται ορισμένες απ’ αυτές θα καταλάβει ο καθένας.

Αντιμετωπίζονται κάποια ιδεολογήματα ως γραφικά και κάποια να βλέπουμε μόνο την ακραία εκδοχή του και κάποια ξεπερασμένα. Θα ασχοληθώ πιο πολύ με όλα αυτά σε κάποιο άλλο σημείωμά μου. Σήμερα θα αναφερθώ στη συντριπτική νίκη της κυβέρνησης στην διακίνηση της πληροφόρησης και των ιδεολογιών.

Όλοι ξέρουμε στα ηλεκτρονικά Μέσα, κυρίως στην τηλεόραση κυριαρχεί η κυβερνητική προπαγάνδα. Εκπομπές που να ασκούν κριτική στην εξουσία είναι μετρημένες στα δάχτυλα και μάλιστα σε συγκεκριμένους τηλεοπτικούς σταθμούς. Δημοσιογράφοι που κάνουν πραγματικά τη δουλειά τους έχουν μείνει ελάχιστοι. Και φτάσαμε στο σημείο ν’ ακούμε σχόλια κριτικής για την εξουσία μόνο στις ελάχιστες σατυρικές εκπομπές.

Κι έτσι έμειναν μόνο οι εφημερίδες να επιτελούν τον ρόλο τους ως Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Κι αυτό γιατί τα νέα που γράφουν είναι λίγο ως πολύ διασταυρωμένα, μια που δεν βιάζονται να βγάλουν νωρίς την είδηση (εκτός σοβαρών έκτακτων γεγονότων αργά το βράδυ).Και στις σοβαρές εφημερίδες η κριτική του γεγονότος υπάρχει μετά τη είδηση. Κι όχι «μπερδεμένη μ’ αυτή»

Επιστρέψαμε δηλαδή σε προηγούμενες δεκαετίες, που οι ειδήσεις και οι ιδέες διακινούνταν μέσω των εφημερίδων. Για το internet δεν κάνω λόγο γιατί η πλειοψηφία των ανθρώπων που ενημερώνεται από αυτό, κυρίως μέσω του smartphone, βλέπουν μόνο το Google. Που έχει τις ειδήσεις κυρίως από τα τηλεοπτικά site κι από άλλος «συστημικές πηγές».

Όμως με τις εφημερίδες υπάρχει το εξής πρόβλημα. Μια που δεν υπάρχουν πλέον και πολλά περίπτερα, αν και πλέον εφημερίδες και περιοδικά έχουν και ψιλικατζίδικα. Χάνονται τα σημεία πώλησης τους. Όμως το κέρδος είναι ελάχιστο γι’ αυτόν που τις πουλάει. Έτσι τα «σημεία πώλησης Αθηναϊκού Τύπου» είναι υπό εξαφάνιση.

Βέβαια ο Έλληνας πλέον δεν διαβάζει. Θέλετε λόγω αμορφωσιάς; Θέλετε λόγω έλλειψης χρόνου; Αλλά δεν διαβάζει.

Στη Λάρισα πάντως βρίσκω πάντως να είναι υπερβολικά λίγα τα σημεία «πώλησης Αθηναϊκού Τύπου» να είναι μόνο έξι σε όλο το εμπορικό κέντρο. (Όπως βλέπετε στον χάρτη).  Βέβαια υπάρχει ένα περίπτερο βορειοανατολικά της Κεντρικής πλατείας, την πλατεία ή πλατεία Σαπκα όπως είναι το όνομα της (πάντως όχι πλατεία δικαστηρίων που αναφέρεται στο https://www.presspos.gr). 

Στον χάρτη που έχει η ίδια ιστοσελίδα σημειώνεται ένα περίπτερο με πράσινο σύμβολο, στην οδό Παπαναστασίου. Αυτό δεν έχει πια εφημερίδες. (Στο ίδιο χάρτη τα κόκκινα σύμβολα είναι καταστήματα ψιλικών, τα κίτρινα Super Market και τα μπλε άλλο κατάστημα).

Επειδή είμαι απ’ αυτούς που κατοικούν στην όχι μικρή περιοχή του κέντρου της Λάρισας που δεν υπάρχει κοντά σημείο πώλησης Αθηναϊκού Τύπου νιώθω πως γύρισα στην δεκαετία του 1980. Τότε που επειδή ζούσα στο χωριό μου δεν μπορούσα να πάρω (τους «4 ΤΡΟΧΟΥΣ» ή ¨»Τον Φίλαθλο) αναγκαζόμουν να πάω στη πρωτεύουσα της επαρχίας.

 Έτσι και τώρα. Το να διαβάσω κάποιο (μη τοπικό) έντυπο, ή θα πρέπει να πάω τουλάχιστον τέσσερα οικοδομικά τετράγωνα μακριά κι άλλα τόσα επιστροφή. (Και να ασκηθώ θα έλεγα χιουμοριστικά) Και μιλάμε για το κέντρο της πόλης. Κι αν έχουμε πρόβλημα οι κάτοικοι της πόλης, που διαβάζουμε, εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς το τι γίνεται με τους επισκέπτες της.

Γι' αυτό κι εγώ περιόρισα το διάβασμα της εφημερίδας μια που αγοράζω από της συνοικίες, μόνο όταν θα πάρω αυτοκίνητο.

Τώρα, εδώ που τα λέμε, αν θέλουν πραγματικά οι εκδότες και το πρακτορείο διανομής να «πουλάνε» δεν μπορούν να κάνουν κάτι; Να μην μεγαλώσουν τη προμήθεια ανα έντυπο που πουλάει κάποιος αλλά να δίνει κάποιο ποσό αν πουλάει από κάποια ποσότητα και πάνω. (πχ 100 € αν κάνει πάνω από τζίρο 1000 € το μήνα). Ή να βγάλουν υπαλλήλους τους στην πλατεία Ταχυδρομείου (Εθνάρχου Μακαρίου) ή τρίγωνη πλατεία της Λάρισας. Που είναι το πιο πολυσύχναστα σημεία της «νεκρής περιοχής» από σημεία πώλησεις Αθηναϊκών εντύπων της πόλης

 

 

Πηγή: kathimerini.gr

Μεταγραφές αεροδρομίου «ευδοκίμως τερματίσασες»

Τις τάσεις τάσεις της κυβέρνησης περιγράφει και αναλύει ο Μανώλης Κοττάκης σε άρθρο του με τον ίδιο τίτλο στην «δημοκρατία» της Τετάρτης 15 Απριλίου

• • •

Έπειτα από γκάφες και ψέματα άνευ ερυθρότητας της παρειάς τους

Από το 2018, όταν άρχισε να λαμβάνει την τελική της μορφή η «νέα» Ν.Δ. του Κυριάκου Μητσοτάκη, υποστηρίζουμε με συνέπεια ότι η παράταξη αποτελεί πλέον άθροισμα εκσυγχρονιστών μισθοφόρων, μητσοτακικών κολεγιόπαιδων και φανατικών ακροδεξιών σταγονιδίων που ενσωματώθηκαν στο σύστημα. Καμία σχέση με αυτό που ήταν η παράταξη επί Κωνσταντίνου Καραμανλή, Γεωργίου Ράλλη, Ευάγγελου Αβέρωφ, Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, Μιλτιάδη Εβερτ, Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά.

Οσο καιρό υπήρχαν το αντί ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο και ο πόθος για τη νίκη στις εκλογές ουδείς ασχολείτο με το ετερόκλητο αυτό ηγετικό σχήμα κορυφής, το οποίο το «έδενε» η αφοσίωση σε συγκεκριμένα πράγματα. Ουδείς άκουγε τις προειδοποιήσεις μας ότι οι οργανωμένες εκσυγχρονιστικές σημιτικές μειοψηφίες και τα ακροφιλελεύθερα κακέκτυπά τους έπειτα από μία πορεία συστημικών θριάμβων καταλήγουν στο τέλος στη συρρίκνωση, στην ερείπωση, στην περιθωριοποίηση και τη λησμονιά. Ουδείς ασχολείτο όταν προβλέπαμε στη βάση της κτηθείσας πείρας, από το 2020 ακόμη, πως όλοι όσοι μπήκαν στο κόμμα και το Μέγαρο Μαξίμου επί Μητσοτάκη είναι απλώς περαστικοί και μόλις δουν τα σκούρα, θα πηδήξουν από το σκάφος σαν τα ποντίκια έχοντας ήδη συμφωνήσει ποιος θα είναι ο επόμενος σταθμός τους.

Ε, λοιπόν, φθάνει η ώρα να δούμε τις σκηνές από την «ταινία προσεχώς». Ο υπουργός Επικρατείας Ακης Σκέρτσος διοχέτευσε στο διαδίκτυο την πρόθεσή του να μην παραμείνει στο πλευρό του πρωθυπουργού σε τυχόν τρίτη κυβερνητική θητεία. Αποχωρεί. Η παράταξη του κουνάει μαντίλι συγκινημένη. Αφού διέσυρε τον πρωθυπουργό και εξόργισε την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Ν.Δ. με την απίστευτη πρότασή του για περιστρεφόμενη πόρτα υπουργών και για πάγκο βουλευτών, την οποία συνόδευσε με τη φαεινή ιδέα για μείωση του αριθμού των εδρών του Κοινοβουλίου, τώρα ετοιμάζει βαλίτσες. Προφανώς δεν άντεξε το «άδειασμά» του από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, που κατάλαβε, παρά τα κουσούρια του, ότι το να εξαγγέλλεις μείωση εδρών την ώρα που οι βουλευτές σου «τρώνε ξύλο» και δεν μπορούν να κυκλοφορήσουν στις περιφέρειές τους είναι μέγιστη πολιτική ανοησία.

Ετσι, αν ισχύουν τα δημοσιεύματα, άλλη μια πολιτική «μεταγραφή αεροδρομίου» του κυρίου πρωθυπουργού οδηγείται προς την αποδέσμευση κοινή συναινέσει και στην αναζήτηση νέου πολιτικού εργοδότη. Αλλά αυτό δεν αλλάζει την πραγματικότητα. Η επιλογή του κυρίου Μητσοτάκη έκανε μεγάλη πολιτική ζημιά στην παράταξη. Και με την εχθρική στάση του κυρίου Σκέρτσου στην Εκκλησία την περίοδο της πανδημίας και με τους υπερήφανους πανηγυρισμούς του τη βραδιά της ψήφισης του νόμου για τους ΛΟΑΤΚΙ στο γνωστό μπαρ της Φιλελλήνων και με τις απαράδεκτες δηλώσεις του για τις πολεμικές αποζημιώσεις ως εκπρόσωπος Τύπου της Ν.Δ. στις εκλογές του 2023 («είναι ξεπερασμένο θέμα του περασμένου αιώνα») και με τις δημόσιες απειλές του σε δεξιούς αναλυτές να το βουλώσουν «γιατί εμείς σας πληρώνουμε» και… και…

Το αυτό ισχύει για τον άλλο εκσυγχρονιστή των Οικονομικών του Μεγάρου Μαξίμου που μας κούνησε και αυτός μαντίλι το 2025, όταν δεν πειθάρχησε στις υποδείξεις-εκκλήσεις του πρωθυπουργού να πάψει να προκαλεί δημοσίως σε θέματα οικογένειας ακόμη και μετά την ψήφιση του περίφημου γάμου (είχε κάνει ανάρτηση στο facebook για στεγαστικά δάνεια μόνο για ΛΟΑΤΚΙ). Αλλά αυτός αφυπηρετήσας δεν σταμάτησε! Εγραψε και βιβλίο για να χαρακτηρίσει τους Ελληνες καθυστερημένους και «αναλφάβητους», επειδή δεν παίζουν Χρηματιστήριο και δεν αγοράζουν ομόλογα μετά το κάζο του 1999. Ούτε και αυτός θα χαθεί βεβαίως. Περαστικός από τη Ν.Δ. μεν, αλλά όχι από το σύστημα. Θρυλείται ότι θα αναλάβει υποδιοικητής σε μεγάλη τράπεζα. Τα ορφανά του εκσυγχρονισμού πάντοτε «υιοθετούνται».

Εχουμε δρόμο ακόμη

Ο κατάλογος των εκσυγχρονιστών που θα πηδήξουν από το καράβι δεν έχει συμπληρωθεί. Εχουμε δρόμο ακόμη. Η άλλη συνιστώσα της «νέας» Νέας Δημοκρατίας του Κυριάκου Μητσοτάκη, η φανατισμένη ακροδεξιά που θεωρεί όλους τους αριστερούς τεμπέληδες και όλους τους ακροφιλελεύθερους «παιδιά για σπίτι», δοκιμάζεται και αποδοκιμάζεται ισχυρά αυτόν τον καιρό, αλλά για την ώρα, λαβωμένη βαριά, αντέχει.

Αλλοτε αυτή η συνιστώσα επιτίθεται στην Ευρωπαία εισαγγελέα φοβούμενη ποιος ξέρει τι (μόνο η ίδια το ξέρει), άλλοτε ομολογεί μπροστά στους έκπληκτους οπαδούς της Ν.Δ. πως κάνει συστηματικά δεκτά τα ρουσφέτια-χατίρια όλης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ και άλλοτε διακηρύσσει ότι οι πολιτικοί αντίπαλοι της Ν.Δ. είναι εχθροί και δεν προσέφεραν τίποτε στο έθνος. Πρόκειται για την πολιτική υιοθέτηση αυτού που είπε ο γνωστός γέρων γκουρού, ο συνομιλητής του πρωθυπουργού: «Πας αριστερός μη Ελλην». Ξεπερασμένος προπολεμικός εμφυλιακός λόγος προς άγραν αμφίβολων πλέον ψήφων.

Εσχάτως στις δύο αυτές συνιστώσες που αποκαλύπτονται στα μάτια μας προστίθενται και οι κολεγιόπαιδες του μητσοτακισμού. Οι πάσης μορφής κολεγιόπαιδες οι οποίοι διαθέτουν τρία χαρακτηριστικά: Απύθμενο θράσος, ανεξήγητη αλαζονεία και ακαταμάχητη ροπή στο δημόσιο ψέμα. Ανευ ερυθρότητας της παρειάς τους. Η παράταση του πολιτικού χρόνου για όσο αυτός διαρκέσει, εδώ που φθάσαμε δεν αποκλείεται τίποτε, απλώς θα φέρει στον αφρό τα έργα και τις ημέρες και άλλων «πανάκριβων» μεταγραφών αεροδρομίου του κυρίου πρωθυπουργού που, παρά τα παχυλά συμβόλαιά τους, πολιτικά δεν βοήθησαν σε τίποτε την παράταξη, μάλλον τη ζημίωσαν, και αφυπηρετούν. «Ευδοκίμως τερματίσαντες» για τους εαυτούς τους προφανώς, όλα κι όλα.

* Μεταγραφή αεροδρομίου στην ποδοσφαιρική διάλεκτο καλείται μεταφορικά η αγορά παικτών αμφιβόλου αξίας, για τα προσόντα των οποίων ο ενθουσιασμός εξαντλείται στην υποδοχή στους αερολιμένες κατά την άφιξή του (για τους αμύητους).

Πώς τα κινητά άλλαξαν τον εγκέφαλό μας

Στις 3 Απριλίου συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από την πρώτη τηλεφωνική κλήση που πραγματοποιήθηκε με ένα κινητό τηλέφωνο. Τα κινητά τηλέφωνα μετατράπηκαν σταδιακά σε μια προέκταση του χεριού μας και αποτελούν τον πυρήνα μέσα από τον οποίο κινείται η ζωή του σύγχρονου ανθρώπου.

• • •

Στην πραγματικότητα αυτό που συνέβη με τα κινητά τηλέφωνα είναι ένας φαύλος κύκλος. Όσο πιο χρήσιμα γίνονται, όσο περισσότερες και πιο καινοτόμες υπηρεσίες μας παρέχουν τόσο περισσότερο τα χρησιμοποιούμε. Ο υπερσυνδεδεμένος σύγχρονος κόσμος και η ύπαρξη των social media είναι οι βασικές αιτίες αυτής της εξάρτησης.

Όμως όσο περισσότερο χρησιμοποιούμε τα κινητά μας τηλέφωνα τόσο περισσότερο στον εγκέφαλο μας αναπτύσσονται συνθήκες εξάρτησης που μας εξωθούν να κάνουμε χρήση της συσκευής ακόμη και αν μπορούμε το αποφύγουμε για να μάθουμε κάτι ενώ επίσης μας δημιουργείται η ανάγκη να ρίξουμε μια ματιά και να ελέγξουμε το τηλέφωνό μας ακόμα και όταν δεν χρειάζεται. Είναι λοιπόν αυτή η εξάρτηση το ίδιο κακή όπως κάθε άλλη εξάρτηση ή μήπως υπάρχουν και κάποιες θετικές πλευρές;

 

Οι επιπτώσεις

Ξεκινώντας από τις αρνητικές επιπτώσεις της συνεχούς χρήσης κινητών τηλεφώνων οι ειδικοί αναφέρουν ότι μιλώντας στο κινητό και κάνοντας παράλληλα κάποια άλλη ενέργεια (το αποκαλούμενο multitasking) προκαλούνται προβλήματα στην αποδοτικότητα μας αλλά και προβλήματα στη λειτουργία της μνήμης. Φυσικά η χρήση του κινητού τηλεφώνου από τους οδηγούς είναι μια πολύ επικίνδυνη ενέργεια που δυστυχώς την βλέπουμε να συμβαίνει συνεχώς στους δρόμους και οδηγεί συχνά σε τροχαία ατυχήματα. Οι μελέτες που έχουν γίνει δείχνουν ότι ο οδηγός που μιλά στο κινητό του τηλέφωνο έχει παράλληλα απώλεια των αντανακλαστικών του και δεν θα μπορέσει να αντιδράσει γρήγορα και σωστά αν συμβεί κάτι απρόοπτο στην πορεία που ακολουθεί.

Οι μελέτες που έχουν γίνει δείχνουν επίσης ότι ο ήχος των ειδοποιήσεων στο κινητό τηλέφωνο προκαλεί επίσης σημαντική απόσπαση της προσοχής από την εργασία που κάνει εκείνη την στιγμή κάποιος με αποτέλεσμα να μην την κάνει τελικά γρήγορα ή/και σωστά. Πρόσφατη μελέτη ανέδειξε μια ακόμη αρνητική πτυχή της συνεχούς χρήσης των κινητών τηλεφώνων που έχει να κάνει με την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο σκεφτόμαστε.

Στα πειράματα που έγιναν οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να διαχειριστούν καταστάσεις, να κάνουν εργασίες ή να λύσουν κάποιο πρόβλημα είτε έχοντας το κινητό τους τηλέφωνο σε σημείο που είχαν άμεση οπτική επαφή μαζί του είτε με το κινητό να βρίσκεται εκτός οπτικού πεδίου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι εκείνοι που δεν είχαν οπτική επαφή με το κινητό τους τηλέφωνο τα καταφέρναν καλύτερα στην εκτέλεση όσων είχαν να κάνουν από εκείνους που είχαν κοντά τους την συσκευή τους.

Η συνεχής παρουσία του τηλεφώνου στα χέρια μας ή δίπλα μας συμβάλλει σύμφωνα με τους ειδικούς στην «αποστράγγιση του εγκεφάλου». Ο εγκέφαλός μας μπορεί υποσυνείδητα να εργάζεται σκληρά για να εμποδίσει την επιθυμία να ελέγχουμε συνεχώς τα τηλέφωνα μας ή να έχουμε συνεχώς το νου μας για πιθανές ειδοποιήσεις και μηνύματα και αυτή η εκτροπή της προσοχής μπορεί να κάνει πιο δύσκολη την εκτέλεση οτιδήποτε άλλου.

 

Το όφελος

Είναι κοινή πεποίθηση ότι το να βασιζόμαστε στα τηλέφωνά μας ατροφεί τους μηχανισμούς της μνήμης. Αλλά μπορεί να μην είναι τόσο απλό. Σε μια πρόσφατη μελέτη εθελοντές έβλεπαν μια οθόνη με αριθμημένους κύκλους που έπρεπε να σύρουν στη μία ή την άλλη πλευρά. Όσο μεγαλύτερος ήταν ο αριθμός στον κύκλο, τόσο περισσότερο θα πληρωνόταν ο εθελοντής για τη μετακίνησή του στη σωστή πλευρά. Για τις μισές δοκιμές, οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να σημειώσουν, στην οθόνη, ποιοι κύκλοι έπρεπε να μετακινηθούν και προς ποια κατεύθυνση. Για το άλλο μισό, έπρεπε να βασίζονται μόνο στη μνήμη.
Όπως ήταν αναμενόμενο, η δυνατότητα πρόσβασης σε ψηφιακές υπενθυμίσεις βοήθησε την απόδοσή τους. Περισσότερο περίεργο; Όταν χρησιμοποίησαν αυτές τις υπενθυμίσεις οι εθελοντές δεν θυμόντουσαν καλύτερα μόνο τους κύκλους υψηλής αξίας τους οποίους είχαν σημειώσει αλλά και τους κύκλους χαμηλής αξίας που δεν είχαν καταγράψει. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι, έχοντας εμπιστευθεί τις πιο σημαντικές (υψηλής αξίας) πληροφορίες σε μια συσκευή, οι μνήμες των συμμετεχόντων στη συνέχεια ελευθερώθηκαν για να αποθηκεύσουν τις πληροφορίες χαμηλής αξίας.
Διαπιστώθηκε όμως πώς όταν οι συμμετέχοντες δεν είχαν πλέον πρόσβαση στις υπενθυμίσεις, οι αναμνήσεις που είχαν δημιουργήσει για τους κύκλους χαμηλής αξίας παρέμειναν αλλά δεν μπορούσαν να θυμηθούν τους κύκλους υψηλότερης αξίας.

 

Η δύναμη της θέλησης

Θα χρειαστούν πολλά ακόμη χρόνια έρευνας προτού μάθουμε τι ακριβώς κάνει η εξάρτησή μας από τη συσκευή στη δύναμη της θέλησης και τη γνωστικότητά μας μακροπρόθεσμα. Εν τω μεταξύ, ωστόσο, υπάρχει ένας άλλος τρόπος με τον οποίο μπορούμε να προσπαθήσουμε να μετριάσουμε τις αρνητικές επιπτώσεις του. Αυτό έχει να κάνει με τις σκέψεις μας για τη χρήση που πρέπει να έχει ο εγκέφαλος μας.

Εάν ασκήσουμε τη δύναμη της θέλησής μας με έναν τρόπο (π.χ. αντιστεκόμαστε υποσυνείδητα στον έλεγχο του τηλεφώνου μας) μπορεί να εξαντλούμε τα συνολικά μας αποθέματα και κάνουμε τη συγκέντρωση σε μια άλλη εργασία σημαντικά πιο δύσκολη. Όμως οι ειδικοί λένε ότι η όποια εξέλιξη σε μια τέτοια διαδικασία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις πεποιθήσεις μας.

Τα άτομα που πιστεύουν ότι ο εγκέφαλός μας έχει «περιορισμένους πόρους (όπως ότι η αντίσταση σε έναν πειρασμό καθιστά πιο δύσκολη την αντίσταση στον επόμενο πειρασμό) είναι όντως πιο πιθανό να εμφανίσουν το φαινόμενο της δυσκολίας συγκέντρωσης. Αλλά για εκείνους που πιστεύουν ότι όσο περισσότερο αντιστεκόμαστε στον πειρασμό, τόσο περισσότερο ενισχύουμε την ικανότητα να συνεχίσουμε να αντιστεκόμαστε στον πειρασμό. Αυτό καταδεικνύει ότι ο εγκέφαλός μας έχει απεριόριστους πόρους. Η άσκηση αυτοελέγχου ή ψυχικής κόπωσης σε μια εργασία δεν επηρεάζει αρνητικά την απόδοσή τους στην επόμενη.
Ακόμη πιο συναρπαστικό είναι ότι είτε έχουμε περιορισμένη είτε μη περιορισμένη άποψη για τον εγκέφαλο μπορεί να είναι σε μεγάλο βαθμό πολιτιστική. Οι δυτικές χώρες όπως οι ΗΠΑ μπορεί να είναι πιο πιθανό να πιστεύουν ότι το μυαλό είναι περιορισμένο σε σύγκριση με άλλους πολιτισμούς, όπως η Ινδία.

Ποιο είναι το τελικό συμπέρασμα; Για να μειώσουμε την άσκοπη χρήση του κινητού τηλεφώνου θα πρέπει να εξασκούμαστε αφήνοντας το σε άλλο δωμάτιο. Θα πρέπει να υπενθυμίζουμε επίσης στον εαυτό μας ότι ο εγκέφαλός μας έχει περισσότερους πόρους όσους πιστεύουμε και ότι κάθε φορά που αντιστεκόμαστε στον πειρασμό να ελέγξουμε το τηλέφωνό μας δημιουργούμε νέα νευρωνικά μονοπάτια που θα κάνουν ολοένα και πιο εύκολη την αντίσταση στους πειρασμούς.

 

 

Αναδημοσίευση: naftemporiki.gr

ΟΠΕΚΕΠΕ: Με εντολή υπουργού πλήρωσαν 63,875 εκατ. ευρώ σε 6.404 δεσμευμένα ΑΦΜ

Του Βαγγέλη Τριάντη 
στους Data Journalists

Σε 63,875 εκατομμύρια ευρώ ανήλθαν τα ποσά με τα οποία πληρώθηκαν τα ΑΦΜ που είχαν δεσμευτεί από τον ΟΠΕΚΕΠΕ για την τριετία 2020-2023. Αυτό προκύπτει από επίσημο έγγραφο του νέου ΟΠΕΚΕΠΕ (ΑΑΔΕ) που διαβιβάστηκε στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής.

Πρόκειται για 6.404 ΑΦΜ τα οποία είχαν δεσμευτεί αρχικά με εντολή του πρώην προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ και νυν συνεργάτη του πρωθυπουργού, Γρηγόρη Βάρρα και στη συνέχεια επί υπουργίας Γιώργου Γεωργαντά στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης το 2022. Οι δεσμεύσεις έγιναν κατόπιν ελέγχων που είχε κάνει η πρώην επικεφαλής της Διεύθυνσης Εσωτερικών Ελέγχων, Παρασκευή Τυχεροπούλου καθώς και του επίσης Διευθυντή Τεχνικών Ελέγχων, Πάνου Θεοδωρόπουλου. Μάλιστα η δέσμευση αυτών των ΑΦΜ φέρεται να ήταν και ο λόγος που η κα Τυχεροπούλου απομακρύνθηκε από τη θέση της.

• • •

Στη συνέχεια τα ΑΦΜ σταδιακά άρχισαν να αποδεσμεύονται, με αποκορύφωμα την περίοδο που πρόεδρος στον ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν ο Κυριάκος Μπαμπασίδης, όπου αποδεσμεύτηκαν χιλιάδες ΑΦΜ. Μάλιστα ο κ. Μπαμπασίδης σε πρακτικό συνεδρίασης του ΟΠΕΚΕΠΕ με ημερομηνία 31 Ιαναουαρίου του 2024 όταν είχε συζητηθεί η «εκκαθάριση των δεσμευμένων ΑΦΜ» είχε υποστηρίξει ότι η «πολιτική ηγεσία» έχει δώσει εντολή τόσο στη διοίκηση Μπαμπασίδη όσο και στην προηγούμενη διοίκηση, υπό τον Ευάγγελο Σημανδράκο, να ξεκαθαρίσει το ζήτημα.

Ήταν η περίοδος που υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης ήταν ο Λευτέρης Αυγενάκης. Επίσης ο πρώην πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Ευάγγελος Σημανδράκος σε κατάθεσή του στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει υποστηρίξει πως ο λόγος της αποπομπής του από τον ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν η πληρωμή αυτών των ΑΦΜ, ενώ ήταν και η αιτία των πιέσεων που δέχθηκε τόσο από τον τότε υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Λευτέρη Αυγενάκη.

Το έγγραφο της ΑΑΔΕ εγείρει πολλά ερωτήματα ειδικά για ορισμένα από όσα αναφέρονται. Είναι χαρακτηριστικό ότι μεταξύ των ΑΦΜ που αποδεσμεύτηκαν και πληρώθηκαν, βρίσκονται και περιπτώσεις φερόμενων παραγωγών, που είτε ερευνώνται από τη Δικαιοσύνη, είτε είναι κατηγορούμενοι για απάτη σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, για κοινοτικά κονδύλια που έλαβαν παρανόμως. Ας δούμε όμως αναλυτικά τι λέει το έγγραφο της ΑΑΔΕ. (οι 7 «φωτοτυπίες» του κειμένου)

 

 

8 of 8

 

Βροχή τα δεσμευμένα ΑΦΜ και τα εκατομμύρια

To έγγραφο της ΑΑΔΕ διαβιβάστηκε στις 6 Φεβρουαρίου στον πρόεδρο της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ ως «απάντηση σε δηλώσεις της εισηγήτριας του ΠΑΣΟΚ, Μιλένας Αποστολάκη». Συγκεκριμένα, η κ. Αποστολάκη είχε υποστηρίξει πως ο ΟΠΕΚΕΠΕ διαβίβασε στην Εξεταστική Επιτροπή ανακριβή στοιχεία για τα δεσμευμένα ΑΦΜ.

Στο έγγραφο της ΑΑΔΕ γίνεται αναφορά στα αρχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ που διαβιβάστηκαν στη Βουλή κατόπιν αιτημάτων της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ σχετικά με τον αριθμό των χιλιάδων ΑΦΜ που είχαν δεσμευτεί από το 2020 έως και το 2022 από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ειδικότερα, στις 3 Οκτωβρίου του 2025 ο ΟΠΕΚΕΠΕ απέστειλε αρχείο excel στη Βουλή το οποίο περιείχε λίστα με 6.404 ΑΦΜ, καθώς επίσης και αναλυτικες πληρωμές για τα έτη 2022, 2023 και 2024.

Όπως αναφέρεται στο έγγραφο της ΑΑΔΕ, από τις 16 Οκτωβρίου του 2022 έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2023, «είχαν ήδη πραγματοποιηθεί πληρωμές για το 80% των δεσμευμένων ΑΦΜ». Επίσης επισημαίνεται ότι, «οι δεσμεύσεις των 6.404 ΑΦΜ που εφαρμόστηκαν αφορούσαν μόνο τα καθεστώτα που σχετίζονται με τις εκτάσεις και τα ζώα (καθεστώτα εντός ΟΣΔΕ)». Η λίστα που απεστάλη στη Βουλή «αφορούσε τα ποσά που έλαβαν οι 6.404 ΑΦΜ για τα καθεστώτα που πληρώνονται βάσει επεξεργασίας των στοιχείων της ΕΑΕ (όπως φαίνεται στην ανωτέρω παράγραφο και στο υπ’ αριθμ. πρωτ. 74145/03.10.2025 έγγραφο) και αφορούν ευρωπαϊκές και κρατικές ενισχύσεις (de minimis, ειδικές έκτακτες ενισχύσεις για την Ουκρανία κτλ)». Όσο για το συνολικό ποσό που έλαβαν τα συγκεκριμένα ΑΦΜμ ανήλθε σε 50,256 εκατ. ευρώ την τριετία 2022 – 2024.

Στις 21 Οκτωβρίου και 12 Νοεμβρίου του 2025 το ΠΑΣΟΚ επανήλθε ζητώντας να «εμπλουστιστούν τα δεδομένα που απεστάλησαν για τα 6.404 ΑΦΜ. Συγκεκριμένα ζητήθηκαν, «αναλυτικά ακριβή και πλήρη στοιχεία, πέραν του ΑΦΜ, για κάθε μια πληρωμή που έγινε για τα 6.404 ΑΦΜ από 16.10.2022 έως σήμερα».

 

Τα τρία ΑΦΜ που εμπλέκονται στην υπόθεση Χιλετζάκη

Στις 18 Δεκεμβρίου του 2025, μετά από έντονη διαμαρτυρία της εισηγήτριας του ΠΑΣΟΚ, ο ΟΠΕΚΕΠΕ διαβίβασε απαντητικό έγγραφο στη Βουλή, καθώς επίσης και νέο αρχείο excel με επιπλέον πληρωμές για «καθεστώτα εκτός ΌΣΔΕ, που δεν πληρώνονται βάσει Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (με βάση την έκταση/ζώα)». Όπως για παράδειγμα για τη «βελτίωση στην παραγωγή και εμπορία μελιού, στήριξη για νέα συμμετοχή σε συστήματα ποιότητας, εγκατάσταση Νέων Γεωργών, ίδρυση και λειτουργία επιχειρησιακών ομάδων της ΕΣΚ για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας κτλ». Σε αυτά συμπεριλήφθηκαν και πληρωμές που επιστράφησαν στην ΕΕ, επειδή «απορρίφθηκαν από το τραπεζικό ίδρυμα κατά την στιγμή αποστολής του αρχείου λόγω προβλήματος στον τραπεζικό λογαριασμό των δικαιούχων».

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, το νέο αρχείο που απεστάλη στη Βουλή με τα δεσμευμένα ΑΦΜ αφορούσε πληρωμές 63,875 εκατ. ευρώ την τριετία 2022 – 2024. Είναι πράγματι εντυπωσιακά τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τα χρήματα που είχαν δοθεί σε ΑΦΜ που είχαν δεσμευτεί. Πολλώ δε μάλλον όταν αρκετά από τα ΑΦΜ και οι επιδοτήσεις που έλαβαν περιλαμβάνονται σε δικογραφίες που έχουν σχηματιστεί για απάτη σε βάρος των κοινοτικων κονδυλίων και ήδη απασχολούν στη Δικαιοσύνη. Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι η υπόθεση του κυκλώματος με τις παράνομες ενισχύσεις που πρωταγωνιστεί ο γνωστός αγροτοσυνδικαλιστής Μύρων Χιλετζάκης, ο οποίος σύμφωνα με πόρισμα της Αρχής για το Ξέπλυμα Μαύρου χρήματος φέρεται να απέκρυψε το ποσό των 8 εκατ. ευρώ από τις ελεγκτικές αρχές την περίοδο 2019-2023. Σύμφωνα με πληροφορίες των Data Journalists, τρία από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα στην υπόθεση Χιλετζάκη ήταν μεταξύ αυτών των δεσμευμένων ΑΦΜ που αποδεσμεύτηκαν μετά τους «ελέγχους» Μπαμπασίδη.

 

Από που πληρώθηκαν το 2022 τα δεσμευμένα ΑΦΜ

Από το έγγραφο της ΑΑΔΕ προκύπτει και κάτι όμως εξ ίσου σημαντικό που δείχνει γενικότερα τη φαρσοκωμωδία της Εξεταστικής Επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Κατά τη διάρκεια της ακρόασής της στη Βουλή διευθυντικό στέλεχος του ΟΠΕΚΕΠΕ που τώρα παραμένει σε διευθυντική θέση στην ΑΑΔΕ είχε υποστηρίξει πως το 80% των δεσμευμένων ΑΦΜ είχε «πληρωθεί» εξαιτίας ενεργειών της Παρασκευής Τυχεροπούλου.

«Το 80% των ΑΦΜ αυτών πληρώθηκαν στις 22/12/2023 για να ξαναδεσμευτούν λίγες ημέρες μετά στις 29 /12/2023», είπε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε: «Σας καταθέτω και το επίσημο έγγραφο που δείχνει ότι επί προεδρίας Σημανδράκου, το 2023, ο Ξυλούρης αν και με δεσμευμένο ΑΦΜ πληρώθηκε 108.253 ευρώ για να δεσμευτεί στην συνέχεια και πάλι», είχε τονίσει η Διευθύντρια Τεχνικών Ελέγχων Παρασκευή Κουρμεντζά.

Ωστόσο, όπως προκύπτει από το έγγραφο της ΑΑΔΕ, το περίφημο 80% των πληρωμών προερχόταν από την πληρωμή της εξισωτικής (πρόκειται για μέτρο της Αγροτικής Ανάπτυξης για τις ορεινές και μειονεκτικές περιοχές), η οποία πραγματοποιήθηκε από την Βολιτάκη Αριστέα ως προϊσταμένη της Αγροτικής Ανάπτυξης.  Μία θέση την οποία παραμένει και σήμερα στο νέο ΟΠΕΚΕΠΕ  στην ΑΑΔΕ. Επίσης σύμφωνα με πληροφορίες των Data Journalists, το ΑΦΜ του Ξυλούρη δεν περιλαμβανόταν στα δεσμευμένα ΑΦΜ.

 

Με εντολή υπουργού η αποδέσμευση των ΑΦΜ

Να σημειωθεί ότι σε συνεδρίαση του ΔΣ του ΟΠΕΚΕΠΕ με ημερομηνία 31 Ιανουαρίου του 2024,  όταν είχε συζητηθεί η «εκκαθάριση των δεσμευμένων ΑΦΜ», ο τοτε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Κυριάκος Μπαμπασίδης  είχε υποστηρίξει ότι η «πολιτική ηγεσία» έχει δώσει εντολή τόσο στη διοίκηση Μπαμπασίδη όσο και στην προηγούμενη διοίκηση, υπό τον Ευάγγελο Σημανδράκο, να ξεκαθαρίσει το ζήτημα.

Κατά τη συνεδρίαση είχαν τεθεί προς συζήτηση διάφορα θέματα. Ωστόσο το πλέον φλέγον ζήτημα ήταν αυτό με αριθμό 5: Η «εκκαθάριση των δεσμευμένων ΑΦΜ». Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο πρακτικό, ο κ. Μπαμπασίδης χαρακτήρισε το συγκεκριμένο θέμα «πάρα πολύ σοβαρό» και άρχισε να περιγράφει την υφιστάμενη κατάσταση.

«Όσοι θυμούνται, υπήρξε στο πρόσφατο παρελθόν ένα ζήτημα αιχμής και σύγκρουσης ενδεχομένως σχετικά με κάποια ΑΦΜ, αρκετές χιλιάδες, δεν είναι προσδιορισμένο ακριβώς. Το θέμα έχω θέσει προσωπικά και στη νομοτεχνική επιτροπή με όσες διαστάσεις μπορούσε προ σχεδόν διμήνου να καταθέσει και όσα στοιχεία είχε συλλέξει εκείνη την εποχή από τη θέση του αντιπροέδρου Τεχνικών Ελέγχων», ανέφερε αρχικά ο κ. Μπαμπασίδης.

Στη συνέχεια, όπως υποστήριξε, «το θέμα είναι εξόχως πολιτικό, άμεσα διοικητικό και εν μέρει είναι και υπαρξιακό για τον Οργανισμό», καθώς «αφορά σε χιλιάδες παραγωγούς, σε χιλιάδες οικογένειες, οι οποίες άλλες διαμαρτύρονται, άλλες διερωτώνται για ποιο λόγο δεν μετέχουν στην πληρωμή, είναι δεσμευμένοι δηλαδή και εξαιρούνται των πληρωμών».

Ο κ. Μπαμπασίδης ανέφερε ότι υπάρχουν ΑΦΜ που είναι δεσμευμένοι τρία με τέσσερα χρόνια, «με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να μην μπορούν να κάνουν κανέναν προγραμματισμό και κυρίως οι νέοι άνθρωποι των οικογενειών».

Κατά τη συνεδρίαση ο κ. Μπαμπασίδης υπογράμμισε ότι για το ζήτημα είχε ενημερωθεί και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και μάλιστα ο ίδιος ο τότε υπουργός, Λευτέρης Αυγενάκης.

«Το θέμα έχει κατατεθεί και εγγράφως και προσωπικά και επειδή είναι και εξόχως πολιτικό, όπως είπε, έχει τεθεί και στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, σε δημόσιες συναντήσεις τόσο του υπουργού όσο και της υπόλοιπης πολιτικής ηγεσίας με συλλόγους, αγροτικούς συνδέσμους κ.λπ., ομάδες παραγωγών. Οι άνθρωποι αυτοί δεν ξέρουν για ποιο λόγο εξαιρούνται των πληρωμών, αν πρέπει και τι να πληρωθούν. Δεν έχουν απάντηση για το τι φταίει, αν έφταιξαν οι ίδιοι σε κάτι, αν υπάρχει λάθος ή όχι στις δηλώσεις τους. Αυτό αποτελεί ένα μείζον ζήτημα αξιοπιστίας κατ’ αρχήν του Οργανισμού, ο οποίος έχει καταφέρει να εγκλωβίσει και τους παραγωγούς δεσμευμένους αλλά και τον ίδιο τον Οργανισμό, τον ίδιο τον εαυτό του», σημείωσε ο κ. Μπαμπασίδης.

Όπως ανέφερε , «ήδη έχει ολοκληρωθεί σε πολιτικό επίπεδο η ενημέρωση και έχει δοθεί και εντολή από την πολιτική ηγεσία να ξεκαθαρίσει αυτό το πράγμα», ενώ στη συνέχεια υποστήριξε ότι η πολιτική ηγεσία έχει δώσει εντολή τόσο στον ίδιο όσο και στην προηγούμενη διοίκηση.

Συγκεκριμένα, ο κ. Μπαμπασίδης είπε, σύμφωνα με το πρακτικό:

«…Ο Οργανισμός αντιμετωπίζει υπαρξιακό πρόβλημα. Πρώτος το έχει αντιληφθεί το εποπτικό τους όργανο, ο υπουργός, το υπουργείο και η πολιτική ηγεσία. Δόθηκε λοιπόν εντολή και στη νέα διοίκηση, η οποία είχε δοθεί και στην προηγούμενη διοίκηση, καθώς ο ίδιος και εγγράφως είχε εισηγηθεί και είχε καταγράψει τις περιπτώσεις και το αδιέξοδο που έβλεπε να έρχεται…».

Όλα αυτά εγείρουν ακόμη περισσότερα ερωτήματα για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

 

 

Αναδημοσίευση: datajournalists.co.uk

Τιτανικός: Η ιστορία του διασημότερου ναυαγίου

Βρετανικό πολυτελές υπερωκεάνειο, θαύμα της ναυπηγικής για την εποχή του. Που βυθίστηκε στις 15 Απριλίου 1912, κατά τη διάρκεια του παρθενικού του ταξιδιού από το Σαουθάμπτον στη Νέα Υόρκη, όταν προσέκρουσε σε παγόβουνο, παρασέρνοντας στον υγρό του τάφο 1.514 από τους 2.224 επιβαίνοντες, σ' ένα από τα πιο πολύνεκρα ναυτικά δυστυχήματα σε καιρό ειρήνης.

• • •

Ο Τιτανικός είναι, ίσως, το πιο διάσημο πλοίο όλων των εποχών. Η μνήμη του παραμένει ολοζώντανη στις ημέρες μας, μέσα από πολυάριθμα βιβλία, εκατοντάδες ταινίες και εκθέσεις.

 

Η Ναυπήγηση

Η απόφαση για τη ναυπήγηση του Τιτανικού πάρθηκε στα μέσα του 1907 από τον πρόεδρο της βρετανικής ναυτιλιακής εταιρείας White Star Line, Μπρους Ισμέι, και τον αμερικανό τραπεζίτη Τζον Πίερποντ Mόργκαν (J. P. Morgan), ιδιοκτήτη της μητρικής εταιρείας International Mercantile Marine. Η White Star Line αντιμετώπιζε οξύ ανταγωνισμό από την αμερικανική Cunard Line και τις γερμανικές Hamburg America και Norddeutscher Lloyd, οι οποίες διέθεταν ταχύτερα επιβατηγά πλοία για τα υπερατλαντικά ταξίδια.

Ο Ισμέι ήθελε να «χτυπήσει» τους ανταγωνιστές του στο μέγεθος παρά στην ταχύτητα και πρότεινε να κατασκευαστεί μια νέα κλάση επιβατηγών πλοίων, που θα ήταν αρκετά μεγαλύτερα από τα ήδη υπάρχοντα και κατασκευασμένα με την τελευταία λέξη της άνεσης και της πολυτέλειας. Η ναυπήγηση του Τιτανικού (RMS Titanic), όπως και των αδελφών πλοίων Ολυμπιακός (RMS Olympic) και Βρετανικός (RMS Britannic) ανατέθηκαν στα ναυπηγεία Harland &Wolff, που έδρευαν στο Μπέλφαστ της Ιρλανδίας και με τα οποία η White Star Line είχε μακρά περίοδο συνεργασίας.

Στις 29 Ιουλίου 1908, τα ναυπηγεία παρουσίασαν τα τελικά σχέδια στους επιτελείς της White Star Lines, τα οποία εγκρίθηκαν από τον Ισμέι. Δύο ημέρες αργότερα υπογράφηκαν τα τελικά συμβόλαια για την κατασκευή των τριών πλοίων. Το πλοίο που θα ονομαζόταν αργότερα Τιτανικός έλαβε την κωδική ονομασία Αριθμός 401 και η ναυπήγησή του άρχισε στις 31 Μαρτίου 1909.

Η κατασκευή του Τιτανικού απαίτησε 26 μήνες μέχρι την καθέλκυσή του. Το μέγεθος του πλοίου ήταν μεγάλη κατασκευαστική πρόκληση για τα ναυπηγεία Harland & Wolff, που χρειάστηκε να επενδύσουν μεγάλα ποσά για τη βελτίωση του τεχνολογικού τους εξοπλισμού. Οι εργασίες κατασκευής ήταν δύσκολες και επικίνδυνες, με αποτέλεσμα 7 εργαζόμενοι να χάσουν τη ζωή τους και 246 να τραυματισθούν, από τους οποίους οι 28 πολλοί σοβαρά. Ο Τιτανικός καθελκύστηκε στις 12:15 μ.μ. της 31ης Μαΐου 1911, παρουσία του Ισμέι, του τραπεζίτη Μόργκαν, καθώς κι ενός πλήθους, που ξεπερνούσε τις 100.000.

Ο Τιτανικός ήταν για την εποχή του ένα θαύμα της ναυπηγικής. Με μήκος 269 μέτρων και ύψος 53,3 μ. αποτελούσε ένα πρωτοποριακό τύπο πλοίου, που ενσωμάτωνε πολλές καινοτομίες: ανελκυστήρες για γρήγορη πρόσβαση στα διάφορα καταστρώματα, χαμάμ, γυμναστήριο, πισίνα, ταχυδρομείο και υπέρμετρη πολυτέλεια, ιδιαίτερα το σέρβις και το φαγητό που πρόσφερε σε επιβάτες της Α' θέσης ήταν πολύ πλουσιότερο και από τα αντίστοιχα των σύγχρονων ξενοδοχείων 5 αστέρων. Ήταν διπλοπύθμενο, με 16 στεγανά διαμερίσματα. Δεδομένου ότι τα τέσσερα από αυτά μπορούσαν να κατακλυσθούν χωρίς να απειλήσουν την πλευστότητα του πλοίου, είχε επικρατήσει η αντίληψη ότι ήταν αβύθιστο. Παρόλα τα προηγμένα μέτρα ασφαλείας, δεν διέθετε επαρκή αριθμό σωστικών λέμβων, λόγω των απαρχαιωμένων κανονισμών λειτουργίας. Οι βάρκες του έφθαναν μόλις για 1.178 από τους 2.224 επιβαίνοντες του υπερωκεανείου.

Στις 6 το πρωί της 2ας Απριλίου 1912, ημέρα Δευτέρα, ξεκίνησαν οι δοκιμαστικοί πλόες του, οι οποίοι ολοκληρώθηκαν μέσα σε δύο ημέρες. Όλα πήγαν καλά και ο Τιτανικός ήταν έτοιμος για το παρθενικό του ταξίδι από το Σαουθάμπτον της Μεγάλης Βρετανίας στη Νέα Υόρκη.

 

Το μοιραίο ταξίδι

Την Τετάρτη, 10 Απριλίου 1912, ο Τιτανικός θα ξεκινούσε για το πρώτο και τελευταίο ταξίδι του. Το πολυτελές υπερωκεάνιο, με καπετάνιο τον 62χρονο εγγλέζο Έντουαρντ Σμιθ (αρχικαπετάνιο της White Star Line) και πλήρωμα 885 άνδρες και γυναίκες, θα μετέφερε 1.339 επιβάτες, με δυο ενδιάμεσες σταθμεύσεις, στον τελικό προορισμό του, που ήταν το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Η άφιξή του ήταν προγραμματισμένη για τις 17 Απριλίου.

Από τις 9:30 το πρωί άρχισαν να καταφθάνουν στο Σαουθάμπτον οι πρώτοι επιβάτες, με ειδικούς συρμούς από το Λονδίνο. Πρώτοι άρχισαν να επιβιβάζονται οι επιβάτες της Γ' Θέσης, άνθρωποι του μόχθου και τυχοδιώκτες απ' όλη την Ευρώπη, που αναζητούσαν το «αμερικάνικο όνειρο» και έπρεπε πρώτα να περάσουν από έλεγχο για τυχόν λοιμώδεις αρρώστιες. Οι επιβάτες της Α' και Β' θέσης ήσαν, ως επί το πλείστον, πλούσιοι τουρίστες, που επιβιβάστηκαν στον Τιτανικό μία ώρα πριν από την αναχώρηση του.

Ο Τιτανικός με 922 επιβάτες αναχώρησε στις 12 το μεσημέρι, με κατεύθυνση το Χερβούργο της Γαλλίας, πρώτο σταθμό του ταξιδιού του. Στο λιμάνι του Σαουθάμπτον παραλίγο να εμπλακεί σε ατύχημα, όταν το κύμα που προκάλεσε το τεράστιο εκτόπισμά του, έσπασε τους κάβους του αγκυροβολημένου πλοίο City of  New York, το οποίο παραλίγο να συγκρουσθεί με τον Τιτανικό.

Με καλό, αλλά κρύο καιρό, ο Τιτανικός προσέγγισε την ίδια ημέρα το γαλλικό λιμάνι του Χερβούργου, όπου παρέλαβε 274 επιβάτες και αποβίβασε 24. Με πορεία προς την Ιρλανδία, έφθασε στο λιμάνι του Κορκ στις 11:30 το πρωί της 11ης Απριλίου, όπου παρέλαβε άλλους 120 επιβάτες, ενώ αποβίβασε επτά, ανάμεσά τους και τον πατέρα Φράνσις Μπράουν, ιησουίτη μοναχό και δεινό φωτογράφο, στον οποίο οφείλουμε πολλές από τις φωτογραφίες, που τραβήχτηκαν στα καταστρώματα του Τιτανικού.

Μετά την αναχώρησή του από το Κορκ, το πολυτελές υπερωκεάνειο χάραξε πορεία προς τη Νέα Υόρκη δια μέσου του Βορείου Ατλαντικού. Οι πρώτες τρεις μέρες του ταξιδιού πέρασαν χωρίς απρόοπτα. Παρά τις προειδοποιήσεις για επιπλέοντα παγόβουνα στην περιοχή του Νιουφάουντλαντ, το πολυτελές υπερωκεάνειο έπλεεε με πρόσω τις μηχανές, καθώς όπως πίστευε ο καπετάνιος Σμιθ τα παγόβουνα δεν αποτελούσαν ιδιαίτερο κίνδυνο για ένα πλοίο της κλάσης του Τιτανικού.

Όμως στις 11:40 μ.μ. της 14ης Απριλίου συνέβη το μοιραίο. Ο Τιτανικός, πλέοντας με σχετικά υψηλή ταχύτητα των 22 κόμβων και χωρίς καμιά προφύλαξη, προσέκρουσε σε παγόβουνο, 37 δευτερόλεπτα αφότου έγινε αντιληπτό από το πλήρωμα. Πέντε από τα στεγανά του πλοίου αρχίζουν να μπάζουν νερά και η πλώρη άρχισε να καταβυθίζεται.

Πλήρωμα και επιβάτες ήταν ανέτοιμοι για μια τέτοια κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Οι σωστικές λέμβοι επαρκούσαν μόνο για τους μισούς επιβαίνοντες. Επικράτησε πανικός. Στις 12:05 π.μ. της 15ης Απριλίου ο καπετάνιος διατάσσει να ετοιμαστούν οι σωσίβιοι λέμβοι. Στις 12:45 π.μ. η πρώτη σωσίβια λέμβος με γυναικόπαιδα, όπως επιτάσσει το πρωτόκολλο, «κατεβαίνει» στη θάλασσα. Στις 2:20 μ.μ. ο Τιτανικός βυθίζεται, λίγα δευτερόλεπτα αφότου έσπασε στα δύο. Οι εναπομείναντες επιβάτες και μέλη του πληρώματος πηδούν στα παγωμένα νερά του Β. Ατλαντικού για να σωθούν, αλλά βρίσκουν σχεδόν ακαριαίο θάνατο από υποθερμία ή καρδιακή προσβολή, καθώς η θερμοκρασία του νερού είναι στους -2 βαθμούς Κελσίου.

Τα σήματα κινδύνου του βυθιζόμενου Τιτανικού δεν απέδωσαν αμέσως, καθώς παραπλέοντα πλοία δεν υπήρχαν. Στις 4:10 π.μ. το υπερωκεάνειο Καρπάθια της Cunard Line βρέθηκε στον τόπο του ναυαγίου και περισυνέλεξε τους πρώτους ναυαγούς. Στις 8:30 π.μ. περισυλλέγονται και οι επιβάτες της τελευταίας σωστικής λέμβου και το Καρπάθια με τους 711 διασωθέντες θα καταπλεύσει στο λιμάνι της Νέας Υόρκης στις 18 Απριλίου 1912.

 

 

Αναδημοσίευση: sansimera.gr

Γιατί ο μεσημεριανός ύπνος κάνει καλό στον εγκέφαλο

Ο ύπνος το μεσημέρι ωφελεί σημαντικά τον εγκέφαλο διότι, ακόμα κι αν είναι σύντομος, τον βοηθεί να ανακάμψει και να βελτιώσει την ικανότητά του να μαθαίνει, αναφέρουν επιστήμονες από τη Γερμανία και την Ελβετία.

• • •

Σε μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν ότι ο μεσημβρινός ύπνος συμβάλλει στην αναδιοργάνωση των συνδέσεων μεταξύ των νευρικών κυττάρων (επιστημονικά αποκαλούνται συνάψεις). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αποθηκεύονται πιο εύκολα οι νέες πληροφορίες.

Έως τώρα οι επιστήμονες πίστευαν ότι οι νευρικές συνάψεις ανανεώνονται μόνον με τον πλήρη, βραδινό ύπνο.

Τα νέα ευρήματα όμως υποδηλώνουν ότι «ακόμα και ο σύντομος ύπνος βελτιώνει την ικανότητα του εγκεφάλου να κωδικοποιεί νέες πληροφορίες», δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Christoph Nissen, ομότιμος καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης, στην Ελβετία.

Όπως εξήγησε, ο εγκέφαλος διαρκώς συλλέγει νέες εντυπώσεις, σκέψεις και πληροφορίες στη διάρκεια της ημέρας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κορεσμό, με την ικανότητά του να μαθαίνει να φθίνει σταθερά με την πάροδο του χρόνου.

Ο ύπνος μπορεί να ανανεώσει τα νευρικά κύτταρα, δίχως να προκαλέσει απώλεια σημαντικών πληροφοριών.

«Η μελέτη μας δείχνει ότι η «επαναφορά» (reset) των νευρικών συνάψεων μπορεί να συμβεί και με τον μεσημβρινό ύπνο. Έτσι δημιουργείται χώρος για τη δημιουργία νέων αναμνήσεων», εξήγησε ο Dr. Nissen.

 

Η μελέτη

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση NeuroImage. Όπως γράφουν οι ερευνητές, ενέταξαν στη μελέτη τους 20 υγιείς εθελοντές, οι οποίοι είτε κοιμήθηκαν το μεσημέρι είτε έμειναν ξύπνιοι δύο συνεχόμενες ημέρες. Ο μεσημβρινός ύπνος διαρκούσε κατά μέσον όρο 45 λεπτά.

Και τα δύο απογεύματα οι ερευνητές υπέβαλλαν τους εθελοντές τους σε ηλεκτροεγκεφαλογράφημα και διακρανιακή μαγνητική διέγερση. Με τις εξετάσεις αυτές έλεγξαν την λειτουργία του εγκεφάλου τους και την ισχύ και ευελιξία των νευρικών συνάψεων, αντίστοιχα.

Όπως διαπίστωσαν, μετά από τον ύπνο η ισχύς των νευρικών συνάψεων ήταν μειωμένη. Το γεγονός αυτό αποτελεί ένδειξη της αναζωογονητικής δύναμης του ύπνου. Ταυτοχρόνως, είχε βελτιωθεί σημαντικά η ικανότητα του εγκεφάλου να δημιουργεί νέες συνάψεις.

Το αποτέλεσμα ήταν ότι ο εγκέφαλος ήταν καλύτερα προετοιμασμένος να μάθει νέες πληροφορίες, σε σύγκριση με την κατάστασή του δίχως τον μεσημβρινό ύπνο.

«Η μελέτη αυτή δείχνει πόσο σημαντικός είναι ακόμα και ο σύντομος ύπνος για την νοητική ανάκαμψη», σχολίασε ο Dr. Kai Spiegelhalder, πρόσεδρος καθηγητής Ιατρικής Ύπνου στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ, στη Γερμανία.

«Ο σύντομος ύπνος μπορεί να μας βοηθήσει να σκεφτόμαστε πιο καθαρά και να εξακολουθήσουμε να εργαζόμαστε με καλή συγκέντρωση της προσοχής», πρόσθεσε.

Τα νέα ευρήματα παρέχουν μία βιολογική εξήγηση για το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι αποδίδουν καλύτερα όταν ξυπνήσουν από τον μεσημεριανό ύπνο τους.

Ο ύπνος αυτός είναι ιδιαιτέρως ωφέλιμος για τα επαγγέλματα και τις δραστηριότητες που απαιτούν υψηλό επίπεδο νοητικών ή σωματικών επιδόσεων, όπως στη μουσική, τον αθλητισμό ή τα υψηλού κινδύνου επαγγέλματα, λένε οι ερευνητές.

 

 

Αναδημοσίευση: iatropedia.gr