Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Σάββατο 8 Αυγούστου 2026

Μια χώρα που δεν επενδύει στο μέλλον της

H χώρα μας έχει το πιο κακοπληρωμένο ερευνητικό δυναμικό μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ μας πληροφορεί ο Λευτέρης Χαραλαμπόπουλος. Κι αυτό λέει πολλά για το πώς αντιμετωπίζει το ίδιο της το μέλλον  πιστεύει κι αρθρογραφεί γι’ αυτό Σ«ΤΑ ΝΕΑ» της Τετάρτης 5 Αυγούστου.

• • •

Όποιος έχει έστω και μικρή επαφή με την ελληνική πραγματικότητα, γνωρίζει ότι ένα από τα ισχυρά σημεία της ελληνικής οικονομίας είναι η ποιότητα του εργατικού δυναμικού και πρωτίστως η ύπαρξη ενός ιδιαίτερα μορφωμένου και καταρτισμένου επιστημονικού δυναμικού.

Ένας συνδυασμός ανάμεσα στον τρόπο που πολλές δεκαετίες τώρα η ελληνική οικογένεια επενδύει στη μόρφωση των παιδιών ως μοχλό ανοδικής κοινωνικής κινητικότητας (να πάει το παιδί στο Πανεπιστήμιο για να μπορεί να έχει περισσότερες επιλογές στη ζωή του), την πραγματική επέκταση της Ανώτατης Εκπαίδευσης στη χώρα μας μετά το 1981 και την πολύ καλή δουλειά που κάνουν τα δημόσια πανεπιστήμια, διαμόρφωσαν αυτή τη συνθήκη.

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι από τις χειρότερες πλευρές της περιόδου των μνημονίων ήταν το γεγονός ότι ένα σημαντικό μέρος αυτού του μορφωμένου και καταρτισμένου επιστημονικού δυναμικού βρέθηκε να μεταναστεύει στο εξωτερικό, αυτό που συνηθίσαμε να αποκαλούμε brain drain και το οποίο δεν έχει ακόμη αντιστραφεί ως τάση.

Η παρουσία αυτού του δυναμικού γίνεται αισθητή σε διάφορες πλευρές. Στο γεγονός ότι τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια ανεβαίνουν στις διεθνείς κατατάξεις παρότι αντιμετωπίζουν πάγια προβλήματα υποχρηματοδότησης. Στη δουλειά των γιατρών στο ΕΣΥ. Στο γεγονός ότι ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες μπορούν και χειρίζονται και φέρνουν σε πέρας εξαιρετικά σύνθετα και δύσκολα τεχνικά έργα. Στο γεγονός ότι η χώρα κατορθώνει να έχει πόλους υψηλής τεχνολογίας και έρευνας  σε διάφορους κλάδους. Στις σημαντικές επενδύσεις εκτός συνόρων που κάνουν ελληνικές επιχειρήσεις στηριζόμενες σε εξειδικευμένο επιστημονικό δυναμικό.

Όμως, την ίδια στιγμή η χώρα μας δεν επενδύει όσο πρέπει σε αυτό το δυναμικό. Είναι ενδεικτικό ότι τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι το ερευνητικό δυναμικό της χώρας είναι το πιο κακοπληρωμένο μεταξύ των χωρών μελών του Οργανισμού. Τα ίδια στοιχεία που δείχνουν ότι ως προς τον αριθμό των ερευνητών πάμε καλά. Και αυτή η αρνητική συνθήκη ως προς τις απολαβές σε σημαντικό βαθμό αφορά τη δημόσια πλευρά του ερευνητικού οικοσυστήματος στη χώρα. Πηγαίνουν Έλληνες πανεπιστημιακοί και ερευνητές σε συνέδριο και τους κοιτάνε έκπληκτοι οι συνομιλητές τους όταν αναφέρουν πόσο χαμηλές είναι οι αποδοχές ενός πανεπιστημιακού καθηγητή. Για να μη μιλήσουμε για το πώς είναι τα πράγματα με τους νέους ερευνητές και ερευνήτριες, αυτές και αυτούς που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της έρευνας.

Την ίδια στιγμή αυτό το ερευνητικό δυναμικό και η στήριξή του δεν αποτελεί πραγματική προτεραιότητα για την κυβέρνηση. Δεν είναι τυχαίο ότι απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης δράσεις που αφορούσαν τη στήριξη της έρευνας και του ερευνητικού δυναμικού της χώρας, όπως το Trust you Stars. Και μπορεί να δόθηκαν διαβεβαιώσεις ότι θα αναζητηθούν εθνικοί πόροι, όμως αυτό σημαίνει ότι «χάθηκαν» ευρωπαϊκοί και εθνικοί πόροι που θα μπορούσαν να είχαν αξιοποιηθεί ως επιπρόσθετη χρηματοδότηση και τώρα θα χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού.

Ούτε είναι τυχαίο ότι η μεγαλύτερη πρωτοβουλία της κυβέρνησης για τον ευρύτερο ερευνητικό χώρο ήταν να αδειοδοτήσει ιδιωτικά σουπερμάρκετ πτυχίων. Γιατί εδώ πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η ίδρυση μη κρατικών και μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που θα λειτουργούσαν με τα ίδια αυστηρά κριτήρια με τα δημόσια πανεπιστήμια και θα είχαν προσανατολισμό και προς τη διδασκαλία και προς την έρευνα θα ήταν ένα βήμα που θα διεύρυνε την ερευνητική βάση της χώρας. Όμως, δεν μιλάμε για αυτό. Μιλάμε για κερδοσκοπικά ιδρύματα, που σκοπό έχουν «να πιάσουν την καλή» σε σχέση με την αυξημένη ζήτηση για πανεπιστημιακές σπουδές, χωρίς να έχουν ούτε ερευνητική υποδομή, ούτε βεβαίως ερευνητική στρατηγική, γιατί αυτό θα σήμαινε υποδομές πραγματικές και άρα μεγάλο κόστος επένδυσης.

Ούτε είναι τυχαίο ότι η κυβέρνηση προβάλλει τόσο πολύ τις μεγάλες ιδιωτικές χορηγίες προς τα ελληνικά πανεπιστήμια. Γιατί στα δικά της μάτια, αυτές οι παραπάνω από ευπρόσδεκτες χορηγίες δεν είναι εκείνη η κρίσιμη επιπλέον ενίσχυση που θα πάει τα ερευνητικά πράγματα ένα βήμα προς τα εμπρός. Είναι απλώς το υποκατάστατο της δημόσιας χρηματοδότησης

Πώς γίνεται μια κυβέρνηση που κομπάζει για το πόσο έχει συμβάλει στον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας να μην υποστηρίζει, αλλά αντίθετα από ορισμένες απόψεις να υπονομεύει την αναβάθμιση της ερευνητικής υποδομής της χώρας;

Αυτό μας φέρνει στον πυρήνα του προβλήματος. Και αυτός είναι ότι αυτή η κυβέρνηση δεν έχει στην πραγματικότητα ένα όραμα για το πώς αυτή η χώρα θα ξεφύγει από το ευρωπαϊκό περιθώριο στο οποίο κινδυνεύει να βρεθεί. Έχει απλώς ένα σχέδιο για να εξασφαλίσει ότι ένα φάσμα συμφερόντων που θέλει να εξυπηρετήσει θα μπορέσει να «κάνει δουλειές»: να πάρει χρηματοδοτήσεις, δημόσιες και ευρωπαϊκές, να αναλάβει διάφορα έργα, να αυξήσει την απορροφησιμότητα πόρων της ΕΕ, να συμβάλλει στο να υπάρχουν «υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης», να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του στηρίζοντας ποικιλοτρόπως την κυβερνητική παράταξη.

Ακόμη χειρότερα: η κυβέρνηση δεν έχει πρόβλημα να θεωρούνται ατμομηχανές της ανάπτυξης κλάδοι που δεν στηρίζονται στην ύπαρξη ισχυρής επιστημονικής και ερευνητικής βάσης, όπως είναι ο τουρισμός, οι υπηρεσίες εστίασης ή το real estate. Μόνο που τέτοιοι κλάδοι ακριβώς επειδή δεν στηρίζονται στην τεχνολογία, άρα και στην έρευνα, είναι πεπερασμένων δυνατοτήτων. Γιατί στην πραγματικότητα η απροθυμία επένδυσης στην έρευνα στη χώρα μας συμβαδίζει με την απροθυμία προσπάθειας η χώρα να «ανέβει πίστα» πραγματικά ως προς το τι και πώς παράγει.

Όταν το όραμα για το παραγωγικό μοντέλο είναι αυτό, είναι σαφές ότι ζητήματα όπως η ικανότητα της χώρας να έχει έρευνα, τόσο βασική όσο και εφαρμοσμένη, να έχει ερευνητική υποδομή, να κρατάει εδώ το ερευνητικό της δυναμικό και να πρωταγωνιστεί στην παραγωγή νέας γνώσης και τεχνολογίας, περνούν σε δεύτερη μοίρα. Αντί να εξελίξουμε τεχνολογίες, αρκεί να τις εισάγουμε, αντί να παράγουμε καινοτομία ας χρυσοπληρώσουμε εφαρμογές που έχουν εξελιχθεί αλλού, αντί για πρωτοπορία στην έρευνα, έμφαση απλώς στη χρήση τεχνογνωσίας που δημιουργήθηκε αλλού.

Μόνο που αυτό σημαίνει ότι το ερευνητικό δυναμικό της χώρας υποβιβάζεται στον ρόλο του χειριστή τεχνολογιών και γνώσεων. Και όσο θα ισχύει αυτό, όσο θα υπάρχουν δυνατότητες Έλληνες ερευνητές να μπορούν να κάνουν έρευνα με καλύτερους όρους, καλύτερες υποδομές και καλύτερες αποδοχές στο εξωτερικό θα συνεχίσουμε να έχουμε διαρροή επιστημονικού δυναμικού στο εξωτερικό.

Όλα αυτά διαμορφώνουν την εικόνα μιας χώρας που αρνείται να επενδύσει στο ίδιο της το μέλλον, στην ίδια της την ικανότητα όχι απλώς να παρακολουθεί τις εξελίξεις αλλά και να πρωταγωνιστεί σε αυτές. Μιας χώρας όπου μια κυβέρνηση και ένα φάσμα συμφερόντων γύρω από αυτήν βολεύονται στη σημερινή κατάσταση στο βαθμό που, κατά την εκτίμησή τους, δημιουργείται πλούτος, αδιαφορώντας για το γεγονός ότι έτσι η χώρα δεν θα ξεπεράσει ποτέ τα σημερινά όρια της και κατ’ επέκταση δεν θα ξεφύγει από τα σημερινά της αδιέξοδα.

Παρασκευή 7 Αυγούστου 2026

ΙΕΛΚΑ: Ένας στους δυο Έλληνες δεν θα κάνουν διακοπές αυτό το καλοκαίρι

Μια σαφή τάση εξοικονόμησης χρημάτων στις φετινές διακοπές των Ελλήνων αποτυπώνει έρευνα του ΙΕΛΚΑ (Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών), 
αποτέλεσμα κυρίως του μειωμένου διαθέσιμου εισοδήματος και του αυξημένου κόστους μετακίνησης, διαμονής και διατροφής.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Μάιο 2026, με δείγμα 700 καταναλωτές από όλη την Ελλάδα και αφορούσε μια σειρά θεμάτων σε σχέση με την καταναλωτική και αγοραστική συμπεριφορά στις διακοπές του καλοκαιριού.

• • •

Αναλυτικότερα, οι μισοί των ερωτηθέντων (50%) δεν προγραμματίζουν να κάνουν διακοπές το καλοκαίρι του 2026, γεγονός που ενδέχεται να αντικατοπτρίζει είτε οικονομικές πιέσεις, είτε άλλους προσωπικούς περιορισμούς – το αντίστοιχο ποσοστό το 2025 ήταν 52%.

Ωστόσο, το 50% σκοπεύει να κάνει διακοπές, το 34% έστω και περιορισμένες, το 14% δηλώνει πως θα ταξιδέψει όπως κάθε χρόνο και 2% περισσότερες ημέρες. Από όσους σχεδιάζουν διακοπές, οι περισσότεροι (42%) υπολογίζουν να απουσιάσουν για 4 έως 7 ημέρες, ενώ 29% για 8 έως 14 ημέρες. Ο μέσος χρόνος διακοπών για όσους τελικά ταξιδέψουν διαμορφώνεται στις 11,4 ημέρες, στοιχείο που επιβεβαιώνει την τάση για συγκρατημένες αποδράσεις όπως και πέρυσι που ήταν 11,3 ημέρες.

Η πλειοψηφία του κοινού επιλέγει τις εξοχικές κατοικίες, είτε στις δικές τους (35%), είτε τρίτων (18%) είτε με μίσθωση. Το 35% επιλέγει διαμονή σε ενοικιαζόμενα δωμάτια με σημαντική αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και μόνο το 14% διαμονή σε ξενοδοχεία (10% χωρίς διατροφή και 4% με πλήρη διατροφή), κάτι που αποτελεί ένδειξη για την δυνατότητα οικονομικής ανταπόκρισης των ελληνικών νοικοκυριών στις εναλλακτικές που υπάρχουν. Το 8% επιλέγει camping και το 9% επιλέγει ταξίδι στο εξωτερικό.

Σε γενικές γραμμές καταγράφεται μία πρόθεση του ελληνικού κοινού για οικονομικότερες λύσεις διακοπών προκειμένου να εξοικονομήσει χρήματα για να μπορέσει να πραγματοποιήσει κάποιο ταξίδι, είτε για να μπορέσει να επεκτείνει τη χρονική διάρκεια του. Οι πιο κοστοβόρες επιλογές, όπως τα ξενοδοχεία all inclusive και οι κρουαζιέρες, συγκεντρώνουν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά.

Οικονομικότερες λύσεις

Οσον αφορά τους προορισμούς, η ηπειρωτική Ελλάδα κοντά σε παραθαλάσσιες περιοχές συγκεντρώνει την πλειοψηφία (57%), ενώ ακολουθούν τα νησιά (38%). Η ορεινή ηπειρωτική χώρα αποτελεί επιλογή για το 11% των ταξιδιωτών, ενώ το 9% εξετάζει διακοπές στο εξωτερικό. Τα ευρήματα υποδεικνύουν μια ξεκάθαρη στροφή προς εγχώριους και πιο προσιτούς προορισμούς και την αποφυγή των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.

Οι καταναλωτές φαίνεται να υιοθετούν πιο οικονομικές λύσεις, με το 41% να δηλώνει ότι μαγειρεύει συχνά στις διακοπές και το 70% να επισκέπτεται συστηματικά σούπερ μάρκετ ή μίνι μάρκετ, πιθανότατα σε μία προσπάθεια εξοικονόμησης χρημάτων από την εστίαση. Παράλληλα, το 79% επισκέπτεται φούρνους και αρτοποιεία. Μόλις το 28% δηλώνει ότι δεν μαγειρεύει ποτέ, Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι πάνω από τους μισούς (62%) δηλώνουν ότι προτιμούν να αγοράζουν τοπικά προϊόντα, στηρίζοντας την τοπική οικονομία και πιθανόν αναζητώντας αυθεντικές αλλά οικονομικά προσιτές γεύσεις. Συνολικά, διαμορφώνεται μια εικόνα διακοπών με έμφαση στον έλεγχο των εξόδων και την ενίσχυση της διατροφικής αυτάρκειας.

Το 45% του κοινού δηλώνει ότι θα μειώσει τη φετινή του δαπάνη για αγορές. Ολοι οι λόγοι καταγράφονται ιδιαίτερα ψηλά με το αυξημένο κόστος εισιτηρίων να καταγράφεται πιο επιβαρυντικό, την εστίαση ελαφρώς λιγότερο και το κόστος διαμονής ακόμα λιγότερο, πιθανότατα λόγω των επιλογών που αναφέρθηκαν παραπάνω για διαμονή σε εξοχικά και δωμάτια.

Τέλος σε σχέση με τα σημεία πώλησης, το 68% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι προμηθεύεται τρόφιμα από φούρνους και αρτοποιεία, ενώ σε υψηλά ποσοστά βρίσκονται και οι μεγάλες (66%) και μικρές (48%) αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Παράλληλα, αξιοσημείωτο είναι το 41% που προτιμά τα μίνι μάρκετ.

Σε γενικές γραμμές φαίνεται το καλοκαίρι μία σημαντική παρουσία της τοπικής αγοράς στις επιλογές των καταναλωτών, σε εντονότερο βαθμό σε σχέση με τις μετρήσεις τον υπόλοιπο χρόνο. Κατά κάποιο τρόπο καταγράφεται μια υβριδική καταναλωτική στάση: από τη μία, οι διακοπές γίνονται με οικονομία και προσοχή, από την άλλη όμως διατηρείται η επιθυμία για φρέσκα και ποιοτικά τοπικά προϊόντα και πρόσβαση σε ότι είναι διαθέσιμο σε κάθε περιοχή. 

 

 

Αναδημοσίευση: kathimerini.gr


Πέμπτη 6 Αυγούστου 2026

Ρεκόρ πτωχεύσεων και χιλιάδες απολύσεις στη Γερμανία

Tον Ιούνιο, το ποσοστό των πτωχεύσεων για τις προσωπικές εταιρείες και τις ανώνυμες εταιρείες στη Γερμανία ήταν κατά 80 % υψηλότερο σε σύγκριση με τον Ιούνιο των ετών 2016 έως 2019, δηλαδή της περιόδου πριν από την πανδημία του κορωνοϊού. Αυτό προκύπτει από μια μελέτη του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών Leibniz στην πόλη Χάλε (IWH).

• • •

Οι ατομικές επιχειρήσεις, τα ελεύθερα επαγγέλματα και οι μικρές επιχειρήσεις δεν συμπεριελήφθησαν στην έρευνα καθώς δεν έχουν σημασία για την αγορά εργασίας. Σύμφωνα με τον Στέφεν Μύλερ, επικεφαλής του τμήματος έρευνας για τις πτωχεύσεις στο IWH, ο αριθμός των πτωχεύσεων των επιχειρήσεων το δεύτερο τρίμηνο του 2026 βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων είκοσι ετών.

 

Η αστάθεια της γερμανικής οικονομίας

Η γερμανική οικονομία βρίσκεται σε ασταθή κατάσταση εδώ και χρόνια. Η ανάκαμψη που είχε αρχικά προβλεφθεί για φέτος θα οδηγήσει πιθανώς σε μια μικρή ανάπτυξη. Εταιρείες προχωρούν σε μαζικές απολύσεις.

Σύμφωνα με την VW, 100.000 θέσεις εργασίας ενδέχεται να χαθούν τα επόμενα χρόνια. Ο προμηθευτής εξαρτημάτων αυτοκινήτων ZF σκοπεύει να καταργήσει 14.000 θέσεις εργασίας έως το 2028. Και στην Bosch, μόνο στη Γερμανία, αναμένεται να καταργηθούν περισσότερες από 20.000 θέσεις εργασίας έως το 2030.

Ωστόσο δεν φαίνεται να πλήττεται μόνο ο κλάδος της αυτοκινητοβιο μηχα- νίας. Φέτος αναμένεται να χαθούν και πάλι έως και 100.000 θέσεις εργασίας στον βιομηχανικό τομέα, στις αυτοκινητοβιομηχανίες, αλλά και στον τομέα της μηχανολογίας και των κατασκευών, σύμφωνα με μελέτη της εταιρείας συμβούλων Horváth.

Ρεκόρ 20ετίας καταγράφουν
οι πτωχεύσεις στη Γερμανία

Το ερώτημα είναι το εξής: Βιώνουμε αυτή τη στιγμή μια αναγκαία αναδιάρθρωση της αγοράς ή μάλλον μια διαρθρωτική αδυναμία ανάπτυξης της οικονομίας; Σύμφωνα με ορισμένες απόψεις οι πτωχεύσεις μπορούν να έχουν και θετικές επιπτώσεις. Όταν οι μη παραγωγικές επιχειρήσεις αποχωρούν από την αγορά, το εργατικό δυναμικό, το κεφάλαιο και η τεχνογνωσία απελευθερώνονται και μπορούν να κατευθυνθούν προς παραγωγικούς τομείς της οικονομίας. Έτσι δημιουργείται η ανάπτυξη σύμφωνα με την αρχή της «δημιουργικής καταστροφής» του Τζόζεφ Σουμπέτερ. Φθάνει βέβαια να βρεις δουλειά…

Παράλληλα, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 ιδρύθηκαν πάνω από 10% περισσότερες επιχειρήσεις σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. «Πράγματι, εδώ και πολλά χρόνια παρατηρούμε αύξηση στον αριθμό των νεοφυών επιχειρήσεων που στοχεύουν στην ανάπτυξη», λέει ο Στέφεν Μύλερ.

«Αυτό είναι καλό νέο. Πολλοί δραστηριοποιούνται στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και αυτό αποτελεί σίγουρα μια αχτίδα ελπίδας», συμπληρώνει. Και αυτό υποδηλώνει ότι βρισκόμαστε ακριβώς σε μια φάση δομικής αλλαγής.

 

Γιατί επηρεάζονται ορισμένοι κλάδοι

Οι λόγοι για τις πτωχεύσεις είναι ποικίλοι. «Πριν από ενάμιση χρόνο, σημειώθηκαν σχετικά πολλές περιπτώσεις πτώχευσης μεγάλων επιχειρήσεων στον βιομηχανικό τομέα», υπογραμμίζει ο Στέφεν Μύλερ.

Ο κατασκευαστικός τομέας και ο τομέας της οικιστικής δόμησης έχουν πληγεί ιδιαίτερα, αποκλειστικά λόγω της αλλαγής στην πορεία των επιτοκίων. Ο τομέας της εστίασης αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω της αύξησης του κατώτατου μισθού, ενώ οι επιχειρήσεις με υψηλή κατανάλωση ενέργειας  αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Και ο εμπορικός τομέας πλήττεται από την αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες των καταναλωτών.

Τέλος ο Γερμανός ειδικός εκτιμά πως: «… δεν είναι απλώς μια αναδιάρθρωση της αγοράς, αλλά πραγματικά ένα ζήτημα που αφορά την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η γερμανική οικονομία στο μέλλον». Διευκρινίζει πάντως ότι «Δεν βρισκόμαστε ακόμα σε ένα στάδιο όπου παρατηρούνται μαζικά φαινόμενα μετάδοσης ή όπου ίσως και οι τράπεζες να βρεθούν σε δύσκολη θέση αλλά βρισκόμαστε εν μέσω μιας σημαντικής διαδικασίας διαρθρωτικής αλλαγής».

 

 

Αναδημοσίευση: dw.com

Τετάρτη 5 Αυγούστου 2026

Τι δεν πρέπει να αφήνετε μέσα στο αυτοκίνητο το καλοκαίρι

Στην Ελλάδα με τα «40άρια» του καλοκαιριού, η κα7πίνα ενός αυτοκινήτου μετατρέπεται γρήγορα σε «φούρνο». Αν συνηθίζουμε να αφήνουμε συγκεκριμένα αντικείμενα στην καμπίνα, μπορεί να διατρέχουμε μέχρι και κίνδυνο. Ας δούμε ποια είναι αυτά.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ένα παρκαρισμένο αυτοκίνητο μπορεί γρήγορα να μετατραπεί σε… θερμοπαγίδα, ειδικά σε χώρες όπως η Ελλάδα. Αν η θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι 25 βαθμοί Κελσίου, τότε μέσα σε μισή ώρα στο αυτοκίνητο μπορεί να επικρατούν 45 βαθμοί. Στην καμπίνα ενός αυτοκινήτου που έχει μείνει σταθμευμένο για μία ώρα, οι θερμοκρασίες μπορούν εύκολα να φτάσουν, ή και να ξεπεράσουν, τους 60 βαθμούς.

Υπενθυμίζουμε πως οι συγκεκριμένες μετρήσεις έχουν γίνει με εξωτερική θερμοκρασία «μόλις» 25 βαθμούς, επομένως είναι εύκολο να καταλάβουμε τι μπορεί να συμβεί όταν έρθουν τα 35-άρια και 40-άρια της ελληνικής πραγματικότητας.

• • •

 Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου αν έχουμε αφήσει αντικείμενα μέσα στο αυτοκίνητό μας, αυτά θα καταστραφούν και μπορεί να αποβούν ακόμα και επικίνδυνα για την υγεία μας. Ας δούμε 6 περιπτώσεις, και συμβουλές για να αποφύγουμε τις ζημιές.

 

Σπρέι με προωθητικό αέριο

Μπορεί με την περιγραφή «σπρέι» το μυαλό αρκετών από εμάς να πηγαίνει στα χρώματα, ωστόσο είναι πολλά προϊόντα που υπάγονται σε αυτή την κατηγορία και μπορεί να αφήνουμε, εσκεμμένα ή άθελά μας, στο αυτοκίνητο.

Αποσμητικά, αντιηλιακά, λακ μαλλιών, ακόμα και εντομοαπωθητικά, βρίσκονται σε μεταλλικά δοχεία υπό πίεση, τα οποία είναι αρκετά ευαίσθητα στην υψηλή θερμοκρασία.

Τα περισσότερα δοχεία σπρέι είναι εγκεκριμένα για αποθήκευση και χρήση σε θερμοκρασίες μέχρι 50 βαθμών Κελσίου. Αν λοιπόν τα έχουμε αφήσει εκτεθειμένα σε ένα αυτοκίνητο με καμπίνα – σάουνα, ειδικά αν βρίσκονται σε απευθείας έκθεση στον ήλιο, τότε αυτά θα ζεσταθούν υπερβολικά, η πίεση του αερίου θα αυξηθεί παραπάνω από την αντοχή του δοχείου, και μπορεί να τρυπήσουν ή ακόμα και να ανατιναχθούν, προκαλώντας βλάβη στο εσωτερικό, τραυματισμούς, ή στη χειρότερη περίπτωση ακόμα και φωτιά.

 

Κινητές συσκευές και laptops

Οι μοντέρνες συσκευές όπως τα κινητά, τα laptops και τα tablets, έχουν συνήθως μπαταρίες ιόντων λιθίου, οι οποίες δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν σε υψηλές θερμοκρασίες. Όταν αυτές φτάσουν τους 45 βαθμούς, τότε στο εσωτερικό της μπαταρίας γίνονται χημικές αντιδράσεις όπου μειώνουν τη χωρητικότητα της μπαταρίας, έχοντας άμεσο αρνητικό αντίκτυπο στη διάρκεια ζωής της.

Έχουν υπάρξει περιπτώσεις όπου η μπαταρία «φούσκωσε», ενώ μπορεί να προκληθεί ακόμα και φωτιά. Αν συμβεί αυτό, τότε η κατάσβεση είναι αρκετά δύσκολη, λόγω των χημικών αντιδράσεων και των εκρήξεων που συμβαίνουν εντός της μπαταρίας.

Για αυτό το λόγο, μόλις αποβιβαστούμε από το αυτοκίνητο θα πρέπει να πάρουμε μαζί μας τις κινητές συσκευές. Ακόμα και αν τις κρύψουμε στο πορτ-μπαγκάζ, δεν σημαίνει πως εκεί δεν θα επικρατούν αυξημένες θερμοκρασίες, ικανές να προκαλέσουν φθορά στη μπαταρία.

 

Φαρμακευτική αγωγή

Υπάρχουν πολλοί που αφήνουν κουτιά με φάρμακα μέσα στο αυτοκίνητο, για κάποια ώρα ανάγκης. Αυτό που δεν ξέρουμε, είναι πως τα φάρμακα πρέπει να αποθηκεύονται σε δροσερό μέρος, μακριά από πηγή θέρμανσης. Το να τα αφήνουμε εντός της καμπίνας του αυτοκινήτου, είναι σχεδόν σαν να τα βάζουμε στο φούρνο.

Παίρνοντας για παράδειγμα την ινσουλίνη, που είναι άκρως αναγκαία για τους διαβητικούς, αυτή θα πρέπει να τοποθετείται σε μέγιστη θερμοκρασία τους 25 βαθμούς Κελσίου. Αν αυτή υπερθερμανθεί, τότε θα είναι από λιγότερο έως καθόλου δραστική, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο όποιον νομίζει πως πήρε κανονικά την αγωγή του, ενώ στην ουσία θα είναι σαν να μην έχει κάνει τίποτα.

Τόσο η ινσουλίνη, όσο και αρκετά αντιβιοτικά αλλά και χάπια, χάνουν τη δραστικότητά τους, χωρίς να έχουν καμία απολύτως οπτική διαφορά. Με άλλα λόγια, έχουν αχρηστευτεί και δεν το ξέρουμε.

Στο εμπόριο υπάρχουν αρκετές θερμομονωτικές τσάντες διαφορετικών μεγεθών, που προορίζονται για την τοποθέτηση φαρμάκων. Ειδάλλως, μπορείτε πάντα να ρωτήσετε το φαρμακοποιό σας για την ευαισθησία στη ζέστη της εκάστοτε αγωγής.

 

Φαγητά

Φανταστείτε το παρακάτω σενάριο: Έχετε ψωνίσει στο super market, έχετε βάλει σακούλες με κρέας και τυροκομικά στο πορτ-μπαγκάζ, και πριν τα ξεφορτώσετε κάνετε μια παράκαμψη για «μια δουλίτσα που θα πάρει 1 ώρα».

Όλοι μας το έχουμε κάνει, χωρίς να γνωρίζουμε το γεγονός πως βακτήρια όπως η σαλμονέλα και η λιστέρια πολλαπλασιάζονται γρήγορα σε θερμοκρασίες μεταξύ 20 και 60 βαθμών Κελσίου. Μπορεί τα προϊόντα να δείχνουν ακόμα φρέσκα και να μην έχουν κάποια προειδοποιητική μυρωδιά, όμως ήδη έχουν ένα σοβαρό αριθμό βακτηρίων.

Ως συμβουλή, μπορούμε να σας προτείνουμε να αφήνετε την αγορά φρέσκων και κατεψυγμένων προϊόντων για το τέλος, και να πηγαίνετε κατευθείαν να τα ξεφορτώσετε στο ψυγείο σας. Στα περισσότερα καταστήματα μπορείτε να βρείτε επαναχρησιμοποιούμενες ειδικές σακούλες με θερμομόνωση, οι οποίες βοηθούν αρκετά στη διατήρηση χαμηλής θερμοκρασίας, ακόμα και σε μεγαλύτερες διαδρομές.

 

Γυαλιά ηλίου και δερμάτινα αξεσουάρ

Κανονικά θα πρέπει να αποφεύγουμε γενικά να αφήνουμε γυαλιά ηλίουπορτοφόλια και δερμάτινες θήκες σε κοινή θέα σε ένα παρκαρισμένο αυτοκίνητο, προκειμένου να μην γίνουμε στόχος κλεφτών. Παρόλα αυτά, η αυξημένη ζέστη μπορεί να προκαλέσει ζημιά στα παραπάνω αντικείμενα.

Ο πλαστικός σκελετός των γυαλιών ηλίου μπορεί να υποστεί μόνιμη παραμόρφωση σε θερμοκρασία 70 βαθμών Κελσίου, ενώ διάφοροι φακοί μπορούν να πάθουν αποχρωματισμό ή να χάσουν την polarized επίστρωσή τους.

Παράλληλα, έχει συμβεί και η ακραία περίπτωση όπου τα γυαλιά που βρίσκονταν επάνω στο ταμπλό λειτούργησαν ως φακός, συγκέντρωσαν τις ακτίνες του ηλίου σε ένα σημείο, και προκάλεσαν φωτιά.

Από την άλλη πλευρά, το δέρμα σε διάφορα αξεσουάρ μπορεί να ξεραθεί από τη ζέστη και να εμφανίσει ρωγμές.

Αν δεν έχουμε τρόπο να πάρουμε μαζί μας τα παραπάνω αντικείμενα, τουλάχιστον ας τα έχουμε κρυμμένα, τόσο από τα μάτια των περαστικών, όσο και από τις ακτίνες του ήλιου, σε κάποιο αποθηκευτικό χώρο μέσα στο αυτοκίνητο.

 

Παιδικά παιχνίδια και κηρομπογιές

Συνήθως τα παιδιά, ειδικά όταν είναι σε μικρότερες ηλικίες, λατρεύουν να ζωγραφίζουν. Και παρόλο που θα πρέπει να ενθαρρύνουμε τη δημιουργικότητά τους, καλό είναι να μην αφήνουμε τις κηρομπογιές μέσα στο αυτοκίνητο όταν κάνει ζέστη.

Ο λόγος είναι απλός: Αυτές λιώνουν και αφήνουν σημάδια στις επενδύσεις του αυτοκινήτου, τόσο στις υφασμάτινες, όσο και στις πλαστικές αλλά και στη μοκέτα. Αναλόγως του χρώματος μάλιστα, υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα σημάδια δεν γίνεται να αφαιρεθούν πλήρως.

Όσον αφορά στα παιδικά παιχνίδια, όπως κούκλες, αυτοκινητάκια και τουβλάκια, αν αυτά είναι κατασκευασμένα από φθηνό πλαστικό, τότε αφενός παραμορφώνονται, και αφετέρου μπορούν να εκλύσουν τις λεγόμενες Πτητικές Οργανικές Ενώσεις (VOC – Volatile Organic Compounds), που περιλαμβάνουν ουσίες όπως τολουόλιο, φορμαλδεΰδη και βενζόλιο και μπορούν να προκαλέσουν ζάλη, πονοκεφάλους ή ερεθισμούς σε μακροχρόνια έκθεση. Αυτές γίνονται αντιληπτές από τη χαρακτηριστική μυρωδιά «λιωμένου πλαστικού» που όλοι έχουμε μυρίσει σε κάποια φάση της ζωής μας.

Εξυπακούεται πως για κανένα λόγο δεν αφήνουμε παιδιά και κατοικίδια σε ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο χωρίς να είναι κάποιος ενήλικας μαζί τους, μιας και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε φαινόμενα θερμοπληξίας.

 

 

Αναδημοσίευση: newsauto.gr

Τρίτη 4 Αυγούστου 2026

4η Αυγούστου: Όσα συνέβησαν τις πρώτες ώρες και ημέρες της δικτατορίας Μεταξά

Στις 4 Αυγούστου 1936, με την πρόφαση ότι «η κηρυχθησομένη γενική απεργία θα μετεβάλλετο εις στασιαστικήν εκδήλωσιν με αντικειμενικόν σκοπόν την ανατροπήν του νομίμου πολιτικού και κοινωνικού καθεστώς της χώρας», ο τότε πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς κατέλυσε το Σύνταγμα και επέβαλε δικτατορία.

Μισό αιώνα αργότερα, το 1986, στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Τάσος Βουρνάς (1913 - 1990) εξιστοροεί όσα συνέβησαν τις πρώτες ώρες της μεταξικής δικτατορίας.

• • •

«Με πρόσχημα το πολυμεταχειρισμένο και διάτρητο πολιτικά, επιχείρημα του “κομμουνιστικού κινδύνου” – o Mεταξάς με τη σύμφωνη γνώμη του βασιλιά και την παρότρυνση του ξένου (βρετανικού τότε…) παράγοντα, κηρύσσει στις 4 Αυγούστου 1936 τη δικτατορία, δημοσιεύοντας αιφνιδιαστικά περί αναστολής των σχετικών με τις ατομικές ελευθερίες άρθρων του Συντάγματος. Τα κόμματα, και ιδιαίτερα το ΚΚΕ, κηρύσσονται εκτός νόμου.

 

Συλλήψεις

»Σύμφωνα με τα “παραδεδεγμένα”, των πραξικοπημάτων, την πρώτη κιόλας νύχτα της 4ης Αυγούστου εξαπολύθηκε ένα αχαλίνωτο κύμα συλλήψεων και διωγμών σ’ όλη την Ελλάδα.

»Εκείνη την εφιαλτική νύχτα πιάστηκαν ο Δημήτρης Γληνός, βουλευτής του “Λαϊκού Μετώπου” και κορυφαίος στοχαστής του τόπου, ο καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου Αλεξ. Σβώλος, ο Ιωάννης Σοφιανόπουλος διαπρεπής πολιτικός του Τύπου, ο Κώστας Γαβριηλίδης, ηγέτης της Αγροτικής Αριστεράς, ο Θεμιστοκλής Τσάτσος βουλευτής τότε των Φιλελευθέρων, o διανοούμενος Νίκος Καρβούνης, καθώς και άλλοι βουλευτές.

»Είκοσι μέρες αργότερα πιάστηκε στην παρανομία και ο ηγέτης του Κ.Κ. Νίκος Ζαχαριάδης. Χίλιοι περίπου πολίτες, στελέχη και μέλη του ΚΚΕ, πιάστηκαν και εκτοπίστηκαν στα στρατόπεδα της δικτατορίας στα νησιά του Αιγαίου, ενώ 350 θεωρούμενοι σαν “άκρως επικίνδυνοι” κλείστηκαν στο φοβερό στρατόπεδο της Ακροναυπλίας.

 

Βασανιστήρια

»Τα βασανιστήρια, μεταξύ των οποίων υπήρχαν τα αποκλειστικά εφευρήματα της δικτατορίας, όπως το βασανιστήριο να κάθεται ο ανακρινόμενος με γυμνά τα οπίσθιά του σε κολόνες πάγου, ή να ποτίζεται βιαίως με ρετσινόλαδο, ήταν στην ημερήσια διάταξη για την απόσπαση πληροφοριών ή “δηλώσεων μετανοίας”.


Διωγμός ιδεών

»Παράλληλα, άρχισε έντονος διωγμός των ιδεών. Ο Μεταξάς μιμούμενος τον Χίτλερ, οργάνωσε τη δημόσια καύση των προοδευτικών βιβλίων στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου και τους στύλος του Ολυμπίου Διός.

»Οι κανιβαλικές αυτές πυρές, σε συνδυασμό με την άγρυπνη λογοκρισία του Τύπου, έδωσαν καθαρά το φασιστικό στίγμα του καθεστώτος.

»Τον Σεπτέμβριο του 1936, προκειμένου η δικτατορία να επεκτείνει το διωγμό όχι μόνο στη δράση, αλλά και στο στοχασμό, δημοσίευσε τον φασιστικής – ναζιστικής έμπνευσης νόμο της περί διώξεως του κομμουνισμού. Το άρθρο 1ο αφορούσε στο διωγμό των ιδεών:

Άρθρον 1ον. Τιμωρείται διά φυλακίσεως τριών τουλάχιστον μηνών και εκτόπισιν εξ μηνών μέχρι δύο ετών εις τόπον οριζόμενον διά της καταδικαστικής αποφάσεως:

α. Πας όστις εγγράφως, προφορικώς ή καθ’ οιονδήποτε άλλον τρόπον αμέσως ή εμμέσως επιδιώκει την διάδοσιν, ανάπτυξιν και εφαρμογήν θεωριών, ιδεών ή κοινωνικών συστημάτων τεινόντων εις την ανατροπήν του κρατούντος εν τη χώρα κοινωνικού καθεστώτος ή εις την απόσπασιν ή αυτονόμησιν μέρους της Επικρατείας ως και ο προσηλυτίζων εις τας θεωρίας, ιδέας και τα συστήματα ταύτα καθ’ οιονδήποτε τρόπον”

 

 

Αναδημοσίευση: in.gr

Δευτέρα 3 Αυγούστου 2026

Κυριακάτικα μαθήματα δεοντολογίας από το OPEN

Γυρίζοντας από τη πρωϊνή έξοδο με φίλους - ποιο πρωί; στις 12 - χθες Κυριακή 2 Ατγούστου, άνοιξα την τηλεόραση να δω για φωτιές στην Ελλάδα.

Το Οpen δεν είχε ζωντανή σύνδεση, και συζητούσαν για τα τεκταινόμενα. Οπότε η άλλη μου επιλογή ήταν το Mega. Μια από τα ίδια κι εδώ.

Οπότε επιστροφή και πάλι στο Open, από συνήθεια αφού κάποτε ήταν ο μόνος τηλεοπτικός δίαυλος που έκανε κριτική και στην κυβέρνηση αλλά και για  την αξιοπιστία του. Μια που πρόσφατα τα ευρήματα της νέας έκθεσης του Ινστιτούτου Reuters κατατάσσουν τον τηλεοπτικό σταθμό στην κορυφή της αξιοπιστίας μεταξύ των ελληνικών μέσων ενημέρωσης.

Σχεδόν την ίδια στιγμή ο Γιάννης Φώσκολος που «ήταν στον αέρα» είπε πως χάθηκε ένα ελικόπτερο που πραγματοιούσε ρίψεις νερού στην Αττικοβοιωτία στην περιοχή της Ψάθας.  Μετά από λίγο το διόρθωσε και είπε συγκρούστηκαν δύο ελικόπτερα Bell. Μας ενημέρωσε πως στο πρώτο, ο ένας πιλότος είναι καλά στην υγεία του κι ο άλλος τραυματισμένος.

Αφού είδαμε του συγκλονιστικό video της σύγκρουσης, ενημερωθήκαμε πως βλέπουν και τους άλλους δυο πιλότους. Τους βλέπουν αλλά δεν μπορούν να τους πλησιάσουν, Αργότερα μάθαμε πως δεν είχαν τις αισθήσεις τους.

Δεν «άλλαξα κανάλι». Αλλά το Χ βοούσε, με αναρτήσεις και σοβαρών ΜΜΕ πως πιλότοι είναι ήδη νεκροί. Στο Open όμως επέμεναν. Ήρθαν τα ασθενοφόρα μεταφέρθηκαν όλοι οι πιλότοι. Τέλειωσε η έκτακτη επικαιρότητα.

Άρχισε το δελτίο ειδήσεων. Τα ασθενοφόρα έφτασαν στο 251 ΓΝΑ. Οι πιλότοι ήταν ακόμη χωρίς τις αισθήσεις τους. Κάποια στιγμή στον Γιάννη Ευσταθίου που ήταν απεσταλμένος στο νοσοκομείο «του ξέφυγε» πως οι πιλότοι είναι νεκροί. Η Μίνα Καραμήτρου όμως, που παρουσίαζε το δελτίο, από το στούντιο προσπάθησε να τον διορθώσει.

Μετά από λίγα λεπτά «έκανε τις ανακοινώσεις» ο εκπρόσωπος της πυροσβεστικής και είπε τότε οι δυο πιλότοι ήταν νεκροί.

Είμαι σίγουρος πως και αυτοί οι δημοσιογράφοι είχαν τις πληροφορίες τους. Όμως δεν θέλαν να «βγάλουν την είδηση».

Θα μου πείτε γιατί. Μα γιατί ο ένας πιλότος μπορεί να ήταν Δανός, ο  άλλος όμως ήταν Έλληνας. Και δεν ξέρω πόσο «κομψό» είναι για τους οικείους του να μάθουν από την τηλεόραση πως ο δικός τους άνθρωπος «έπεσε στο καθήκον». Θα μου πείτε πως αυτό έχει γίνει πολλές φορές. Και μάλιστα έγραψα παραπάνω πως και στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν έμεινε κρυφός ο θάνατος του πιλότου μας.

Γι’ αυτό λέω πως το OPEN παρέδωσε μαθήματα δεοντολογίας. Αν και πιστεύω πως είχε ανεπίσημα την  είδηση και ήξερε θα αναμεταδοθεί έκανε το σωστό. Δεν «την έβγαλε» πριν τις επίσημες ανακοινώσεις. Πράγμα που σημαίνει πως ενημερώθηκαν ιδιωτικά αυτοί που έπρεπε πχ οι γονείς.

Χίλια μπράβο και στον σταθμό, αλλά και τους «υπεύθυνους για το συγκεκριμένο γεγονός.

Τον διευθυντή ειδήσεων Χρήστο Παναγιωτόπουλο, την παρουσιάστρια του δελτίου Μίνα καραμήτρου τον  τυχών «αρχισυντάκτη βάρδιας» μια που ήταν Κυριακή. Αλλά και όλους τους δημοσιογράφους που ασχολούνταν με το «θέμα των πυρκαγιών»

 

 

Πηγή: mononews.gr

Σάββατο 1 Αυγούστου 2026

Όταν τα γκάλοπ ψηφίζουν πριν από τους πολίτες

...Απειλείται η ίδια η δημοκρατία. - Ακούει κανείς; Κραυγάζει σε άρθρο του με τον ίδιο τίτλο στο «Documento της Κυριακής» 26 Ιουλίου ο Βασίλης Λύκος

• • •

Υπάρχουν εποχές που οι εκλογές κερδίζονται στις πλατείες. Και υπάρχουν εποχές που επιχειρείται να κερδηθούν στις οθόνες. Ζούµε τη δεύτερη.

Κάποτε οι δηµοσκοπήσεις παρουσιάζονταν ως ένας «καθρέφτης» της κοινωνίας. Σήµερα, ολοένα περισσότερο µοιάζουν µε το χέρι που κρατά τον καθρέφτη και επιλέγει τι θα φανεί και τι θα µείνει στο σκοτάδι.

Η δηµοκρατία κινδυνεύει όταν η αποτύπωση της κοινής γνώµης µετατρέπεται σε µηχανισµό διαµόρφωσής της. Oταν η καθηµερινότητα κατακλύζεται από ασταµάτητες «αποδόσεις στοιχηµάτων».

Οι δηµοσκοπήσεις υποτίθεται ότι είναι µια «φωτογραφία της στιγµής». Είναι όµως πράγµατι µια αθώα polaroid της κοινωνίας ή µήπως πολλές φορές αποτελούν φωτογραφία της στιγµής… των συµφερόντων;

Oταν ο πολίτης βοµβαρδίζεται καθηµερινά µε νέες µετρήσεις, ποσοστά, διαγράµµατα και «ανατροπές», δεν ενηµερώνεται απλώς. Υποβάλλεται. Η συνεχής επανάληψη δηµιουργεί ένα ψυχολογικό περιβάλλον παραίτησης. Στο τέλος ο ψηφοφόρος µοιάζει να λέει: «Παραδίνοµαι. Πάρτε µε και κάντε ό,τι θέλετε».

Eτσι γεννιέται η πιο επικίνδυνη µορφή πολιτικής επιρροής: η αυτοεκπληρούµενη προφητεία. ∆εν καταγράφεται απλώς η κοινή γνώµη· επιχειρείται να διαµορφωθεί. Η δηµοσκόπηση παύει να είναι θερµόµετρο και φιλοδοξεί να γίνει θερµοστάτης. ∆εν µετρά το ρεύµα· προσπαθεί να το δηµιουργήσει.

Και σαν να µην έφτανε αυτό, ο δηµόσιος διάλογος µεταφέρεται σε έναν αόρατο ψηφιακό πόλεµο. Στρατοί από τρολ, ανώνυµους λογαριασµούς, bots και µηχανισµούς αλγοριθµικής προώθησης κατασκευάζουν τεχνητές τάσεις, διογκώνουν αφηγήµατα και δηµιουργούν την ψευδαίσθηση της κοινωνικής συναίνεσης. Σε µια εποχή που ακόµη και οι αποκαλύψεις γύρω από λογισµικά παρακολούθησης, όπως το Predator, τραυµάτισαν (sic) την εµπιστοσύνη στους θεσµούς, κανείς δεν µπορεί να προσποιείται ότι η ψηφιακή χειραγώγηση είναι σενάριο επιστηµονικής φαντασίας.

∆εν χρειάζεται άλλωστε να κοιτάξουµε πολύ µακριά. Η υπόθεση της Cambridge Analytica αποκάλυψε πώς προσωπικά δεδοµένα, ψυχογραφικά προφίλ και αλγόριθµοι χρησιµοποιήθηκαν για πολιτική επιρροή σε εκλογικές εκστρατείες, µεταξύ άλλων στη Νιγηρία και την Κένυα. Οι δηµοκρατίες µετατράπηκαν σε εργαστήρια συµπεριφορικής µηχανικής. Εκεί δοκιµάστηκαν τεχνικές που σήµερα, µε ακόµη πιο εξελιγµένα εργαλεία τεχνητής νοηµοσύνης και ψηφιακής στόχευσης, µπορούν να εφαρµοστούν σχεδόν παντού.

Και µέσα σε αυτό το τοπίο η πολιτική κατρακυλά σε κάτι ακόµη πιο ανησυχητικό: µετατρέπεται σε στοίχηµα. Οι αποδόσεις των στοιχηµατικών εταιρειών σχολιάζονται περισσότερο από τα προγράµµατα των κοµµάτων. Οι πιθανότητες νίκης αποκτούν µεγαλύτερη αξία από τις πολιτικές προτάσεις. Αντί να συζητάµε για την υγεία, την παιδεία, την παραγωγή, την ακρίβεια, την ενέργεια ή το δηµογραφικό, αναλύουµε ποιος ανέβηκε µισή µονάδα και ποιος έπεσε µία.

Η δηµοκρατία όµως δεν είναι χρηµατιστήριο. ∆εν είναι καζίνο. ∆εν είναι παιχνίδι αποδόσεων. Η ψήφος δεν είναι δελτίο στοιχήµατος ούτε επένδυση στον πιθανότερο νικητή. Είναι πράξη συνείδησης.

Η µεγαλύτερη νίκη κάθε µηχανισµού χειραγώγησης δεν είναι να σε πείσει ποιον να ψηφίσεις. Είναι να σε πείσει ότι «όλα έχουν ήδη κριθεί». Από εκείνη τη στιγµή η ελεύθερη βούληση αρχίζει να υποχωρεί και η δηµοκρατία χάνει το οξυγόνο της.

Η πολιτική δεν µπορεί να κυβερνάται από αλγόριθµους, εταιρείες πολιτικής επιρροής, τρολ, δηµοσκοπήσεις της καθηµερινότητας και αποδόσεις στοιχηµάτων. Οφείλει να κυβερνάται από ιδέες, αξίες, προγράµµατα και ενεργούς πολίτες.

Γιατί, όταν οι εκλογές αρχίζουν να θυµίζουν προϊόν µάρκετινγκ και οι πολίτες αντιµετωπίζονται ως δεδοµένα προς αξιοποίηση, τότε δεν απειλείται απλώς η ποιότητα της δηµοκρατίας.

Απειλείται η ίδια η δηµοκρατία.

Ακούει κανείς;