Γιατί η πυρηνική επιλογή είναι λάθος για την Ελλάδα

Ομάδα μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων smr
(φωτογραφία αρχείου)

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στη 2η Σύνοδο για την πυρηνική ενέργεια στο Παρίσι τον περασμένο Μάρτιο, έχει τοποθετηθεί θετικά υπέρ της διερεύνησης του ρόλου της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της Ελλάδας. Αναγνωρίζοντάς την ως βασικό πυλώνα για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, η κυβέρνηση εξετάζει συγκεκριμένα τις τεχνολογίες των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs)

Οι καθηγητές Μανώλης Πλειώνης και Βανέσσα Κατσαρδή γράφουν γιατί η ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας δεν θα επιτευχθεί με την πυρηνική τεχνολογία.

• • •

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο οι μικροί αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες (SMRs) προβάλλονται από ορισμένους και πρόσφατα από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό της χώρας, ως πιθανή και καινοτόμα λύση για την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της χώρας. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια επικίνδυνη αυταπάτη που απλώς μετατοπίζει την εξάρτηση.

Από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο περνάμε στο εμπλουτισμένο ουράνιο, στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού και στις λίγες χώρες που ελέγχουν την τεχνολογία. Με άλλα λόγια, αντί να λύσουμε το πρόβλημα απλώς αλλάζουμε φορέα εξάρτησης. Σε έναν κόσμο γεωπολιτικών εντάσεων, όπου οι βεβαιότητες καταρρέουν καθημερινά, αυτό φυσικά δεν αποτελεί στρατηγική ενεργειακής ασφάλειας, αλλά επιπλέον ρίσκο.

Ένας άλλος μύθος είναι ότι οι SMRs είναι φθηνοί και ώριμοι τεχνολογικά. Παρά τη ρητορική της πυρηνικής βιομηχανίας, παραμένουν ακριβοί, με αβέβαιο κόστος, μεγάλα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης και χωρίς εμπειρία λειτουργίας, καθότι σήμερα λειτουργούν μόνο δύο: ένας ειδικού σκοπού, πλωτός ρωσικός SMR σχεδιασμένος για να καλύπτει τις ανάγκες απομακρυσμένων περιοχών της αρκτικής και ένας εμπορικός κινέζικος. Δεν είναι τυχαίο ότι στη πιο ώριμη αγορά διεθνώς, αυτή των ΗΠΑ, έχουν ακυρωθεί έργα κατασκευής SMRs, όπως το NuScale στη Γιούτα, που εθεωρείτο το πιο ώριμο έργο αλλά ακυρώθηκε το 2023 λόγω εκτίναξης του κόστους.

Το δε επιχείρημα ότι αποτελούν «γρήγορη» απάντηση στην ενεργειακή ανασφάλεια που δημιουργούν οι εν εξελίξει γεωπολιτικές κρίσεις καταρρέει καθώς ακόμη και τα πιο αισιόδοξα σενάρια μιλούν για 10 έως 15 χρόνια μέχρι να λειτουργήσει μια μονάδα, ακόμα και σε χώρες με εμπειρία στη πυρηνική ενέργεια. Ταυτόχρονα, εξακολουθεί να είναι από τις ακριβότερες μορφές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αν ληφθούν υπόψη όλα τα κόστη, όπως κατασκευή, ασφάλεια, καύσιμο, αποθήκευση αποβλήτων, αποξήλωση. Την ίδια στιγμή όμως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχουν ήδη κερδίσει τη μάχη του κόστους.

Η ηλιακή και η αιολική ενέργεια είναι φθηνότερες, ταχύτερες στην ανάπτυξη και τεχνολογικά ώριμες. Αν δε συνυπολογιστούν οι εξαιρετικές δυνατότητες των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, που ακόμα δεν έχουν αξιοποιηθεί στην χώρα μας (θα δημοσιευθεί σχετική ενδελεχής μελέτη του ΙΝΑΤ), γίνεται αντιληπτό ότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται να «πειραματιστεί» με μια ακριβή και αβέβαιη τεχνολογία, όταν διαθέτει από τα καλύτερα ηλιακά και αιολικά δυναμικά στην Ευρώπη. Ο στόχος της ενεργειακής ανεξαρτησίας επιβάλλει να στραφούμε στις καθαρές μορφές ενέργειες που διαθέτουμε, όχι σε επικίνδυνες τεχνολογίες που μας καθιστούν και πάλι εξαρτημένους καθώς απαιτούν εισαγόμενο καύσιμο αλλά δημιουργούν και άλυτα προβλήματα αποβλήτων.

Kρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο το κόστος, αλλά η ίδια η φύση της τεχνολογίας. Η σημερινή πυρηνική τεχνολογία, που βασίζεται στη σχάση πυρήνων, είναι εγγενώς επικίνδυνη. Η ιστορία το έχει αποδείξει επανειλημμένα, από το Τσερνόμπιλ έως τη Φουκουσίμα, τα «απίθανα» σενάρια συμβαίνουν και τότε έχουν καταστροφικές και μακροχρόνιες συνέπειες για την ανθρωπότητα και το περιβάλλον. Στην Ελλάδα, μια χώρα με έντονη σεισμικότητα, την μεγαλύτερη στην Ευρώπη και μια από τις υψηλότερες παγκοσμίως, αλλά όντας και hot-spot της Κλιματικής Αλλαγής, με αναμενόμενη αύξηση της συχνότητας και της έντασης των φυσικών καταστροφών, η ιδέα εγκατάστασης πυρηνικών μονάδων SMRs (που βέβαια για να είναι αποδοτικοί στην ενίσχυση της ενεργειακής επάρκειας μια χώρας, πρέπει να τοποθετούνται σε σμήνη με άγνωστους ακόμα όρους ασφάλειας- όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η διεθνής βιβλιογραφία) αγγίζει τα όρια της πολιτικής ανευθυνότητας. Δεν πρόκειται για ιδεολογική διαφωνία, αλλά για στοιχειώδη ανάγνωση της γεωγραφίας και της φυσικής πραγματικότητας.

Πέραν τούτου, παραμένει άλυτο και το ζήτημα των πυρηνικών αποβλήτων, ένα πρόβλημα που οι SMRs ενδέχεται να επιδεινώσουν. Διεθνείς μελέτες δείχνουν ότι μπορούν να παράγουν μεγαλύτερες ποσότητες ραδιενεργών αποβλήτων ανά μονάδα παραγόμενης ενέργειας σε σύγκριση με τους συμβατικούς αντιδραστήρες. Και το κρίσιμο ερώτημα είναι πού και πώς θα αποθηκευτούν αυτά τα απόβλητα με ασφάλεια για χιλιάδες χρόνια, που είναι ο χρόνος ημιζωής ορισμένων εκ των πυρηνικών αποβλήτων; Η μακροχρόνια αντοχή των ίδιων των υλικών αποθήκευσης δεν είναι εγγυημένη, γεγονός που αναδεικνύει τον ορατό κίνδυνο μελλοντικών διαρροών. Καμία χώρα στον κόσμο που ήδη αξιοποιεί την πυρηνική ενέργεια δεν έχει δώσει πειστικές και οριστικές απαντήσεις σε αυτά τα κρίσιμα ερωτήματα.

Μια ακόμη πτυχή, που δείχνει και ιδιαίτερη ανευθυνότητα από μεριάς του Πρωθυπουργού, είναι η θεσμική διάσταση του ζητήματος. Η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια εμφανίστηκε αιφνιδιαστικά, χωρίς να υπάρχει στον επίσημο ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας. Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα δεν περιλαμβάνει την πυρηνική ενέργεια, επενδύοντας στις ανανεώσιμες πηγές, την αποθήκευση και το πράσινο υδρογόνο. Η ξαφνική συζήτηση για πιθανή αξιοποίηση των SMRs δημιουργεί αβεβαιότητα, σύγχυση και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, που έχουν στηρίξει τη στρατηγική τους στο επίσημο Εθνικό Σχέδιο.

Εν κατακλείδι, η ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας δεν θα επιτευχθεί με την πυρηνική τεχνολογία που είναι υψηλού κόστους και κινδύνου, αλλά με την αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας, του μεγάλου ηλιακού και αιολικού δυναμικού της. Με σοβαρές επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας και τα σύγχρονα δίκτυα αλλά και στο ανεκμετάλλευτο ακόμα δυναμικό των υπεράκτιων ΑΠΕ, η χώρα μπορεί να αποκτήσει ένα αποκεντρωμένο, ανθεκτικό και πραγματικά ανεξάρτητο ενεργειακό σύστημα. Σε μια εποχή που απαιτείται ταχύτητα προσαρμογής, ασφάλεια και μείωση του κόστους ενέργειας, η επιλογή των πυρηνικών είναι επικίνδυνη, οικονομικά ασύμφορη, περιβαλλοντικά επιβλαβής ενώ ενισχύει τη γεωπολιτική ευαλωτότητα της χώρας.

……….….…….…….……….….…….…….…......

* Ο Μανώλης Πλειώνης είναι καθηγητής του Τμήματος Φυσικής ΑΠΘ, Μέλος Επιστημονικής Επιτροπής του Ινστιτούτου Τσίπρα, Τέως Πρόεδρος Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών , Τέως Πρόεδρος του Τομεακού Επιστημονικού Συμβουλίου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Βιώσιμης Κινητικότητας του ΕΣΕΤΕΚ.

Η Βανέσσα Κατσαρδή είναι επίκουρη καθηγήτρια του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, Παν/μιο Θεσσαλίας, Μέλος Επιστημονικής Επιτροπής του Ινστιτούτου Τσίπρα. 

 

Αναδημοσίευση: news247.gr

Η Κυβέρνηση προωθεί την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού

Την περασμένη βδομάδα και πιο συγκεκριμένα την Πέμπτη 21 Μαΐου. Ανήμερα των Αγίων Κωνσταντίνου κι Ελένης, η κ. Μαρία Καρυστιανού παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη το κόμμα της «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» και την ιδρυτική διακήρυξη για το «Ανεξάρτητο Κίνημα Πολιτών». 

Η επίσημη ανακοίνωση και η παρουσίαση του πολιτικού φορέα πραγματοποιήθηκαν στη μεγάλη αίθουσα του κινηματογράφου «Ολύμπιον», στην πλατεία Αριστοτέλους, ενώ είχε τοποθετηθεί και γιγαντοοθόνη στον πεζόδρομο.

Είναι η πρώτη παρουσίαση καινούριου κόμματος, ακολουθεί αυτή του κ Αλέξη Τσίπρα αύριο Τρίτη 26 Μαΐου στην πλατεία Θησείου ενώ λέγεται πως θα ακολουθήσει αυτή του Αντώνη Σαμαρά. Γι' αυτό το κόμμα, δεν έγινε καμμιά επίσημη ανακοίνωση ακόμη.

Η εκδήλωση στο «Ολύμπιον», απ’ ότι έμαθα ήταν αρκετά καλή. Η αίθουσα ήταν αρκετά γεμάτη και υπήρξε αρκετός κόσμος κι εκτός. Το σίγουρο είναι πως δεν υπήρξε το τεράστιο πλήθος. Αλλά και δεν ήταν αμελητέο το το πλήθος που υπήρξε εκεί.

Την εκδήλωση προλόγισε ο δημοσιογράφος Θανάσης Αυγερινός που έκανε λόγο για «ιστορική πολιτική βραδιά».

Στη σκηνή ανέβηκε η ηθοποιός Κατερίνα Μουτσάτσου που μίλησε για την οικονομική κρίση και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες αποφάσισε να δημιουργήσει ένα βίντεο με κεντρικό μήνυμα «Είμαι Ελληνίδα». 

Στην αίθουσα του κινηματογράφου προβλήθηκαν μηνύματα από Ελληνες της ομογένειας – ανάμεσά τους και ο επιχειρηματίας και πρόεδρος των Ελλήνων της Αγίας Πετρούπολης Στράτος Σιουρδάκης. «Είμαι έτοιμος να γυρίσω, να αγωνιστώ με όλες μου τις δυνάμεις. Τώρα είναι η ώρα», δήλωσε. 

Σε μαγνητοσκοπημένα μηνύματα, αγρότες από διάφορες περιοχές της Ελλάδας δηλώνουν τη στήριξή τους στο κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού. 

Ο τεχνικός πραγματογνώμονας της υπόθεσης των Τεμπών Βασίλης Κοκοτσάκης, αλλά και άλλοι επιστήμονες, έστειλαν τα δικά τους μηνύματα. 

Νέοι, μέλη της νεολαίας του νεοϊδρυθέντος κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού μίλησαν στην κάμερα για τους λόγους που επέλεξαν να προσχωρήσουν στη νέα παράταξη.  

Στο βήμα ανέβηκε η Μαρία Καρυστιανού για να παρουσιάσει την ιδρυτική διακήρυξη του κόμματός της.

Η κ. Καρυστιανού είπε απευθυνόμενη στο ακροατήριο «Ησασταν πάντα παρόντες και αυτό είναι σπουδαίο. Σας ευχαριστώ πολύ». Ενώ δήλωσε ανεβαίνοντας στο βήμα: «Εφτασε η μέρα που προσπαθήσαμε να αποτυπώσουμε σε χαρτιά την ιδρυτική διακήρυξη αυτό που είχαμε μέσα μας. Αυτό που θέλαμε να κάνουνε οι άλλοι, αυτό που θέλαμε να ακούσουμε αλλά δεν ακούσαμε. Το υγιές κομμάτι της Ελλάδας έχει αφυπνιστεί και έχει ήδη ενωθεί».

Ακόμη έκανε αναφορά στα Τέμπη κάνοτας λόγο για παθογένειες που «όλοι βιώνουν» και σχολίασε πως «η Ελλάδα είναι βαθιά προδομένη, η ατιμωρησία έγινε σύστημα, η αναξιοκρατία έγινε καθεστώς, η ανθρώπινη ζωή αντιμετωπίστηκε πολλές φορές ως νούμερο. Στα Τέμπη δεν χάθηκαν μόνο παιδιά. Στα Τέμπη συγκρούστηκε η αλήθεια με ένα ολόκληρο σύστημα, το καλό με το κακό, η ζωή με το κέρδος (…) Και όταν υψώσαμε τη φωνή μας, μάς κατηγόρησαν για φιλοδοξία και όταν ζητήσαμε δικαιοσύνη δεν συναντήσαμε μόνο κοροϊδία, συναντήσαμε εμπόδια, σκοτεινούς μηχανισμούς, τη λυσσαλέα προσπάθεια να μη μάθει ποτέ η κοινωνία την αλήθεια.

»Οι πολίτες κατάλαβαν ότι αυτό που ζούμε δεν είναι κανονικότητα. Δεν είναι κανονικότητα μια μάνα να φοβάται όταν το παιδί της μπαίνει σε ένα τρένο. Δεν είναι κανονικότητα ένας νέος άνθρωπος να θεωρεί δεδομένο ότι θα φύγει στο εξωτερικό για να ζήσει με αξιοπρέπεια. Δεν είναι κανονικότητα να εργάζεσαι μια ζωή και να μην μπορείς να ζήσεις την οικογένειά σου. Δεν είναι κανονικότητα οι ισχυροί να αισθάνονται ανέγγιχτοι.

Δεν είμαστε επαγγελματίες πολιτικοί που τρέμουν μη χάσουν τις καρέκλες τους. Αγωνιζόμαστε για την Ελλάδα που θα ανήκει ξανά στους πολίτες της. Δεν μπορεί να υπάρχουν πολίτες δύο ταχυτήτων. Ναι, εμείς μπορούμε να τα καταφέρουμε καλύτερα. Με βλέπετε εδώ μόνη μου αλλά δεν είμαι. Δίπλα μου στέκονται αυτοί που χάθηκαν άδικα, και αυτοί που δεν άντεξαν την ασχήμια αυτού του κόσμου, αλλά και όλοι οι ζωντανοί που ζουν για να οραματίζονται αυτό το φωτεινό μέλλον». 

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης όπως ήταν λογικό την «υποδέχθηκαν αμήχανα. Καλωσορίζοντάς την Μαρία Καρυστιανού στην πολιτική σκηνή». Δεν σχολίασαν αυτά που είπε στην εκδήλωση, αλλά φαίνεται «να περιμένουν τις κινήσεις της»

Να σημειώσω πως ο κ Βελόπουλος είπε στη Βουλή, «εμείς δεν μιλάμε για ελπίδα, αλλά για πράξεις». Υποδοχή είναι κι αυτό.

Η κυβέρνηση, ήταν επικριτική. Κι έβαλε όλα τα «παπαγαλάκια της» και τα troll να μιλούν για διάφορα. Όπως οι στόχοι του κόμματος της είναι «έκθεση ιδεών». Μερικοί μιλούν για ίδρυση «Ρωσικού κόμματος» κυρίως λόγω της ύπαρξης του Θανάση Αυγερινού αλλά και του Στράτου Σιουρδάκη σ’ αυτό.

Και εισέπραξαν την μήνυση κάνοντας τον κ. Κραχάλιο, που αυτός μηνύθικε, «να κρυφτεί» ν’ αποφύγει το αυτόφωρο και τον κ. Αυγερινό να δηλώνει με tweet του, «πως θα φέρει και την κ Ζαχάροβα στο δικαστήριο, κατά την εκδίκαση της μήνυσης του». 

Ως κι ο Αρκάς παρουσίασε «την Ελπίδα για τη δημοκρατία» όπως λέγεται το νέο αυτό κόμμα σαν μπολ με Ρώσικη σαλάτα. Να θυμίσω πως ο Αρκάς είναι o σκιτσογράφος που κάνει υπέροχα κόμικς ή strips αλλά πολιτικά ασχολείται να σατιρίζει μόνο την αντιπολίτευση. Βλέπεις η κυβέρνηση γι’ αυτόν τα κάνει όλα καλά τόσο που «δεν μπορεί να σατιρίσει κάτι».

Αυτό που έχω να παρατηρήσω είναι πως έτσι πως έπεσε «με τα μούτρα» πάνω στο κόμμα της κ Καρυστιανού όχι μόνο δεν της «κάνουν κακό» επικοινωνιακά. Αλλά την «αβαντάρουν. Και δεν είναι απίθανο η προώθηση της Μαρίας Καρυστινού από την κυβέρνηση να είναι τόσο μεγάλη, που να την οδηγήσουν στο Μέγαρο Μαξίμου.

Αλλά αε δούμε τους βασικούς στόχους του κόμματος, την «έκθεση ιδεών» όπως λένε οι της κυβέρνησης:

• • •

1. «Στόχος να βιώσουν οι πολίτες άμεσα την αλλαγή. Ηρθε η ώρα να αισθανθούν ασφαλείς. Η πολιτεία να δείχνει μηδενική ανοχή στη διαφθορά και να έχει προτεραιότητα την κάθαρση αλλά και την ευημερία των πολιτών.

2. Πρώτιστο μέλημά μας είναι η με κάθε μέσο στήριξη της οικογένειας και ειδικά των νέων, της ελπίδας της πατρίδας μας. 

3. Ανασυγκρότηση του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος.

4. Πρόνοια για τους πολίτες της τρίτης ηλικίας και όλων των ευάλωτων ομάδων.

5. Εξυγίανση και ανασυγκρότηση του εθνικού συστήματος υγείας, με δημόσιο, δωρεάν και καθολικό χαρακτήρα.

6. Για το κίνημά μας οι πολιτικοί είναι υπηρέτες του λαού. Κάθε πράξη και απόφασή τους οφείλει να υπηρετεί και να προάγει το δημόσιο συμφέρον. Στόχος είναι το κίνημά μας να αποτελέσει έμπνευση ώστε οι πολίτες να είναι ενεργοί και να συμμετέχουν στα κοινά και στη δημόσια διαβούλευση. 

7. Εδραίωση ενός αληθούς κράτους δικαίου. Με νόμους σαφείς. Υψιστη αρχή η ισονομία χωρίς ακαταδίωκτα και χωρίς άλλα προνόμια.

8. Ελεγχος όλων των δημοσίων συμβάσεων. Για να δούμε εάν έγιναν προς όφελός μας. Κατά προτεραιότητα των μνημονιακών συμβάσεων. Ο έλεγχος της διαχείρισης των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Η ανάκτηση και ανάθεση των οικονομικών πόρων στους νόμιμους δικαιούχους.

9. Διαφάνεια στον τρόπο λειτουργίας των τραπεζών. Ισότιμη συμμετοχή των τραπεζών στα βάρη και τους φόρους που τους αναλογούν. Καταπολέμηση της προνομιακής μεταχείρισης ισχυρών δανειοληπτών. Ελεγχος της αισχροκερδούς βάσης servicers και funds. Παροχή προστασίας της πρώτης κατοικίας.

10. Μια κυρίαρχη χώρα πρέπει να στηρίζεται στις δικές της δυνάμεις. Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, εξάλειψη της γραφειοκρατίας. Ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

11. Παραγωγική ανασυγκρότηση με προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων.

12. Εξυγίανση όλων των υπηρεσιών καταπολέμησης των καρτέλ που διαμορφώνουν ασύδοτα της τιμές και επιβάλλουν ανεξέλεγκτη ακρίβεια.

13. Χάραξη εθνικής στρατηγικής ανάπτυξης για τον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα.

14. Προστασία του εθνικού φυσικού πλούτου και ορθολογική αξιοποίηση των φυσικών πόρων. Αποτροπή της καταστροφής του περιβάλλοντος. Ενίσχυση των φιλοζωικών οργανώσεων και των εθελοντών.

15. Ασφάλεια των πολιτών στις μεταφορές. Η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί υποχρέωση της πολιτείας. Δημιουργία αυστηρού πλαισίου ελέγχου και συντήρησης όλων των μέσων μαζικής μεταφοράς. Ανεξάρτητοι ελεγκτικοί μηχανισμοί και πραγματική λογοδοσία.

16. Να μπει φραγμός στη διαρκή υποβάθμιση της ελεύθερης ενημέρωσης των πολιτών. Ενίσχυση της υποστήριξης όλων των μέσων μαζικής ενημέρωσης και θέσπιση διαφανών κανόνων.

17. Ενίσχυση της πολιτιστικής δημιουργίας.

18. Θεσμική ανασυγκρότηση για την ανάπτυξη των αθλητικών σωματείων. Ενίσχυση και του παρολυμπιακού αθλητισμού.

19. Μέτρα ανάταξης της ελληνικής υπαίθρου. Σχέδιο αποτελεσματικής αποκέντρωσης για την επανακατοίκηση και ανάπτυξη της περιφέρειας.

20. Προάσπιση της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής κυριαρχίας με βάση το διεθνές δίκαιο. Η Ελλάδα δεν πρέπει να λειτουργεί ποτέ ως ακολούθημα κανενός ξένου εταίρου».

 

 

Πηγή: kathimerini.gr

Το Ιράν βγαίνει ενισχυμένο από τη σύγκρουση με τις ΗΠΑ

Τον απολογισμό του πολέμου των ΗΠΑ κατά του Ιράν, κάνει η Μαρία Δεναξά σε άρθρο της με τον ίδιο τίτλο στη «δημοκρατία» την Τετάρτη 20 Μαϊου

• • •

Ο πόλεμος που υποτίθεται ότι θα λύγιζε την Τεχεράνη έχει μετατραπεί σε παγίδα για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ

Ο πόλεμος κατά του Ιράν, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, έχει πάρει μια τροπή που οι εμπνευστές του προφανώς δεν είχαν προβλέψει: Οχι μόνο η Τεχεράνη δεν έχει υποκύψει, αλλά βγαίνει από τη σύγκρουση με ενισχυμένο στρατηγικό κεφάλαιο στα μάτια πολλών περιφερειακών παραγόντων, παρά τις επαναλαμβανόμενες απειλές του σχεδόν γραφικού, αν όχι επικίνδυνου πια, Ντόναλντ Τραμπ.

Η αρχική λογική της αμερικανοϊσραηλινής συμμαχίας βασιζόταν σε ένα κλασικό στοίχημα: Μια αρκετά βίαιη επίδειξη ισχύος, ώστε να προκαλέσει γρήγορη συνθηκολόγηση και παράδοση του εχθρού. Ομως η στρατηγική «σοκ και δέος», κληρονομιά των δογμάτων χρήσης της πολεμικής αεροπορικής ισχύος, προϋποθέτει ότι η στρατιωτική υπεροχή μεταφράζεται σε πολιτικό πλεονέκτημα.

Ωστόσο, το Ιράν διέψευσε αυτό το σενάριο. Η Τεχεράνη, διατηρώντας την εσωτερική συνοχή της χώρας, παρά τις καταστροφικές επιδρομές, συμπεριλαμβανομένων της δολοφονίας του ανώτατου ηγέτη και της επίθεσης σε σχολείο θηλέων στο Μινάμπ, που προκάλεσε τον θάνατο περίπου 200 μικρών παιδιών, απέδειξε μια ανθεκτικότητα που ακύρωσε αρκετά τους αρχικούς στρατιωτικούς υπολογισμούς των επιτιθεμένων.

Η ιρανική απόφαση να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ αποτέλεσε την κρισιμότερη στιγμή της σύγκρουσης. Αυτή η πράξη, που ανήκει στην αμυντική λογική αλλά με μαζικές επιθετικές επιπτώσεις, προκαλεί τεράστια οικονομική αναταραχή παγκοσμίως, επηρεάζοντας πρωτίστως τις χώρες που εξαρτώνται από τις ενεργειακές και αγροτικές αλυσίδες εφοδιασμού του Κόλπου.

Δεν πρόκειται για στρατιωτική νίκη με την κλασική έννοια: Το Ιράν δεν κατέστρεψε τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνατότητες, αλλά απέδειξε ότι η ισχύς ενός κράτους δεν μετριέται αποκλειστικά και μόνο από το υπερσύγχρονο οπλοστάσιό του. Η συγκεκριμένη ικανότητα να επιβάλει ένα ευρύ και διάχυτο οικονομικό κόστος σε ολόκληρο το διεθνές σύστημα, συμπεριλαμβανομένων και χωρών που δεν ήταν εμπόλεμες, αναδεικνύει μια πραγματικότητα που συχνά υποτιμάται από τα δυτικά στρατηγεία: σε έναν βαθιά διασυνδεδεμένο κόσμο ο πόλεμος που περιορίζεται γεωγραφικά δεν παραμένει ποτέ πραγματικά τοπικός.

Οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού καθιστούν τα Στενά, τα θαλάσσια περάσματα και τις εμπορικές οδούς ευάλωτα σημεία για όλους. Στρατηγικής σημασίας τοποθεσίες όπως είναι το Ορμούζ μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μοχλοί διαπραγμάτευσης. Από αμερικανικής πλευράς η πολιτική διαχείριση της σύγκρουσης από την κυβέρνηση Τραμπ πρόσθεσε ακόμη ένα επίπεδο σύγχυσης. Οι αρχικές θριαμβευτικές δηλώσεις διαψεύστηκαν γρήγορα από την πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή, δίνοντας τη θέση τους σε μια αλλοπρόσαλλη ρητορική με τον Αμερικανό πρόεδρο άλλα να λέει και άλλα να κάνει. Οταν ιρανικές επιδρομές έπληξαν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή και, στη συνέχεια, οι Ιρανοί έκλεισαν τα Στενά, η απάντηση της Ουάσινγκτον ήταν μεταξύ απειλών και προσπάθειας απεμπλοκής.

«Εντελώς απαράδεκτη» ήταν η απάντηση του Τραμπ στην ιρανική διπλωματική πρόταση για διαρκή τερματισμό του πολέμου. Μια πρόταση που απέρριψε ως «σκουπίδι», χωρίς να διατυπώσει καμία αντιπρόταση. Αυτή η συμπεριφορά, ανεξάρτητα από την κριτική που μπορεί να της γίνει, αποκαλύπτει μια πραγματική ένταση στους κόλπους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, που ακροβατεί ανάμεσα στη λογική της ηγεμονικής ισχύος, η οποία απαιτεί να μη φαίνεται ποτέ ότι υποχωρεί και στην πραγματικότητα των περιορισμών που επιβάλλει ένας αντίπαλος που αρνείται να αποδεχθεί το σενάριο της γρήγορης ήττας. Πρόκειται για ένα στρατηγικό αδιέξοδο και όχι για θρίαμβο.

Διαφορετικοί στόχοι

Οπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, είναι σημαντικό να ξεχωρίσουμε τα αμερικανικά συμφέροντα από τα ισραηλινά, καθώς ταυτίζονται μόνο μέχρις ενός σημείου. Η Ουάσινγκτον επιδιώκει την εξουδετέρωση των ιρανικών πυρηνικών δυνατοτήτων και την αποδυνάμωση της περιφερειακής επιρροής της Τεχεράνης. Το Τελ Αβίβ, αντίθετα, επιδιώκει ευρύτερους στόχους: αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη, πλήρη εγκατάλειψη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και διακοπή των δεσμών μεταξύ του Ιράν και των φιλοπαλαιστινιακών ισλαμικών κινημάτων της περιοχής. Αυτοί οι στόχοι δεν είναι μόνο

φιλόδοξοι, είναι και δομικά πιο δύσκολο να επιτευχθούν μόνο μέσω της στρατιωτικής ισχύος. Η απόκλιση των στόχων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αξιολόγηση των πιθανών εξελίξεων. Το Ισραήλ, που από τις 7 Οκτωβρίου του 2023 έχει ισοπεδώσει τη Γάζα, έχει επεκτείνει τους εποικισμούς στη Δυτική Οχθη, έχει εισβάλει στον νότιο Λίβανο και έχει επιτεθεί στο Ιράν, ακολουθεί τη δική του λογική, που δεν συμβαδίζει απαραίτητα με πολιτικά «θέλω» των ΗΠΑ.

Το αν είναι πιθανός ένας νέος κύκλος αντιπαράθεσης με το Ιράν εξαρτάται εν μέρει από αυτή τη δυναμική: το Τελ Αβίβ μπορεί να έχει συμφέρον να επαναλάβει μια επίθεση που μια διστακτική αμερικανική κυβέρνηση δεν επιθυμεί απαραίτητα να υποστηρίξει ξανά. Για το Ιράν, το γεγονός ότι εξήλθε από τη σύγκρουση χωρίς να καταρρεύσει συνιστά από μόνο του ένα πραγματικό στρατηγικό κέρδος. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Τεχεράνη βγήκε αλώβητη και το τέλος του πολέμου δεν έχει γραφτεί ακόμη. Οι αναφερόμενες ανθρώπινες και υλικές καταστροφές είναι τεράστιες, όμως η θεωρία της γρήγορης νίκης μέσω των αεροπορικών βομβαρδισμών απέτυχε.

Πρόκειται για μήνυμα προς όλους τους περιφερειακούς παράγοντες σχετικά με την ικανότητα αντίστασης ενός κράτους που εδώ και δεκαετίες αντιμετωπίζει σκληρές οικονομικές κυρώσεις και επαναλαμβανόμενες στρατιωτικές πιέσεις. Το ζήτημα που παραμένει είναι αυτό της σταθερότητας. Μπορεί να υπάρξει ένα αξιόπιστο διπλωματικό πλαίσιο στην περιοχή όσο το πυρηνικό ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται ισότιμα, δηλαδή χωρίς να συμπεριλαμβάνει όλα τα υπάρχοντα οπλοστάσια και όχι μόνο εκείνα των κρατών που χαρακτηρίζονται αντίπαλοι;

Η πρόταση για μια ζώνη χωρίς πυρηνικά στη Μέση Ανατολή, υπό τον ελεγκτικό μηχανισμό της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, επανέρχεται συχνά σε ακαδημαϊκούς και διπλωματικούς κύκλους. Προσκρούει, όμως, πάντα στην άρνηση του Ισραήλ να υποβάλει το δικό του πρόγραμμα σε οποιαδήποτε μορφή πολυμερούς ελέγχου, κάτι που, από ρεαλιστική άποψη, δημιουργεί άνισους όρους, οι οποίοι υπονομεύουν κάθε μακροπρόθεσμη αρχιτεκτονική περιφερειακής ασφάλειας.

Εκείνο που τουλάχιστον απέδειξε ο πόλεμος κατά του Ιράν είναι ότι η συμβατική στρατιωτική υπεροχή δεν αρκεί πλέον για να εγγυηθεί επιθυμητά αποτελέσματα σε συγκρούσεις όπου ο αντίπαλος διαθέτει παγκόσμιους οικονομικούς μοχλούς πίεσης και βούληση αντίστασης, που τα δυτικά στρατηγεία είχαν προφανώς υποτιμήσει.

Τι είναι η «παγίδα του Θουκυδίδη» που ανέφερε ο Σι στον Τραμπ κατά τη συνάντησή τους

Ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, υποδέχθηκε την Τετάρτη 13 Μαϊου στο Πεκίνο τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ, στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψής του.

Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Σι σημείωσε ότι «όλος ο κόσμος παρακολουθεί τη συνάντησή μας. Αυτή τη στιγμή, μια μεταμόρφωση που δεν έχει ξαναγίνει εδώ και έναν αιώνα επιταχύνεται σε ολόκληρο τον πλανήτη, ενώ η διεθνής κατάσταση είναι ρευστή και ταραχώδης».

«Ο κόσμος βρίσκεται σε ένα νέο σταυροδρόμι. Μπορούν η Κίνα και οι ΗΠΑ να ξεπεράσουν την παγίδα του Θουκυδίδη και να δημιουργήσουν ένα νέο πρότυπο σχέσεων; Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε από κοινού τις παγκόσμιες προκλήσεις και να προσφέρουμε περισσότερη σταθερότητα στον κόσμο; Μπορούμε, προς το συμφέρον του κόσμου μας, των δύο λαών μας και του μέλλοντος της ανθρωπότητας, να χτίσουμε ένα πιο λαμπρό μέλλον για τις διμερείς σχέσεις μας;», διερωτήθηκε στη συνέχεια

«Αυτά είναι τα ερωτήματα που είναι ζωτικής σημασίας για την ιστορία, για τον κόσμο και για τους λαούς. Είναι τα ερωτήματα της εποχής μας στα οποία εσείς και εγώ πρέπει να απαντήσουμε ως ηγέτες μεγάλων χωρών», πρόσθεσε.

Τι είναι όμως η «παγίδα του Θουκυδίδη»;

• • •

Η «παγίδα του Θουκυδίδη» είναι ένας όρος που έγινε ευρέως γνωστός από τον Αμερικανό πολιτικό επιστήμονα Γκράχαμ Τ. Άλισον για να περιγράψει μια εμφανή τάση προς τον πόλεμο, όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει μια υπάρχουσα μεγάλη δύναμη από τη θέση της περιφερειακής ή διεθνούς ηγεμονίας.

Ο όρος γνώρισε τεράστια δημοτικότητα το 2015 και εφαρμόζεται κυρίως στην ανάλυση των σχέσεων μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Η έκφραση αποδίδεται στον αρχαίο Αθηναίο ιστορικό και στρατηγό Θουκυδίδη και επινοήθηκε από τον Αμερικανό πολιτικό επιστήμονα Γκράχαμ Τ. Άλισον γύρω στο 2011.

Βασιζόμενος σε μια παρατήρηση του Θουκυδίδη στο έργο του «Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου», ότι «ήταν η άνοδος της Αθήνας και ο φόβος που αυτή ενέπνεε στη Σπάρτη που έκαναν τον πόλεμο αναπόφευκτο», ο Άλισον χρησιμοποίησε τον όρο για να περιγράψει μια τάση προς τον πόλεμο όταν μια ανερχόμενη δύναμη (όπως η Αθήνα) αμφισβητεί το καθεστώς μιας κυρίαρχης δύναμης (όπως η Σπάρτη).

Ο Άλισον ανέπτυξε αυτό το θέμα εκτενέστερα στο βιβλίο του του 2017 με τίτλο «Προορισμένοι για τον πόλεμο», στο οποίο υποστήριξε ότι «η Κίνα και οι ΗΠΑ βρίσκονται επί του παρόντος σε πορεία σύγκρουσης που οδηγεί στον πόλεμο».

Αν και ο Άλισον υποστηρίζει στο «Προορισμένοι για τον πόλεμο» ότι ο πόλεμος μεταξύ μιας «κυρίαρχης δύναμης» και μιας «ανερχόμενης δύναμης» δεν είναι αναπόφευκτος, ο πόλεμος μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να αποφευχθεί και απαιτεί εκτεταμένη και εντατική διπλωματική προσοχή και προσπάθεια στην περίπτωση μιας «παγίδας του Θουκυδίδη».

 

Πώς μεταφράζεται στις Αμερικανοκινεζικές σχέσεις

Ο Κινέζος ηγέτης και γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας Σι Τζινπίνγκ αναφέρθηκε στον όρο, προειδοποιώντας ότι «πρέπει όλοι να συνεργαστούμε για να αποφύγουμε την παγίδα του Θουκυδίδη». Ο όρος απέκτησε περαιτέρω επιρροή το 2018 ως αποτέλεσμα της αύξησης των εντάσεων μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, μετά την επιβολή δασμών από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σε σχεδόν το ήμισυ των εξαγωγών της Κίνας προς τις ΗΠΑ, γεγονός που οδήγησε σε εμπορικό πόλεμο.

Δυτικοί μελετητές έχουν επισημάνει ότι υπάρχουν μια σειρά από ζητήματα στα οποία οι δύο χώρες διαφωνούν και τα οποία αυξάνουν την πιθανότητα οι δύο δυνάμεις να πέσουν στην παγίδα του Θουκυδίδη, συμπεριλαμβανομένης της συνεχιζόμενης de facto ανεξαρτησίας της Ταϊβάν που υποστηρίζεται από τις δυτικές χώρες, της ψηφιακής αστυνόμευσης της Κίνας και της χρήσης της στον κυβερνοχώρο, των διαφορετικών πολιτικών απέναντι στη Βόρεια Κορέα, της αυξημένης ναυτικής παρουσίας της Κίνας στον Ειρηνικό και των διεκδικήσεών της στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, καθώς και των ζητημάτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Σινγιάνγκ, το Θιβέτ και το Χονγκ Κονγκ.

Ορισμένοι επισημαίνουν επίσης την εδραίωση της εξουσίας από τον Σι Τζινπίνγκ, την πεποίθηση ότι υπάρχουν ασυμβίβαστες διαφορές στις αξίες, καθώς και το εμπορικό έλλειμμα ως περαιτέρω ενδείξεις ότι οι χώρες ενδέχεται να ολισθαίνουν στην παγίδα του Θουκυδίδη.

 

 

Αναδημοσίευση: cnn.gr

Πελαργόνι: Το φυτό που διώχνει τα κουνούπια, μυρίζει υπέροχα και ομορφαίνει το μπαλκόνι σας

Υπάρχει ένα φυτό που όχι μόνο κρατά μακριά τα κουνούπια, αλλά προσθέτει και άρωμα και ομορφιά στο μπαλκόνι ή τον κήπο σας. Είναι εύκολο στη φροντίδα, ανθεκτικό στη ζέστη και χαρίζει μια ευχάριστη μυρωδιά κάθε φορά που περνάτε από δίπλα του. Ποιο είναι;

• • •

Είναι γνωστό ότι οι πτητικές ενώσεις των φυτών όπως τα τερπένια και τα σεσκιτερπένια παρεμποδίζουν την ανίχνευση των ανθρώπινων μυρωδιών από τα κουνούπια και διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην απωθητική τους δράση.

Υπάρχει, λοιπόν, μια φυσική, αισθητική και αποτελεσματική λύση για το μπαλκόνι ή την αυλή σας που οι περισσότεροι την κρίνουν ως την καλύτερη. Αυτό το ανεπιτήδευτο φυτό, που ανθίζει γενναιόδωρα και έχει έντονο άρωμα, είναι γεμάτο πλεονεκτήματα. Και το καλό νέο είναι πως τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να το φυτέψετε.

Συχνά συγχέεται με το γεράνι, αλλά το πελαργόνιο διαφέρει σε πολλά σημεία. Τα φύλλα του είναι πιο αρωματικά, τα άνθη του πιο λεπτεπίλεπτα και η ικανότητά του να απωθεί τα έντομα, ιδίως τα κουνούπια, πολύ πιο ισχυρή. Ορισμένες ποικιλίες, όπως το Πελαργόνιο, καλλιεργούνται ειδικά γι’ αυτό τον σκοπό.

Αυτό το λεμονώδες άρωμα, που γίνεται αισθητό μόλις αγγίξετε τα φύλλα, δεν είναι καθόλου ευχάριστο για τα κουνούπια. Τα κουνούπια είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στις οσμές και φυσικά αποφεύγουν περιοχές όπου υπάρχει αυτό το φυτό. Έτσι, αποτελεί έναν εξαιρετικό τρόπο για να απολαύσετε τα καλοκαιρινά βράδια σας σε εξωτερικούς χώρους, χωρίς χημικά.

Αλλά το Πελαργόνιο δεν κάνει μόνο αυτό. Ομορφαίνει τον χώρο με τα ζωηρά του χρώματα, ροζ, λιλά, κόκκινο, λευκό και με το συχνά διακοσμητικό, δαντελωτό του φύλλωμα. Ένα πραγματικό πανηγύρι για τα μάτια και ένα άρωμα που αρωματίζει τις νύχτες από τις πρώτες ακτίνες της άνοιξης.

Το πελαργόνιο είναι φυτό που αγαπά τη ζέστη. Φοβάται τις χαμηλές θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν και δεν αντέχει τον παγετό. Γι’ αυτό και η ιδανική στιγμή για φύτευση είναι νωρίς την άνοιξη, μόλις περάσουν οι παγωνιές. Τον Μάρτιο-Απρίλιο, όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει και το φως γίνεται πιο γενναιόδωρο, δημιουργούνται οι τέλειες συνθήκες για να ριζώσει καλά και να αναπτυχθεί γρήγορα με τα πρώτα του άνθη.

Σε περίπτωση που δεν έχετε τη δυνατότητα να το φυτέψετε, μπορείτε πάντα να το προμηθευτείτε.

 

Πού και πώς να τοποθετήσετε το πελαργόνιο σας;

Τα πελαργόνια είναι εξαιρετικά εύκολα στην καλλιέργεια. Ευδοκιμούν στον ήλιο ή σε ημισκιερά μέρη και προσαρμόζονται εξίσου καλά σε γλάστρες ή στο έδαφος. Σε ένα μπαλκόνι, μια καλά προσανατολισμένη ζαρντινιέρα είναι ιδανική. Στον κήπο, μπορούν να τοποθετηθούν κατά μήκος ενός μονοπατιού ή να διακοσμήσουν ένα παρτέρι.

Επιλέξτε ένα ελαφρύ, καλά στραγγιζόμενο και πλούσιο έδαφος, ιδανικά εμπλουτισμένο με λίγη κομπόστα. Το πότισμα πρέπει να είναι τακτικό αλλά μέτριο: καλύτερα να αφήνετε το χώμα να στεγνώσει ελαφρώς μεταξύ των ποτισμάτων παρά να το πλημμυρίζετε. Προσοχή, η υπερβολική υγρασία μπορεί να προκαλέσει σάπισμα των ριζών.

Οι ποικιλίες με αρωματικά φύλλα συνιστώνται ιδιαίτερα για μέγιστη αποτελεσματικότητα κατά των κουνουπιών. Κάποιες έχουν φύλλα που θυμίζουν λεμόνι, μέντα ή ακόμη και τριαντάφυλλο. Μην διστάσετε να τις τοποθετήσετε κοντά σε σημεία όπου κάθεστε, όπως τραπέζια ή αιώρες: εκεί που συνηθίζουν να έρχονται τα κουνούπια, το πελαργόνιο θα λειτουργεί ως αρωματικός φρουρός.

Μπορείτε επίσης να διατηρήσετε τα πελαργόνια από τη μία χρονιά στην άλλη. Το φθινόπωρο, πριν τις πρώτες παγωνιές, το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να βάλετε τις γλάστρες σε προστατευμένο χώρο.

 

Ένας πολύτιμος σύμμαχος για έναν οικολογικά υπεύθυνο κήπο

Επιλέγοντας το πελαργόνιο, κάνετε κάτι απλό αλλά αποτελεσματικό για την άνεσή σας… και για το περιβάλλον. Περιορίζοντας τη χρήση χημικών απωθητικών, προστατεύετε τόσο την υγεία σας όσο και τη βιοποικιλότητα της περιοχής σας. Το πελαργόνιο απωθεί τα κουνούπια, αλλά προσελκύει επικονιαστές όπως οι μέλισσες και οι πεταλούδες, που τρέφονται από τα άνθη του.

Έτσι, πρόκειται για μια φυσική, διακοσμητική, αρωματική και χρήσιμη λύση που είναι προσιτή σε όλους. Ακόμη και οι αρχάριοι στον κήπο μπορούν να το υιοθετήσουν χωρίς φόβο. Μια απλή, καλά εκτεθειμένη ζαρντινιέρα μπορεί να αρκεί για να δημιουργήσετε ένα πραγματικό φυτικό φράγμα κατά των κουνουπιών.

 

 

Αναδημοσίευση: oloygeia.gr

Πατήσατε τα 50; Αυτά τα τρόφιμα κάνουν θαύματα - Bάλτε τα στο τραπέζι σας

Η διατροφή είναι σημαντική καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής. Από τα 50 και μετά, όμως, τα τρόφιμα που επιλέγουμε να καταναλώσουμε καθημερινά αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα για την υγείας μας. Αν είστε επιρρεπείς στις ατασθαλίες, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα 50 είναι η κατάλληλη ηλικία να εξετάσετε πιο προσεκτικά τις διατροφικές σας συνήθειες, κάνοντας επιλογές με γνώμονα την υγεία σας.

Σύμφωνα με την διατροφολόγο Christine Rosenbloom, οι ενεργειακές ανάγκες τείνουν να μειώνονται από αυτή τη φάση ζωής κι έπειτα, που σημαίνει ότι οι θερμίδες πρέπει να καταναλώνονται με μεγαλύτερη σύνεση. «Υπάρχει μικρότερο περιθώριο να πίνουμε μια κανάτα μαργαρίτες ή να τρώμε ένα μπολ πατατάκια», εξηγεί.

Ταυτόχρονα, το σώμα υφίσταται αλλαγές: Τα οστά εξασθενούν σταδιακά, η λειτουργία του εντέρου επιβραδύνεται και η μυϊκή μάζα μειώνεται. Γι΄αυτό, μεσήλικες και ηλικιωμένοι πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη έμφαση σε τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, υπογραμμίζει η Marie Bernard του NIH. «Οι άνθρωποι πρέπει να φροντίζουν να καταναλώνουν άφθονα φρούτα και λαχανικά, να τρώνε άπαχο κρέας και να αποφεύγουν τα κορεσμένα λίπη και την υπερβολική ζάχαρη», σημειώνει. Μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και να συμβάλει στην πρόληψη ασθενειών, όπως ο διαβήτης και ο καρκίνος.

• • •

Υγιεινή διατροφή σημαίνει συνδυασμός τροφίμων, υπογραμμίζει ο Joseph Gonzales, διαιτολόγος στη Mayo Clinic. «Για ένα θεαματικό μουσικό κομμάτι, χρειάζεται μια ολόκληρη συμφωνική ορχήστρα», λέει χαρακτηριστικά.

Ποια τρόφιμα μπορούν να κάνουν μικρά «θαύματα» στην υγεία μετά τα 50; Ανακαλύψτε τα:

 

Μούρα

Πλούσια σε φυτικές ίνες, βιταμίνη C και αντιοξειδωτικά φλαβονοειδή με αντιφλεγμονώδη δράση, τα μούρα υποστηρίζουν την πέψη, τον έλεγχο του βάρους και την πρόληψη διαβήτη, καρδιακών παθήσεων και καρκίνου. Τα αντιοξειδωτικά τους συνδέονται με καλύτερη κινητική λειτουργία και βραχυπρόθεσμη μνήμη. Μελέτη του Πανεπιστημίου Tufts (2020) σε 2.800 άτομα άνω των 50 έδειξε ότι όσοι κατανάλωναν λιγότερα φλαβονοειδή αντιμετώπιζαν 2-4 φορές υψηλότερο κίνδυνο άνοιας. Επιπλέον, έρευνα του King’s College London (2022) έδειξε ότι 100 γρ. μούρα ημερησίως μπορεί να μειώσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, ενώ μελέτη του UC Davis δείχνει ότι μικρή ποσότητα αποξηραμένων μούρων γκότζι ίσως προστατεύει από εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. 

Τα άγρια μύρτιλα, σύμφωνα με την Alicia Arbaje (Johns Hopkins), περιέχουν 3-4 φορές περισσότερα αντιοξειδωτικά. Οι άνδρες άνω των 50 ετών χρειάζονται 30 γρ. φυτικών ινών ημερησίως, ενώ οι γυναίκες περίπου 21 γραμμάρια.

 

Σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά

Kale, ρόκα, μπρόκολο και σπανάκι παρέχουν ασβέστιο και θρεπτικά συστατικά που υποστηρίζουν τα οστά, την καρδιά και τους μύες. Αυστραλιανή μελέτη (Journal of Nutrition, 2021) έδειξε ότι όσοι κατανάλωναν καθημερινά ένα φλιτζάνι φυλλώδη λαχανικά, πλούσια σε νιτρικά άλατα, είχαν 11% πιο δυνατά κάτω άκρα. Δανική μελέτη 23 ετών σε 50.000 άτομα έδειξε 12-26% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιοπάθειας, ενώ έρευνα στο Neurology υποστηρίζει ότι τα αντιοξειδωτικά αυτών των λαχανικών συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας.

 

Θαλασσινά

Σολομός, τόνος, μπακαλιάρος και πέστροφα παρέχουν άπαχη πρωτεΐνη, απαραίτητη για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας. Οι ειδικοί συνιστούν 150-180 γρ. πρωτεΐνης ημερησίως, καθώς ο οργανισμός των ηλικιωμένων τη χρησιμοποιεί λιγότερο αποτελεσματικά. Τα ψάρια είναι επίσης πλούσια σε βιταμίνη Β12 και ωμέγα-3 λιπαρά. Η κατανάλωση 2-3 μερίδων την εβδομάδα έχει συνδεθεί με 17% χαμηλότερη θνησιμότητα από σοβαρές χρόνιες παθήσεις.

 

Ξηροί καρποί και σπόροι

Προσφέρουν πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και υγιή λιπαρά. Μια μερίδα 30 γρ. αντιστοιχεί περίπου σε 24 αμύγδαλα, 18 κάσιους, 35 φιστίκια ή 15 πεκάν. Καρύδια, λιναρόσπορος και σπόροι τσία παρέχουν ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, που υποστηρίζουν την υγεία του εγκεφάλου. Μελέτη του Πανεπιστημίου Μίσιγκαν (2021) εκτίμησε ότι μια μερίδα ξηρών καρπών μπορεί να προσθέσει 26 λεπτά υγιούς ζωής, ενώ ένα χοτ ντογκ να αφαιρέσει 36.

 

Τυρί cottage

Πλούσιο σε πρωτεΐνη ορού γάλακτος, υποστηρίζει τη μυϊκή σύνθεση. Παρέχει επίσης ασβέστιο και βιταμίνη D, απαραίτητα καθώς μετά τα 35 μειώνεται η οστική πυκνότητα. Έχει επίσης υψηλή περιεκτικότητα σε φώσφορο και μαγνήσιο, που συμβάλλουν επίσης στην υγεία των οστών.

 

Όσπρια

Πλούσια σε φυτικές ίνες, πρωτεΐνη και μέταλλα (σίδηρο, κάλιο, μαγνήσιο), τα όσπρια βοηθούν στη μείωση της χοληστερόλης. Τα ρεβίθια και το χούμους αποτελούν καλές, θρεπτικές επιλογές.

 

Αβοκάντο

Πλούσιο σε υγιή λιπαρά και φυτικές ίνες, αυτό το εξωτικό φρούτο υποστηρίζει την καρδιά. Μελέτη 30 ετών του Χάρβαρντ (2022) σε 110.000 άτομα έδειξε ότι η κατανάλωση δύο μερίδων την εβδομάδα συνδέεται με χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

 

Νερό

Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, το αίσθημα δίψας μειώνεται. Η σωστή ενυδάτωση είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα σε συνθήκες ζέστης ή έντονης σωματικής δραστηριότητας, καθώς βοηθά τη λειτουργία του εντέρου και αποτρέπει την περιττή πρόσληψη τροφής, σαν αποτέλεσμα σύγχυσης της δίψας με την πείνα.

 

Μια ισορροπημένη προσέγγιση για υγιή γήρανση

Κανένα τρόφιμο από μόνο του δεν εγγυάται τέλεια υγεία, αλλά μια ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, άπαχες πρωτεΐνες και υγιεινά λίπη μπορεί να βοηθήσει στην υποστήριξη των μεταβαλλόμενων αναγκών του σώματος μετά την ηλικία των 50 ετών.

Εστιάζοντας σε επιλογές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, μεσήλικες και ηλικιωμένοι μπορούν να βελτιώσουν την υγεία της καρδιάς, να διατηρήσουν τη δύναμη των μυών και των οστών και να υποστηρίξουν τη λειτουργία του εγκεφάλου μέχρι τα βαθιά γεράματα.

 

 

Αναδημοσίευση: ygeiamou.gr

Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας η Ελλάδα για κονδύλια για το μεταναστευτικό

Στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο η Ελλάδα αξιοποίησε κοινοτικά κονδύλια για δομές μεταναστών την περίοδο 2020-2021, όπως έγινε γνωστό τη Δευτέρα 18 Μαϊου.

• • •

Ειδικότερα, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico που επικαλείται δύο Έλληνες αξιωματούχους με γνώση της υπόθεσης. Η έρευνα επικεντρώνεται σε δύο κέντρα υποδοχής και φιλοξενίας που ανεγέρθηκαν εν μέσω της πανδημίας του Covid, με συνολικό κόστος που αγγίζει τα 11,3 εκατ. ευρώ, ενώ οι σχετικές συμβάσεις ανατέθηκαν σε ιδιωτικές εταιρείες χωρίς δημόσιο διαγωνισμό και αποτιμώνται περίπου 15 φορές υψηλότερα από συγκρίσιμα έργα. Οι δύο εγκαταστάσεις που ερευνώνται βρίσκονται στη Μαλακάσα, βόρεια της Αθήνας, και στη Σιντική, στην ευρύτερη περιοχή των Σερρών.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αρνήθηκε να σχολιάσει την εξέλιξη όταν προσεγγίστηκε από το Politico, στον απόηχο και σχετικού δημοσιεύματος από την «Καθημερινή». Εκπρόσωπος του οργανισμού δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία «δεν σχολιάζει εκκρεμείς έρευνες» προκειμένου να μην τίθεται σε κίνδυνο η διαδικασία και το αποτέλεσμά τους, προσθέτοντας ότι όποτε είναι εφικτή κάποια ανακοίνωση, αυτή γίνεται με πρωτοβουλία της Εισαγγελίας.

Υπενθυμίζεται ότι τα νησιά του Αιγαίου αποτέλεσαν το βασικό σημείο εισόδου μεταναστών από τη Μέση Ανατολή το 2015, στην κορύφωση της προσφυγικής κρίσης στην Ευρώπη. Έως το 2019, την κατασκευή των δομών στην Ελλάδα αναλάμβανε ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) ενώ, στη συνέχεια, η εποπτεία πέρασε στην ελληνική κυβέρνηση. Οι συμβάσεις που τώρα ερευνώνται, συγκαταλέγονται στις πρώτες που υλοποιήθηκαν υπό το νέο καθεστώς διαχείρισης.

 

Τα ερωτηματικά για τις απευθείας αναθέσεις

Επισημαίνεται ότι το ζήτημα των δύο απευθείας αναθέσεων είχε απασχολήσει τα κόμματα της αντιπολίτευσης ήδη από το 2020. Τότε, η κυβέρνηση της Ν.Δ. είχε επικαλεστεί τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές και την πίεση για ταχεία ολοκλήρωση και παράδοση των δομών ως αιτιολογία της επιλογής. Ωστόσο, τα επίσημα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες δείχνουν ότι το 2020 οι αφίξεις μεταναστών στην Ελλάδα μειώθηκαν δραματικά στις 15.696, από 74.649 το προηγούμενο έτος.

«Το έργο ελέγχθηκε τότε τόσο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και από το Ελεγκτικό Συνέδριο και έλαβε θετική έκθεση», ανέφερε ανώτερο στέλεχος της διοίκησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για την περίοδο 2020. Πέρα από το υψηλό κόστος, η αντιπολίτευση είχε εστιάσει και στο γεγονός ότι διευθυντής της Τεχνικής Υπηρεσίας του Υπουργείου, η οποία είχε την ευθύνη και των δύο κατασκευών, είχε τοποθετηθεί στέλεχος της Ν.Δ.. Ο – τότε – υπουργός Μετανάστευσης, Νότης Μηταράκης, είχε υπερασπιστεί τον διορισμό κατά τη σχετική συζήτηση στη Βουλή το 2020, υποστηρίζοντας ότι η τεχνική υπηρεσία λειτουργούσε εκείνη την εποχή μέσω ΜΚΟ, οι οποίες διαχειρίζονταν το 82% των κοινοτικών κονδυλίων για τη μετανάστευση.

Η πρώτη σύμβαση που ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, αφορά στην επέκταση της υπάρχουσας δομής στη Μαλακάσα, η οποία κατασκευάστηκε με σκοπό να φιλοξενήσει 1.500 μετανάστες που θα μεταφέρονταν από τα νησιά. Μάλιστα, η σύμβαση ανατέθηκε τον Απρίλιο του 2020 σε εταιρεία με έδρα την Αθήνα, χωρίς προηγούμενο διαγωνισμό. Ενώ η αρχική συμφωνία για τη βασική συντήρηση της εγκατάστασης ανερχόταν στα 4,3 εκατ. ευρώ, το έργο τελικά παραδόθηκε ύστερα από τουλάχιστον πέντε παρατάσεις και μία συμπληρωματική σύμβαση ύψους 1,7 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά και τη σύμβαση για το κέντρο στη βόρεια Ελλάδα, η οποία ανατέθηκε τον Ιούλιο του 2020 σε τεχνική εταιρεία με έδρα την Καβάλα, με αρχικό κόστος 3,6 εκατ. ευρώ. Με παρόμοιο τρόπο, και αυτό το έργο έλαβε τουλάχιστον τρεις παρατάσεις μέχρι την ολοκλήρωσή του, με επιπλέον δαπάνη 1,7 εκατ. ευρώ.

 

Το έγγραφο-«κλειδί» για τις δομές μεταναστών

Η κατασκευή των δύο δομών αναφέρεται και σε εσωτερικό έγγραφο διεθνούς οργανισμού με αρμοδιότητα στη μετανάστευση και έδρα στην Ελλάδα, το οποίο επικαλείται η «Καθημερινή».

Ειδικότερα, το εν λόγω έγγραφο σημειώνει ότι το κόστος και των δύο κέντρων ήταν δυσανάλογα υψηλό σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο παρόμοιο έργο που έχει χρηματοδοτηθεί από τη Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων της Κομισιόν στην Ελλάδα. «Η Ε.Ε. έχει χρηματοδοτήσει παρόμοιες δράσεις που ολοκληρώθηκαν στο ίδιο χρονικό πλαίσιο (ή και σε μικρότερο) με ποσό 15 φορές χαμηλότερο από αυτό που κατέβαλε το ελληνικό Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου», αναφέρει το έγγραφο. Ακόμα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οργανισμού, για άλλες εγκαταστάσεις με παρόμοια χαρακτηριστικά η ίδια κυβέρνηση είχε δαπανήσει μόλις 270 ευρώ ανά ωφελούμενο, έναντι 23.900 ευρώ στη Μαλακάσα.

Η συντηρητική κυβέρνηση της Ν.Δ. βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση, καθώς αρκετά στελέχη της φέρεται να εμπλέκονται σε έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που αφορούν στην κατάχρηση κοινοτικών πόρων. Αρκετοί υπουργοί παραιτήθηκαν το περασμένο καλοκαίρι, αλλά και τον Απρίλιο, για τη φερόμενη εμπλοκή τους στο μεγάλο σκάνδαλο επιδοτήσεων στον αγροτικό τομέα.

 

 

Αναδημοσίευση: ieidiseis.gr

Πηγή: politico.eu και ekathimerini.com