Γιατί σηκωνόμαστε και περπατάμε όταν μιλάμε στο τηλέφωνο

Εχουμε κάνει ποτέ αστεία με τον συνάδελφό μας που διασχίζει αρκετές φορές απ′ άκρου εις άκρον τον ανοιχτό χώρο του γραφείου μας όταν μιλάει στο κινητό; Βρέθηκα κι εγώ να το κάνω αυτό, διανύοντας μια σημαντική απόσταση, βηματίζοντας πέρα δώθε ενώ μιλούσα με κάποιον στο τηλέφωνο. Ήμουν τόσο συγκεντρωμένος στη συζήτηση που δεν θυμόμουν καν «τον δρόμο». Αυτό που παρατήρησα, όμως, είναι ότι δεν συμβαίνει σε κάθε είδος συνομιλίας… «Κάνω λάθος;» αναρωτήθηκα.

Έψαξα για εξηγήσεις και τις βρήκα στις συμπεριφορικές επιστήμες και τις νευροεπιστήμες.

• • •

Όταν μιλάμε με ένα άτομο (που βρίσκεται) μπροστά μας, σε κάθε συνομιλία, ο εγκέφαλος δημιουργεί συνδέσεις μεταξύ διαφόρων στοιχείων όπως: τόνος, επιλογή λέξεων, συναισθήματα και χειρονομίες που χρησιμοποιούνται — μη λεκτική γλώσσα. Οι καθρεπτικοί (κατοπτρικοί) νευρώνες. ο κοινωνικός μας εγκέφαλος δηλαδή, ασχολούνται με την αποκωδικοποίηση της μη λεκτικής γλώσσας και μας βοηθούν να ερμηνεύσουμε μηνύματα και να λάβουμε σχόλια από τον συνομιλητή μας. 

Κατά τη διάρκεια μιας τηλεφωνικής συνομιλίας, ωστόσο, η υπάρχουσα φυσική ανατροφοδότηση συνήθως δεν είναι πλέον διαθέσιμη, αλλά οι συνδέσεις που σχηματίζονται με την πάροδο του χρόνου στέλνουν ωθήσεις σε εκείνα τα μέρη του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνα για την κίνηση, επομένως εξακολουθούμε να κάνουμε μικροεκφράσεις, χειρονομίες και ακόμη και να κινούμαστε. 

Ο εγκέφαλος πρακτικά ολοκληρώνει αυτό που αντιλαμβάνεται ότι λείπει και μεταφράζει τις συναισθηματικές αποκρίσεις σε κινήσεις, μια κάπως ακούσια φυσιολογική απόκριση που βασίζεται σε χρόνια κοινωνικής προετοιμασίας. Έτσι, βηματίζοντας εμπρός και πίσω, τα συναισθήματα που νιώθουμε μεταφέρονται στην πραγματικότητα σε μια φυσική δράση.

Αλλά αυτός δεν είναι ο μόνος λόγος που περπατάμε ενώ μιλάμε στο τηλέφωνο.
Οι άνθρωποι έχουν μια περίπλοκη σχέση με το περπάτημα. Το γεγονός ότι ο άνθρωπος είναι δίποδο του έχει προσδώσει δύο ευδιάκριτα πλεονεκτήματα:

1) Πρώτον, τον βοήθησε να έχει μια ευρύτερη προοπτική από τα τετράποδα θηλαστικά που έπρεπε να σκαρφαλώσουν στην κορυφή ενός βουνού ή ενός δέντρου για να δουν μακριά. Με αυτόν τον τρόπο, ο άνθρωπος μπορούσε να αναγνωρίσει πιο γρήγορα το θήραμα ή τα αρπακτικά και ο χρόνος αντίδρασής του μειώθηκε.

2) Δεύτερον, η ικανότητα να περπατάμε μας μετέτρεψε σε αποτελεσματικά επικοινωνιακούς ανθρώπους και ως κοινωνικά ζώα, μας επέτρεψε να κάνουμε σινιάλο σε μεγάλες αποστάσεις. Τα δημιουργικά μέσα επικοινωνίας έχουν αναπτυχθεί και το βάδισμα και η δημιουργικότητα έχουν αναπτυχθεί επίσης. Στη συνέχεια, η όρεξή μας για περπάτημα μειώθηκε με την τεχνολογική εξέλιξη, αλλά αυτό είναι μια εντελώς άλλη ιστορία.

Οι ερευνητές του Stanford, Μάριλι Οπέτζο και Ντάνιελ Λ. Σβαρτς δοκίμασαν να μάθουν εάν αυτή η σύνδεση εγκεφάλου-σώματος που καθορίζεται από το περπάτημα, είναι αρκετή για να τονώσει τη δημιουργικότητα. Η ομάδα διεξήγαγε πολλά πειράματα για να κατανοήσει καλύτερα πώς το περπάτημα επηρεάζει τη δημιουργική σκέψη, χορηγώντας το τεστ Εναλλακτικών Χρήσεων του Guilford (GAU) — για την αξιολόγηση των επιπέδων πρωτοτυπίας, ευελιξίας, ευχέρειας και επεξεργασίας, και το τεστ CRA, που αναπτύχθηκε από την κοινωνική ψυχολόγο Μάρθα Μέντρικ (1962) για τη μέτρηση του δημιουργικού δυναμικού.

Οι συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν τις δύο δοκιμές ενώ κάθονταν, ενώ περπατούσαν σε διάδρομο, ενώ περπατούσαν σε εσωτερικούς χώρους, ενώ περπατούσαν σε εξωτερικούς χώρους ή ενώ χρησιμοποιούσαν αναπηρικό καροτσάκι σε εξωτερικούς χώρους. Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα. Μεταξύ 81% και 100% των συμμετεχόντων που περπάτησαν ήταν πιο δημιουργικοί από εκείνους που κάθονταν σε μια καρέκλα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στον διάδρομο. Η ίδια η πράξη, το περπάτημα, και όχι το περιβάλλον, ήταν ο κύριος παράγοντας που τόνωσε τη δημιουργικότητα.

Πώς θα μπορούσε το περπάτημα σε διάδρομο, ενώ κοιτάζουμε έναν λευκό τοίχο, να τονώσει τη δημιουργικότητά μας; Οι ερευνητές πιστεύουν ότι υπάρχει μια «σύνθετη αιτιότητα» μεταξύ της φυσιολογίας του περπατήματος και των γνωστικών διεργασιών, αλλά απαιτούνται εις βάθος μελέτες για τον εντοπισμό της ακριβούς αιτίας.

Έτσι, το περπάτημα (και αυτό ισχύει και για το τρέξιμο) όχι μόνο μας βοηθά να έχουμε υπέροχα πόδια αλλά μας κάνει ακόμα πιο δημιουργικούς. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εργασία στη δουλειά πρέπει να γίνεται καθώς περπατάμε, αλλά εκείνες που απαιτούν μια νέα προοπτική, φρέσκες ιδέες, σίγουρα θα ωφεληθούν από αυτή την ανακάλυψη.

Γενικά, οι άνθρωποι τριγυρνούν μιλώντας στο τηλέφωνο με έναν πελάτη ή δυνητικό πελάτη, όταν βρίσκονται σε διαδικασία πώλησης, όταν προσπαθούν να πείσουν για κάτι, να λύσουν κάποιο πρόβλημα ή να διατυπώσουν κάποιο παράπονο ή ακόμα όταν μιλούν με έναν νέο ρομαντικό σύντροφο, επειδή χρειάζονται νέες ιδέες, ευελιξία και τη δημιουργικότητα. 

Λοιπόν… ας περπατήσουμε! 

               

 

Αναδημοσίευση: huffingtonpost.gr

Πηγή: medium.com

Politico: Το γερασμένο ηλεκτρικό δίκτυο της Ελλάδας «τροφοδοτεί» τις καταστροφικές πυρκαγιές

Οι φλόγες δεν χρειάζονται πάντα έναν εμπρηστή για να ξεκινήσουν.

 Σε αρκετές από τις πιο καταστροφικές πυρκαγιές που έχουν πλήξει την Ελλάδα, αρκεί ένας σπινθήρας από ένα παλιό καλώδιο, ένας αγωγός που έχει υποστεί φθορά ή ένα δίκτυο που λειτουργεί υπό ακραία πίεση. Και όσο η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με ολοένα και πιο θερμά καλοκαίρια και ισχυρότερους ανέμους, το πρόβλημα ενός γερασμένου δικτύου αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις.

• • •

Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, που επικαλείται το Politico, οι πυρκαγιές που συνδέονται με το ηλεκτρικό δίκτυο ευθύνονται φέτος για περίπου 75% της συνολικής καμένης έκτασης στην Ελλάδα.

Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό, παρότι οι πυρκαγιές που αποδίδονται στο δίκτυο αποτελούν μικρότερο τμήμα του συνολικού αριθμού των περιστατικών.

 

Οι φωτιές που γίνονται καταστροφικές

Το κρίσιμο στοιχείο είναι, σύμφωνα με ειδικούς, όχι μόνο πόσες πυρκαγιές ξεκινούν από το ηλεκτρικό δίκτυο, αλλά πού και πότε ξεσπούν.

Οι βλάβες σε εναέρια καλώδια, η επαφή της βλάστησης με αγωγούς, η συσσώρευση σκόνης στον ηλεκτρολογικό εξοπλισμό και η χαλάρωση ή η κάμψη γραμμών μπορούν να προκαλέσουν σπινθήρες. Όταν αυτό συμβαίνει σε συνθήκες ισχυρών ανέμων, υψηλών θερμοκρασιών και αυξημένης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, μια μικρή εστία μπορεί να μετατραπεί γρήγορα σε ανεξέλεγκτη πυρκαγιά.

«Έξι στις δέκα μεγάλες πυρκαγιές και το 55% της έκτασης που κάηκε το 2025 προκλήθηκαν από το ηλεκτρικό δίκτυο», δήλωσε στο Politico ο Ηλίας Τζιρίτης, συντονιστής δράσεων για τις δασικές πυρκαγιές στο WWF Ελλάς. Όπως εξηγεί, στατιστικά η πλειονότητα των πυρκαγιών μπορεί να μην ξεκινά από το δίκτυο, όμως «αυτές είναι που προκαλούν τις μεγαλύτερες και πιο καταστροφικές πυρκαγιές».

Μάλιστα, δύο φονικές πυρκαγιές στα τέλη Ιουλίου, στη δυτική Αττική και στην Κρήτη, συνδέθηκαν σύμφωνα με τα προκαταρκτικά ευρήματα της Πυροσβεστικής με το ηλεκτρικό δίκτυο. 

Οι δύο φωτιές κατέστρεψαν συνολικά περισσότερα από 36.000 στρέμματα και κόστισαν τη ζωή σε τέσσερις ανθρώπους.

 

Ένα δίκτυο από άλλη εποχή

Το πρόβλημα έχει βαθιές ρίζες. Μεγάλο τμήμα του ελληνικού δικτύου ηλεκτρικής διανομής κατασκευάστηκε πριν από πολλές δεκαετίες και εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από το έδαφος, περνώντας μέσα από δάση και αγροτικές περιοχές.

Η επιλογή των εναέριων γραμμών έγινε σε μεγάλο βαθμό τη δεκαετία του 1960, καθώς αποτελούσαν οικονομικότερο τρόπο για την επέκταση της ηλεκτροδότησης σε ολόκληρη τη χώρα. Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2009 περιόρισε περαιτέρω τις επενδύσεις και, σύμφωνα με τους επικριτές της κυβέρνησης, καθυστέρησε την αναβάθμιση των υποδομών.

«Θέσαμε το ζήτημα πριν από χρόνια, ζητώντας να γίνει κάτι επειγόντως με το ηλεκτρικό δίκτυο», δήλωσε στο Politico και στην Νεκταρία Σταμούλη ο Χρήστος Καλογερόπουλος, απόστρατος αντιστράτηγος της Πυροσβεστικής και πρώην επικεφαλής της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού. «Ζητούσαμε επειγόντως την υπογειοποίηση των καλωδίων».

 

Η απάντηση του ΔΕΔΔΗΕ

Ο ΔΕΔΔΗΕ απορρίπτει, ωστόσο, την εικόνα ότι το ηλεκτρικό δίκτυο αποτελεί βασική αιτία των πυρκαγιών στην Ελλάδα.

Ο διαχειριστής υποστηρίζει ότι μόλις περίπου 1% των περιστατικών πυρκαγιάς το 2025 αποδόθηκε στο ηλεκτρικό δίκτυο, έναντι περίπου 3% στις ΗΠΑ. Παράλληλα, επισημαίνει ότι συνεργεία του βρίσκονται στα μεγάλα μέτωπα, υποστηρίζοντας τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και αποκαθιστώντας την ηλεκτροδότηση στις πληγείσες περιοχές.

«Η εύκολη στοχοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ κάθε φορά που ξεσπά μια πυρκαγιά δεν εξυπηρετεί ούτε την αλήθεια ούτε την προστασία του κοινού», ανέφερε ο οργανισμός σε δήλωσή του στο Politico, προειδοποιώντας ότι δημιουργούνται «λανθασμένες εντυπώσεις» και ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εξυπηρετούνται τοπικές ευθύνες και βραχυπρόθεμες σκοπιμότητες.

 

Το κόστος της υπογειοποίησης

Η κυβέρνηση χρηματοδοτεί ήδη έργα υπογειοποίησης μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Politico, το ποσοστό του δικτύου διανομής που βρίσκεται πλέον κάτω από το έδαφος έχει αυξηθεί περίπου στο 14%, από 9% το 2021.

Η πλήρης υπογειοποίηση, ωστόσο, απέχει πολύ. Η Αλεξάνδρα Σδούκου, εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας, ανέφερε ότι η υπογειοποίηση ολόκληρου του δικτύου μέσης τάσης, μήκους περίπου 120.000 χιλιομέτρων, θα κόστιζε περίπου 35 δισ. ευρώ. Για τον λόγο αυτό, η προτεραιότητα, σύμφωνα με την κυβέρνηση, πρέπει να δοθεί στις περιοχές με τον υψηλότερο κίνδυνο.

Ο Παλαιολόγος Παλαιολόγου, αναπληρωτής καθηγητής προστασίας δασών στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τόνισε στο Politico ότι η υπογειοποίηση είναι ακριβή και χρονοβόρα. Παράλληλα, ζήτησε πρόσβαση των ερευνητών σε λεπτομερή δεδομένα για τη θέση των γραμμών και των πυλώνων, ώστε να εντοπίζονται τα πιο ευάλωτα σημεία.

«Αν είχαμε αυτές τις πληροφορίες, θα μπορούσαμε να τους πούμε πού είναι ευάλωτο το δίκτυό τους και πού θα μπορούσε να ξεσπάσει μια πυρκαγιά», είπε, υπογραμμίζοντας ότι με δεδομένους τους περιορισμένους πόρους πρέπει να προηγηθούν οι πιο δύσκολες περιοχές.

 

Οι συλλήψεις και η δικαστική διάσταση

Η συζήτηση για την ευθύνη του δικτύου έχει ήδη περάσει και στο πεδίο της Δικαιοσύνης. 

Μετά την πυρκαγιά στην Κρήτη συνελήφθησαν δύο στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ, υπεύθυνα για τη λειτουργία και τη συντήρηση του δικτύου, τα οποία αργότερα αφέθηκαν ελεύθερα.

Στη Βοιωτία, όπου φωτιά στα τέλη Ιουλίου επεκτάθηκε προς τη δυτική Αττική, οι έρευνες στράφηκαν σε εξοπλισμό ιδιωτικού αιολικού πάρκου. Ένας δήμαρχος, ένας εργολάβος και ένας ιδιοκτήτης εταιρείας τέθηκαν υπό κράτηση.

Παράλληλα, ο αριθμός των δικαστικών υποθέσεων που συνδέονται με πυρκαγιές και το ηλεκτρικό δίκτυο αυξήθηκε από 369 σε 681 το 2024, σύμφωνα με τον Καλογερόπουλο.

Μία από τις ελάχιστες υποθέσεις που κατέληξαν σε τελεσίδικη απόφαση εις βάρος του ΔΕΔΔΗΕ αφορά ομαδική αγωγή για τη φωτιά του 2015 στη Νεάπολη Λακωνίας, η οποία κατέστρεψε σπίτια, δασικές εκτάσεις και αγροτικές καλλιέργειες. Περίπου 90 πληγέντες εξακολουθούν να διεκδικούν αποζημιώσεις.

«Είναι πραγματικός αγώνας για έναν πολίτη να τα βάλει με μια εταιρεία ηλεκτρικού δικτύου», δήλωσε στο Politico η δικηγόρος Ευγενία Λαζαράκη, η οποία εκπροσωπεί τους πληγέντες. Όπως σημείωσε, οι εταιρείες κοινής ωφέλειας διαθέτουν την τεχνική τεχνογνωσία και την πρόσβαση στα στοιχεία που χρειάζονται για την υπεράσπισή τους, αφήνοντας τους πολίτες σε μειονεκτική θέση.

Η συζήτηση αποκτά πλέον και οικονομική διάσταση. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πρέπει να ενισχυθούν οι κανόνες για τα ιδιωτικά ενεργειακά έργα, ενώ ειδικοί προειδοποιούν ότι η εστίαση μόνο στους ιδιώτες μπορεί να αφήσει στη σκιά το ευρύτερο ζήτημα: ένα δημόσιο δίκτυο που σχεδιάστηκε για άλλες κλιματικές και ενεργειακές συνθήκες.

«Δεν υπάρχει ακόμη δημόσια αναγνώριση του προβλήματος», λέει ο κ. Τζιρίτης στο Politico. «Το ζήτημα πρέπει να αναγνωριστεί και οι προσπάθειες για την εξεύρεση λύσεων να γίνουν σε κυβερνητικό επίπεδο».

 

 

Αναδημοσίευση: imerisia.gr

Πηγή: politico.eu

Project Panama: Απόρρητο σχέδιο της Anthropic καταστρέφει βιβλία για να εκπαιδεύσει την ΑΙ της

Νέα δικαστικά έγγραφα αποκαλύπτουν: η Anthropic αγόραζε κρυφά, κατέστρεφε και σάρωνε βιβλία για να εκπαιδεύσει το chatbot Claude.

Μοιάζει με ιστορία του Ρέι Μπράντμπερι που πήρε σάρκα και οστά.

• • •

Κάπου μέσα στην απέραντη έκταση των αμερικανικών αποθηκών, οι ράχες των βιβλίων κόβονταν από μηχανήματα σαν να ήταν φέτες σαλάμι. Στη συνέχεια οι σαρωτές περνούσαν μαζικά το περιεχόμενό τους. Μέσα σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, έργο που μπορεί να είχε χρειαστεί χρόνια ανθρώπινης δουλειάς για να παραχθεί ανέβαινε στον ψηφιακό αιθέρα και αργότερα χρησιμοποιούνταν για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης ώστε να αναπαράγουν τη φωνή και τη δομή των γλωσσών μας.

Από εκεί και πέρα, το χαρτί κατέληγε ως απόβλητο, που έμπαινε σε φορτηγά με προορισμό εργοστάσια ανακύκλωσης για να πολτοποιηθεί και να επαναχρησιμοποιηθεί σε προϊόντα όπως χαρτί υγείας και χάρτινα κουτιά.

Με μια ονομασία που παραπέμπει τόσο σε μια μυστική επιχείρηση όσο και σε έγγραφα που αποκαλύπτουν οικονομικές αλχημείες, το Project Panama ήταν το μυστικό σχέδιο της Anthropic «να σαρώσει καταστροφικά όλα τα βιβλία στον κόσμο», όπως αποκάλυψε εσωτερικό έγγραφο σχεδιασμού που αποσφραγίστηκε σε δικαστικά έγγραφα στα τέλη Ιουλίου.

«Δεν θέλουμε να γίνει γνωστό ότι εργαζόμαστε πάνω σε αυτό», ανέφερε το έγγραφο.

Η αποκάλυψη των σκοτεινών ενεργειών της Anthropic – την οποία έφερε πρώτη στο φως η Washington Post (στα Αγγλικά) – έριξε ακόμη μια σκιά πάνω στην κούρσα εξοπλισμών της τεχνητής νοημοσύνης.

Παράλληλα, προσέφερε μία από τις πιο καθαρές μέχρι σήμερα εικόνες για το πώς μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες AI στον κόσμο βλέπει το έργο συγγραφέων, καλλιτεχνών, φωτογράφων και άλλων δημιουργών.

 

Πώς το Project Panama τροφοδότησε τον μύλο του χαρτιού

Το Project Panama ξεκίνησε στις αρχές του 2024, όταν στελέχη της Anthropic αναζητούσαν βιβλία παλαιότερα από εκείνα που είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο, τα οποία θα μπορούσαν να μάθουν στο chatbot Claude «πώς να γράφει καλά» αντί να μιμείται «χαμηλής ποιότητας διαδικτυακή διάλεκτο», σύμφωνα με τα νεοδημοσιευμένα έγγραφα.

Η νεοφυής εταιρεία αγόραζε δεκάδες χιλιάδες βιβλία κάθε φορά από πολλούς προμηθευτές, μεταξύ των οποίων η Better World Books και η βρετανική World of Books.

Στη συνέχεια ανέθεσε την επίπονη δουλειά της σάρωσης και καταστροφής των βιβλίων σε εξωτερικό συνεργάτη, ο οποίος χρησιμοποιούσε υδραυλική μηχανή για να κόβει τις ράχες και να τεμαχίζει τις σελίδες μία προς μία, ώστε να μπορούν να αντιγραφούν γρήγορα και να μεταφορτωθούν με βιομηχανικό απεικονιστικό εξοπλισμό.

Σύμφωνα με προμηθευτή που συνεργάστηκε τελικά με την Anthropic, η εταιρεία «αναζητούσε έναν έμπειρο πάροχο υπηρεσιών σάρωσης εγγράφων για τη μετατροπή από 500.000 έως δύο εκατομμύρια βιβλία μέσα σε περίοδο έξι μηνών».

 

Γιατί βιβλία και όχι το διαδίκτυο;

Τα εσωτερικά έγγραφα σχεδιασμού δείχνουν ότι τα στελέχη της Anthropic πίστευαν πως η πρωτοβουλία θα οδηγούσε σε επικοινωνία υψηλότερης ποιότητας και θα αντιμετώπιζε την «κατάρρευση» των μοντέλων AI – μια μορφή υποβάθμισης που εμφανίζεται όταν η τεχνητή νοημοσύνη εκπαιδεύεται σε κείμενα μολυσμένα από τα δικά της παραγόμενα αποτελέσματα.

Σε αντίθεση με μεγάλο μέρος του σύγχρονου ιστού, τα βιβλία προσφέρουν τεράστιες ποσότητες ανθρώπινης γραφής και επαγγελματικά επιμελημένης λογοτεχνίας, που δεν έχει ακόμη αλλοιωθεί από περιεχόμενο παραγόμενο από AI.

Η πρόκληση για τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης ήταν πώς θα τα αποκτούσαν. Όμως τα δικαστικά έγγραφα υποδηλώνουν ότι τα στελέχη της Anthropic μπορεί να πίστευαν πως θα περνούσε απαρατήρητο, και ότι ακόμη κι αν δεν συνέβαινε αυτό, ο σκοπός θα δικαιολογούσε τα μέσα.

Σύμφωνα με μία κατάθεση, ο συνιδρυτής της Anthropic Μπεν Μαν απέκτησε ένα μεγάλο αρχείο περιεχομένου που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα από μια «σκιώδη βιβλιοθήκη» με την ονομασία LibGen τον Ιούνιο του 2021. Στα έγγραφα περιλαμβανόταν ακόμη και στιγμιότυπο οθόνης του προγράμματος περιήγησής του τη στιγμή που κατέβαζε πειρατικά βιβλία.

Την επόμενη χρονιά, ο Μαν μοιράστηκε έναν σύνδεσμο προς το Pirate Library Mirror – ένα πλήρες κατάλογο παράνομα αποκτημένων βιβλίων – με άλλους εργαζομένους της Anthropic. «μόλις στην ώρα!!!» έγραψε.

 

Η νομική λογοδοσία

Το Project Panama έγινε γνωστό μόνο μέσω χιλιάδων σελίδων δικαστικών εγγράφων που αποσφραγίστηκαν σε μια αγωγή για πνευματικά δικαιώματα που κατέθεσε ομάδα συγγραφέων, οι οποίοι υποστήριξαν ότι η Anthropic χρησιμοποίησε παράνομα τα έργα τους για να εκπαιδεύσει το Claude.

Το 2024, μια ομάδα συγγραφέων με επικεφαλής τη μυθιστοριογράφο Αντρέα Μπαρτζ και τους συγγραφείς μη μυθοπλασίας Τσαρλς Γκρέιμπερ και Κερκ Γουάλας Τζόνσον κατέθεσε συλλογική αγωγή κατά της Anthropic, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία παραβίασε τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων χρησιμοποιώντας πειρατικά βιβλία για την εκπαίδευση του μοντέλου AI.

Τον περασμένο μήνα, η Anthropic – που σήμερα αποτιμάται σε 965 δισ. δολάρια ΗΠΑ (875 δισ. ευρώ) – συμφώνησε να καταβάλει 1,5 δισ. δολάρια (περίπου 1,3 δισ. ευρώ) για να διευθετήσει την υπόθεση, καλύπτοντας περίπου 500.000 επιλέξιμα έργα.

«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη γνωστή ανάκτηση αποζημιώσεων για πνευματικά δικαιώματα στην ιστορία», δήλωσε ο επικεφαλής νομικός εκπρόσωπος των συγγραφέων, Τζάστιν Νέλσον.

Η υπόθεση είναι η πρώτη από ένα κύμα αγωγών κατά εταιρειών AI που καταλήγει σε συμβιβασμό.

Οι Meta, OpenAI, Google και Microsoft αντιμετωπίζουν επίσης αγωγές για πνευματικά δικαιώματα από συγγραφείς που προβάλλουν παρόμοιες καταγγελίες για πειρατεία. Πολλοί συγγραφείς που επέλεξαν να μην συμμετάσχουν στον συμβιβασμό της συλλογικής αγωγής έχουν επίσης σε εξέλιξη ατομικές υποθέσεις κατά της Anthropic.

 

Τι σημαίνει η απόφαση

Καθώς οι άλλες υποθέσεις διατρέχουν τη δικαστική οδό, ο συμβιβασμός της περασμένης εβδομάδας μπορεί να είναι μόνο το πρώτο κεφάλαιο σε έναν πολύ πιο μακροχρόνιο νομικό αγώνα.

Στην αρχική απόφαση πέρυσι, δικαστής έκρινε ότι η χρήση νόμιμα αγορασμένων βιβλίων από την εταιρεία προστατευόταν ως νόμιμη χρήση (fair use) σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία.

Ωστόσο, η απόφαση έκανε διάκριση ανάμεσα στα βιβλία που η εταιρεία αγόρασε και σάρωσε και στα εκατομμύρια βιβλία που είχε προηγουμένως αποκτήσει πειρατικά.

«Η ιστορική απόφαση του Ιουνίου 2025 παραμένει σε ισχύ», δήλωσε η αναπληρώτρια γενική νομική σύμβουλος της Anthropic, Απάρνα Σριντάρ, σε δήλωσή της στην Post. «Το ζήτημα για το οποίο καταλήξαμε σε συμβιβασμό αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο αποκτήθηκε μέρος του υλικού, όχι το αν μπορούσαμε να το χρησιμοποιήσουμε για την ανάπτυξη [της AI].»

Για κάποιους, όμως, τα αποσφραγισμένα έγγραφα μπορεί να ήταν η πιο διαρκής ετυμηγορία, διαλύοντας κάθε ψευδαίσθηση που ίσως είχε απομείνει ότι οι μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες στον κόσμο αντιλαμβάνονται την πολιτιστική αξία. Πόσο μάλλον ότι σέβονται την ιερότητα της ανθρώπινης δημιουργίας.

 

 

Αναδημοσίευση: gr.euronews.com

Πηγή: washingtonpost.com

Τι πρέπει να κάνετε μετά τις 5 μ.μ. για καλύτερη υγεία της καρδιάς, σύμφωνα με καρδιολόγο

Οι βραδινές σας συνήθειες αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για την υγεία της καρδιάς σας. Σύμφωνα με τους καρδιολόγους, το ακανόνιστο ωράριο ύπνου, η παρατεταμένη έκθεση σε οθόνες αργά το βράδυ, τα βαριά γεύματα πριν τον ύπνο και οι νυχτερινές συνήθειες μπορούν να διαταράξουν τον βιολογικό ρυθμό του οργανισμού, να επιδεινώσουν την αρτηριακή πίεση και να επηρεάσουν αρνητικά το σωματικό βάρος, τη γλυκόζη αίματος και τη φλεγμονή με την πάροδο του χρόνου. Κανείς δεν είναι πολύ νεαρός ή πολύ υγιής για να ξεκινήσει μια ρουτίνα φιλική προς την καρδιά, καθώς οι καρδιαγγειακές παθήσεις επηρεάζουν άτομα όλων των ηλικιών. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι σχεδόν το ήμισυ των ενηλίκων άνω των 20 ετών παρουσιάζει κάποια μορφή καρδιαγγειακής νόσου, συμπεριλαμβανομένης της στεφανιαίας νόσου, της καρδιακής ανεπάρκειας, του εγκεφαλικού επεισοδίου και της υπέρτασης.

• • •

Τα ενθαρρυντικά νέα είναι ότι οι περισσότερες βραδινές δραστηριότητες που ευνοούν την υγεία της καρδιάς δεν είναι περίπλοκες ούτε χρονοβόρες. Ακόμη και μικρές βελτιώσεις στις νυχτερινές σας συνήθειες, όταν επαναλαμβάνονται τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας, μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά για την καρδιά σας, επισημαίνουν οι ειδικοί. Ακολουθούν τέσσερις πρακτικές που οι καρδιολόγοι συνιστούν να εφαρμόζετε κάθε βράδυ για να υποστηρίξετε μια υγιή καρδιά.

1. Προτιμήστε το δείπνο νωρίτερα το βράδυ
     Ενώ αυτό που τρώτε έχει σημαντικό αντίκτυπο στην υγεία της καρδιάς, το πότε τρώτε έχει επίσης μεγάλη σημασία, ιδιαίτερα όσον αφορά το τελευταίο γεύμα της ημέρας. Μια εκτεταμένη μελέτη με πάνω από 100.000 ενήλικες διαπίστωσε ότι η κατανάλωση του τελευταίου γεύματος μετά τις 9 το βράδυ συνδέεται με σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο καρδιακής νόσου σε σύγκριση με την κατανάλωση του ίδιου γεύματος πριν τις 8 το βράδυ.
     Τα όψιμα, βαριά γεύματα μπορούν να επιδεινώσουν την παλινδρόμηση και την ποιότητα του ύπνου και ενδέχεται να συμβάλουν με την πάροδο του χρόνου σε υψηλότερη αρτηριακή πίεση, αύξηση βάρους και χειρότερο έλεγχο της γλυκόζης αίματος, που αποτελούν βασικούς παράγοντες καρδιακών παθήσεων. Οι καρδιολόγοι συνιστούν επίσης να καταναλώνετε το τελευταίο γεύμα τουλάχιστον τρεις ώρες πριν από τον ύπνο και να αντικαθιστάτε τα υπερεπεξεργασμένα νυχτερινά σνακ με απλές, υγιεινές επιλογές όπως μια χούφτα ξηρούς καρπούς και φρούτα.
2. Κάντε έναν περίπατο μετά το βραδινό
     Ενώ η έντονη άσκηση αργά το απόγευμα μπορεί να δυσκολέψει τη χαλάρωση, μετά το δείπνο είναι η ιδανική στιγμή για έναν περίπατο. Η ήπια κίνηση βοηθά στη ρύθμιση της γλυκόζης αίματος και υποστηρίζει την κυκλοφορία, ενώ ταυτόχρονα στέλνει σήμα στο σώμα σας ότι η ημέρα πλησιάζει στο τέλος της.
     Η διατήρηση υγιών επιπέδων γλυκόζης αίματος είναι ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορείτε να κάνετε για την καρδιά σας, καθώς η υψηλή γλυκόζη μπορεί να βλάψει τα αιμοφόρα αγγεία με την πάροδο του χρόνου και συνδέεται έντονα με καρδιαγγειακές παθήσεις. Πολυάριθμες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι το περπάτημα μετά από ένα γεύμα βοηθά στη μείωση των μεταγευματικών επιπέδων γλυκόζης αίματος. Και αν έχετε λίγο χρόνο το βράδυ, είστε τυχεροί, ακόμη και ένας περίπατος 10 λεπτών μπορεί να κάνει τη διαφορά. Αντί λοιπόν να κατευθυνθείτε στον καναπέ για να χαλαρώσετε μετά το δείπνο, προσθέστε έναν γρήγορο περίπατο γύρω από το οικοδομικό τετράγωνο ή μια ήπια άσκηση.
     Η διατήρηση υγιών επιπέδων γλυκόζης αίματος είναι ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορείτε να κάνετε για την καρδιά σας, καθώς η υψηλή γλυκόζη μπορεί να βλάψει τα αιμοφόρα αγγεία με την πάροδο του χρόνου και συνδέεται έντονα με καρδιαγγειακές παθήσεις. Πολυάριθμες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι το περπάτημα μετά από ένα γεύμα βοηθά στη μείωση των μεταγευματικών επιπέδων γλυκόζης αίματος. Και αν έχετε λίγο χρόνο το βράδυ, είστε τυχεροί, ακόμη και ένας περίπατος 10 λεπτών μπορεί να κάνει τη διαφορά. Αντί λοιπόν να κατευθυνθείτε στον καναπέ για να χαλαρώσετε μετά το δείπνο, προσθέστε έναν γρήγορο περίπατο γύρω από το οικοδομικό τετράγωνο ή μια ήπια άσκηση.
3.  Αφιερώστε χρόνο για αναπνοές και χαλάρωση
     Μετά από μια ημέρα γεμάτη προθεσμίες, υποχρεώσεις και άλλους παράγοντες άγχους, το να αφιερώσετε χρόνο για πραγματική χαλάρωση το βράδυ πρέπει να είναι υψηλή προτεραιότητα. Ακόμη και λίγα λεπτά ενσυνειδητότητας ή διαλογισμού μπορούν να μειώσουν την κορτιζόλη, να επιβραδύνουν τον καρδιακό ρυθμό και να μετατοπίσουν το σώμα έξω από την κατάσταση μάχης ή φυγής.
     Οι καρδιολόγοι συνιστούν να προσθέσετε μερικά λεπτά ασκήσεων βαθιάς αναπνοής στη βραδινή σας ρουτίνα, όπως η μέθοδος 4 7 8 ή η τετραγωνική αναπνοή. Όχι μόνο μερικά λεπτά εστιασμένης αναπνευστικής εργασίας θα ενεργοποιήσουν το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, βοηθώντας σας να νιώσετε πιο χαλαροί και λιγότερο αγχωμένοι καθώς προετοιμάζεστε για ύπνο, αλλά μπορεί επίσης να βελτιώσει τον ύπνο σας. Αυτό υποστηρίζει βαθύτερο, πιο αναζωογονητικό ύπνο, ο οποίος είναι κρίσιμος για τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και την παραγωγή νιτρικού οξειδίου.
4. Ορίστε μια σταθερή ώρα ύπνου και τηρήστε την
     Ο ύπνος είναι η ευκαιρία του σώματός σας να ανακάμψει και να επιδιορθωθεί από τους στρεσογόνους παράγοντες της ημέρας, καθιστώντας τον ουσιαστικό μέρος ενός τρόπου ζωής φιλικού προς την καρδιά. Ενώ η ποσότητα και η ποιότητα του ύπνου είναι σημαντικές, το να πηγαίνετε για ύπνο σε σταθερή ώρα κάθε βράδυ θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού στο μισό.
     Μια μελέτη με περισσότερους από 3.000 ενήλικες μέσης ηλικίας διαπίστωσε ότι εκείνοι που είχαν ακανόνιστα μεσαία σημεία ύπνου ήταν διπλάσια πιθανότητα να βιώσουν ένα σημαντικό καρδιακό συμβάν σε σύγκριση με εκείνους με συνεπείς ώρες ύπνου. Αφού καθιερώσετε μια ώρα ύπνου, η δημιουργία μιας ευχάριστης και χαλαρωτικής ρουτίνας μπορεί να σας βοηθήσει να κοιμηθείτε πιο εύκολα και πιο βαθιά. Μια απλή ρουτίνα, όπως το χαμήλωμα των φώτων, η απομάκρυνση των συσκευών και κάτι χαλαρωτικό όπως διάβασμα, διατάσεις ή ασκήσεις αναπνοής, σας βοηθά να κοιμηθείτε πιο εύκολα και υποστηρίζει υγιέστερη αρτηριακή πίεση, μεταβολισμό και φλεγμονή κατά τη διάρκεια της νύχτας.

 

Πρόσθετες συμβουλές για καλύτερη υγεία της καρδιάς

  Ενώ οι βραδινές σας συνήθειες μπορούν να ενθαρρύνουν μια νύχτα ανάπαυσης και ανάκαμψης, μπορείτε να υποστηρίξετε την καρδιά σας όλη την ημέρα με αυτές τις στρατηγικές που συνιστούν οι καρδιολόγοι:
  Τακτικοί ιατρικοί έλεγχοι: Πιθανώς ο καλύτερος και πιο υποτιμημένος τρόπος για να βελτιώσετε την υγεία της καρδιάς σας είναι να παρακολουθείτε βασικούς δείκτες, συμπεριλαμβανομένης της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης, της γλυκόζης αίματος και του σωματικού βάρους. Το να γνωρίζετε πού βρίσκεστε και να συνεργάζεστε με τον γιατρό σας για προσαρμογές στον τρόπο ζωής και τη φαρμακευτική αγωγή μπορεί να σας βοηθήσει να παραμείνετε μπροστά από πιθανά προβλήματα.
  Σταθερή άσκηση: Μόνο 1 στους 5 ενήλικες λαμβάνει τα συνιστώμενα 150 λεπτά άσκησης κάθε εβδομάδα για την υποστήριξη της ψυχικής και σωματικής υγείας, συμπεριλαμβανομένης της καρδιάς. Ακόμη και μέτρια άσκηση όπως το γρήγορο περπάτημα τις περισσότερες ημέρες μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σημαντικών καρδιαγγειακών συμβάντων και είναι ιδιαίτερα ισχυρή σε άτομα που αντιμετωπίζουν άγχος, ανησυχία ή κατάθλιψη.
  Διατροφή με έμφαση στα φυτικά: Οι ειδικοί συνιστούν μια διατροφή πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, ολικούς σπόρους, όσπρια, ξηρούς καρπούς, ελαιόλαδο και ψάρι, περιορίζοντας παράλληλα τα πρόσθετα σάκχαρα και τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα για να προστατεύσετε την καρδιά σας. Με την πάροδο του χρόνου, η κατανάλωση μιας διατροφής με επίκεντρο τα φυτικά μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων έως και 52%.

Η βραδινή σας ρουτίνα διαδραματίζει μεγαλύτερο ρόλο στην υγεία της καρδιάς σας από όσο ίσως έχετε συνειδητοποιήσει. Οι καρδιολόγοι συνιστούν να συμπεριλάβετε ήπια κίνηση μετά από ένα νωρίτερο δείπνο και να δημιουργήσετε μια χαλαρωτική, αναζωογονητική ρουτίνα ύπνου που σας βοηθά να τηρείτε μια σταθερή ώρα ύπνου για τα μεγαλύτερα οφέλη στην υγεία της καρδιάς. Ξεκινήστε με μία συνήθεια και χτίστε από εκεί μέχρι οι βραδινές σας ρουτίνες να σας βοηθήσουν να ξεκουραστείτε, να ανακάμψετε και να διατηρήσετε την καρδιά σας υγιή.

 

 

Αναδημοσίευση: parapolitika.gr

Ερωτήματα του κ Ζαχαρία Κεσσέ προς την Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος

Κάποτε σταματούσα μα κάνω αναρτήσεις όλο τον Αύγουστο. Τα τελευταία χρόνια συνεχίζω κανονικά, όπως όλους άλλους μήνες.

Φέτος λίγο οι ζέστες των τελευταίων ημερών, λίγο οι εφημερίδες που δεν έρχονται σε λογική απόσταση από την περιοχή μου (κι ας ζω στο κέντρο της Λάρισας, έχω γράψει γι' αυτό σχετικά εδώ). Αλλά κι ότι οι ενημερωτικές εκπομπές της τηλεόρασης έχουν λίγο «χαλαρώσει». Αποφάσισα λοιπόν να μη ξαναγράψω τον υπόλοιπο μήνα. Αλλά θα κάνω καταχωρήσεις.

Θα προσπαθήσω και την επόμενη Δευτέρα 17 Αυγούστου αλλά και στις 24 και στις 31 Αυγούστου ν' ανεβάσω απόψεις από πολίτες που έχουν γράψει κάτι ενδιαφέρων στα Social Media.

Ξεκινάω με τον δικηγόρο Ζαχαρία Κεσσέ, ο οποίος εκπροσωπεί 13 θύματα παρακολούθησης του παράνομου λογισμικού Predator. O οποίος έγραψε το Σάββατο 8 Αυγούστου στο Facebook αλλά και στο X, απ΄ όπου πήρα το παρακάτω κείμενο. Στο οποίο κάνει κριτική στην  Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδας. με την ευκαιρία της ανακοίνωσής της, που έχω σε φωτογραφία.

• • •

Διάβασα με ιδιαίτερη προσοχή την ανακοίνωση της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδας και τις αναφορές περί δήθεν χρήσης από εμένα «χαρακτηρισμών που υπερβαίνουν τα όρια της αυστηρής κριτικής μιας εισαγγελικής κρίσης».

Μου γεννήθηκαν, όμως, ορισμένες εύλογες απορίες, στις οποίες θα ήταν χρήσιμο να απαντήσει, ώστε να πάψει να εκτίθεται με τις επιλεκτικές ή πιθανώς κατά παραγγελία παρεμβάσεις της.

1. Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση όταν αποκαλύφθηκε ότι ο συνάδελφός τους Χρήστος Μπαρδάκης, τότε Οικονομικός Εισαγγελέας και μετέπειτα Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, παγιδεύτηκε με το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator κατά την άσκηση των καθηκόντων του;

2. Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση όταν αποκαλύφθηκε ότι η συνάδελφός τους Βασιλική Βλάχου, εισαγγελέας αρμόδια για την εποπτεία της ΕΥΠ, παγιδεύτηκε επίσης με το Predator κατά την άσκηση των καθηκόντων του;

3. Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση όταν, για πρώτη φορά στα δικαστικά χρονικά, αφαιρέθηκε η δικογραφία από τους Εισαγγελείς Πρωτοδικών Αθηνών κ.κ. Ελευθεριάνο, Τριανταφύλλου και Σπυρόπουλο και ανατέθηκε σε άλλο εισαγγελικό λειτουργό;

4. Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση όταν εκδόθηκε το «επιστημονικό αριστούργημα» του συναδέλφου τους κ. Ζήση, με το οποίο πληροφορηθήκαμε ότι μια απωλεσθείσα τραπεζική κάρτα μπορεί να ενεργοποιηθεί από οποιονδήποτε τρίτο, αρκεί να πετύχει  το PIN ύστερα από τρεις τυχαίες προσπάθειες;

5. Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση όταν ο συνάδελφός τους κ. Τζαβέλας αποσιώπησε λόγο εξαίρεσης και χειρίστηκε τη δικογραφία, μολονότι είχε ασκήσει καθήκοντα αναπληρωτή επόπτη της ΕΥΠ κατά την επίδικη περίοδο και, ως εκ τούτου, όφειλε να δηλώσει κώλυμα;

6. Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση για τη στοχοποίηση του συναδέλφου τους κ. Παυλίδη, ο οποίος βρέθηκε στο στόχαστρο τόσο κατά τη διάρκεια της δίκης στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο όσο και μετά την ολοκλήρωσή της;

7. Τέλος, θα μας εξηγήσει η Ένωση πόσο ανεπηρέαστοι από εξωτερικές πιέσεις υπήρξαν οι κ.κ. Τζαβέλας και Μπακέλας και πόσο καλά έκαναν τη δουλειά τους, όταν ακόμη και σήμερα επιλέγουν να αγνοούν κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία; Μεταξύ αυτών, το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ της ΕΥΠ και της αντίστοιχης υπηρεσίας των Σκοπίων, το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, διορθώθηκε τον Απρίλιο του 2022 από στελέχη της Intellexa. Εξακολουθώ να αναζητώ οποιαδήποτε αναφορά ή αξιολόγηση αυτού του στοιχείου στις εισαγγελικές διατάξεις τους.

📍 Τιμώ και σέβομαι απόλυτα τους εισαγγελικούς και δικαστικούς λειτουργούς που, με ακεραιότητα, επάρκεια και ήθος, μέσα σε αντίξοες συνθήκες και υπό εξαιρετικά αυξημένο φόρτο εργασίας, τιμούν τον όρκο τους και προασπίζονται το κράτος δικαίου. Ευτυχώς, αποτελούν τη μεγάλη πλειοψηφία.

📍 Είναι καιρός να αντιληφθεί η Ένωση Εισαγγελέων ότι το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η προστασία της εικόνας κανενός. Είναι η πραγματική λογοδοσία των υπαιτίων και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στη Δικαιοσύνη σε μια υπόθεση που έχει εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για την ποιότητα του κράτους δικαίου στην Ελλάδα.

 

 

Πηγή: x.com/

Μια χώρα που δεν επενδύει στο μέλλον της

H χώρα μας έχει το πιο κακοπληρωμένο ερευνητικό δυναμικό μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ μας πληροφορεί ο Λευτέρης Χαραλαμπόπουλος. Κι αυτό λέει πολλά για το πώς αντιμετωπίζει το ίδιο της το μέλλον  πιστεύει κι αρθρογραφεί γι’ αυτό Σ«ΤΑ ΝΕΑ» της Τετάρτης 5 Αυγούστου.

• • •

Όποιος έχει έστω και μικρή επαφή με την ελληνική πραγματικότητα, γνωρίζει ότι ένα από τα ισχυρά σημεία της ελληνικής οικονομίας είναι η ποιότητα του εργατικού δυναμικού και πρωτίστως η ύπαρξη ενός ιδιαίτερα μορφωμένου και καταρτισμένου επιστημονικού δυναμικού.

Ένας συνδυασμός ανάμεσα στον τρόπο που πολλές δεκαετίες τώρα η ελληνική οικογένεια επενδύει στη μόρφωση των παιδιών ως μοχλό ανοδικής κοινωνικής κινητικότητας (να πάει το παιδί στο Πανεπιστήμιο για να μπορεί να έχει περισσότερες επιλογές στη ζωή του), την πραγματική επέκταση της Ανώτατης Εκπαίδευσης στη χώρα μας μετά το 1981 και την πολύ καλή δουλειά που κάνουν τα δημόσια πανεπιστήμια, διαμόρφωσαν αυτή τη συνθήκη.

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι από τις χειρότερες πλευρές της περιόδου των μνημονίων ήταν το γεγονός ότι ένα σημαντικό μέρος αυτού του μορφωμένου και καταρτισμένου επιστημονικού δυναμικού βρέθηκε να μεταναστεύει στο εξωτερικό, αυτό που συνηθίσαμε να αποκαλούμε brain drain και το οποίο δεν έχει ακόμη αντιστραφεί ως τάση.

Η παρουσία αυτού του δυναμικού γίνεται αισθητή σε διάφορες πλευρές. Στο γεγονός ότι τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια ανεβαίνουν στις διεθνείς κατατάξεις παρότι αντιμετωπίζουν πάγια προβλήματα υποχρηματοδότησης. Στη δουλειά των γιατρών στο ΕΣΥ. Στο γεγονός ότι ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες μπορούν και χειρίζονται και φέρνουν σε πέρας εξαιρετικά σύνθετα και δύσκολα τεχνικά έργα. Στο γεγονός ότι η χώρα κατορθώνει να έχει πόλους υψηλής τεχνολογίας και έρευνας  σε διάφορους κλάδους. Στις σημαντικές επενδύσεις εκτός συνόρων που κάνουν ελληνικές επιχειρήσεις στηριζόμενες σε εξειδικευμένο επιστημονικό δυναμικό.

Όμως, την ίδια στιγμή η χώρα μας δεν επενδύει όσο πρέπει σε αυτό το δυναμικό. Είναι ενδεικτικό ότι τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι το ερευνητικό δυναμικό της χώρας είναι το πιο κακοπληρωμένο μεταξύ των χωρών μελών του Οργανισμού. Τα ίδια στοιχεία που δείχνουν ότι ως προς τον αριθμό των ερευνητών πάμε καλά. Και αυτή η αρνητική συνθήκη ως προς τις απολαβές σε σημαντικό βαθμό αφορά τη δημόσια πλευρά του ερευνητικού οικοσυστήματος στη χώρα. Πηγαίνουν Έλληνες πανεπιστημιακοί και ερευνητές σε συνέδριο και τους κοιτάνε έκπληκτοι οι συνομιλητές τους όταν αναφέρουν πόσο χαμηλές είναι οι αποδοχές ενός πανεπιστημιακού καθηγητή. Για να μη μιλήσουμε για το πώς είναι τα πράγματα με τους νέους ερευνητές και ερευνήτριες, αυτές και αυτούς που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της έρευνας.

Την ίδια στιγμή αυτό το ερευνητικό δυναμικό και η στήριξή του δεν αποτελεί πραγματική προτεραιότητα για την κυβέρνηση. Δεν είναι τυχαίο ότι απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης δράσεις που αφορούσαν τη στήριξη της έρευνας και του ερευνητικού δυναμικού της χώρας, όπως το Trust you Stars. Και μπορεί να δόθηκαν διαβεβαιώσεις ότι θα αναζητηθούν εθνικοί πόροι, όμως αυτό σημαίνει ότι «χάθηκαν» ευρωπαϊκοί και εθνικοί πόροι που θα μπορούσαν να είχαν αξιοποιηθεί ως επιπρόσθετη χρηματοδότηση και τώρα θα χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού.

Ούτε είναι τυχαίο ότι η μεγαλύτερη πρωτοβουλία της κυβέρνησης για τον ευρύτερο ερευνητικό χώρο ήταν να αδειοδοτήσει ιδιωτικά σουπερμάρκετ πτυχίων. Γιατί εδώ πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η ίδρυση μη κρατικών και μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που θα λειτουργούσαν με τα ίδια αυστηρά κριτήρια με τα δημόσια πανεπιστήμια και θα είχαν προσανατολισμό και προς τη διδασκαλία και προς την έρευνα θα ήταν ένα βήμα που θα διεύρυνε την ερευνητική βάση της χώρας. Όμως, δεν μιλάμε για αυτό. Μιλάμε για κερδοσκοπικά ιδρύματα, που σκοπό έχουν «να πιάσουν την καλή» σε σχέση με την αυξημένη ζήτηση για πανεπιστημιακές σπουδές, χωρίς να έχουν ούτε ερευνητική υποδομή, ούτε βεβαίως ερευνητική στρατηγική, γιατί αυτό θα σήμαινε υποδομές πραγματικές και άρα μεγάλο κόστος επένδυσης.

Ούτε είναι τυχαίο ότι η κυβέρνηση προβάλλει τόσο πολύ τις μεγάλες ιδιωτικές χορηγίες προς τα ελληνικά πανεπιστήμια. Γιατί στα δικά της μάτια, αυτές οι παραπάνω από ευπρόσδεκτες χορηγίες δεν είναι εκείνη η κρίσιμη επιπλέον ενίσχυση που θα πάει τα ερευνητικά πράγματα ένα βήμα προς τα εμπρός. Είναι απλώς το υποκατάστατο της δημόσιας χρηματοδότησης

Πώς γίνεται μια κυβέρνηση που κομπάζει για το πόσο έχει συμβάλει στον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας να μην υποστηρίζει, αλλά αντίθετα από ορισμένες απόψεις να υπονομεύει την αναβάθμιση της ερευνητικής υποδομής της χώρας;

Αυτό μας φέρνει στον πυρήνα του προβλήματος. Και αυτός είναι ότι αυτή η κυβέρνηση δεν έχει στην πραγματικότητα ένα όραμα για το πώς αυτή η χώρα θα ξεφύγει από το ευρωπαϊκό περιθώριο στο οποίο κινδυνεύει να βρεθεί. Έχει απλώς ένα σχέδιο για να εξασφαλίσει ότι ένα φάσμα συμφερόντων που θέλει να εξυπηρετήσει θα μπορέσει να «κάνει δουλειές»: να πάρει χρηματοδοτήσεις, δημόσιες και ευρωπαϊκές, να αναλάβει διάφορα έργα, να αυξήσει την απορροφησιμότητα πόρων της ΕΕ, να συμβάλλει στο να υπάρχουν «υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης», να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του στηρίζοντας ποικιλοτρόπως την κυβερνητική παράταξη.

Ακόμη χειρότερα: η κυβέρνηση δεν έχει πρόβλημα να θεωρούνται ατμομηχανές της ανάπτυξης κλάδοι που δεν στηρίζονται στην ύπαρξη ισχυρής επιστημονικής και ερευνητικής βάσης, όπως είναι ο τουρισμός, οι υπηρεσίες εστίασης ή το real estate. Μόνο που τέτοιοι κλάδοι ακριβώς επειδή δεν στηρίζονται στην τεχνολογία, άρα και στην έρευνα, είναι πεπερασμένων δυνατοτήτων. Γιατί στην πραγματικότητα η απροθυμία επένδυσης στην έρευνα στη χώρα μας συμβαδίζει με την απροθυμία προσπάθειας η χώρα να «ανέβει πίστα» πραγματικά ως προς το τι και πώς παράγει.

Όταν το όραμα για το παραγωγικό μοντέλο είναι αυτό, είναι σαφές ότι ζητήματα όπως η ικανότητα της χώρας να έχει έρευνα, τόσο βασική όσο και εφαρμοσμένη, να έχει ερευνητική υποδομή, να κρατάει εδώ το ερευνητικό της δυναμικό και να πρωταγωνιστεί στην παραγωγή νέας γνώσης και τεχνολογίας, περνούν σε δεύτερη μοίρα. Αντί να εξελίξουμε τεχνολογίες, αρκεί να τις εισάγουμε, αντί να παράγουμε καινοτομία ας χρυσοπληρώσουμε εφαρμογές που έχουν εξελιχθεί αλλού, αντί για πρωτοπορία στην έρευνα, έμφαση απλώς στη χρήση τεχνογνωσίας που δημιουργήθηκε αλλού.

Μόνο που αυτό σημαίνει ότι το ερευνητικό δυναμικό της χώρας υποβιβάζεται στον ρόλο του χειριστή τεχνολογιών και γνώσεων. Και όσο θα ισχύει αυτό, όσο θα υπάρχουν δυνατότητες Έλληνες ερευνητές να μπορούν να κάνουν έρευνα με καλύτερους όρους, καλύτερες υποδομές και καλύτερες αποδοχές στο εξωτερικό θα συνεχίσουμε να έχουμε διαρροή επιστημονικού δυναμικού στο εξωτερικό.

Όλα αυτά διαμορφώνουν την εικόνα μιας χώρας που αρνείται να επενδύσει στο ίδιο της το μέλλον, στην ίδια της την ικανότητα όχι απλώς να παρακολουθεί τις εξελίξεις αλλά και να πρωταγωνιστεί σε αυτές. Μιας χώρας όπου μια κυβέρνηση και ένα φάσμα συμφερόντων γύρω από αυτήν βολεύονται στη σημερινή κατάσταση στο βαθμό που, κατά την εκτίμησή τους, δημιουργείται πλούτος, αδιαφορώντας για το γεγονός ότι έτσι η χώρα δεν θα ξεπεράσει ποτέ τα σημερινά όρια της και κατ’ επέκταση δεν θα ξεφύγει από τα σημερινά της αδιέξοδα.

ΙΕΛΚΑ: Ένας στους δυο Έλληνες δεν θα κάνουν διακοπές αυτό το καλοκαίρι

Μια σαφή τάση εξοικονόμησης χρημάτων στις φετινές διακοπές των Ελλήνων αποτυπώνει έρευνα του ΙΕΛΚΑ (Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών), 
αποτέλεσμα κυρίως του μειωμένου διαθέσιμου εισοδήματος και του αυξημένου κόστους μετακίνησης, διαμονής και διατροφής.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Μάιο 2026, με δείγμα 700 καταναλωτές από όλη την Ελλάδα και αφορούσε μια σειρά θεμάτων σε σχέση με την καταναλωτική και αγοραστική συμπεριφορά στις διακοπές του καλοκαιριού.

• • •

Αναλυτικότερα, οι μισοί των ερωτηθέντων (50%) δεν προγραμματίζουν να κάνουν διακοπές το καλοκαίρι του 2026, γεγονός που ενδέχεται να αντικατοπτρίζει είτε οικονομικές πιέσεις, είτε άλλους προσωπικούς περιορισμούς – το αντίστοιχο ποσοστό το 2025 ήταν 52%.

Ωστόσο, το 50% σκοπεύει να κάνει διακοπές, το 34% έστω και περιορισμένες, το 14% δηλώνει πως θα ταξιδέψει όπως κάθε χρόνο και 2% περισσότερες ημέρες. Από όσους σχεδιάζουν διακοπές, οι περισσότεροι (42%) υπολογίζουν να απουσιάσουν για 4 έως 7 ημέρες, ενώ 29% για 8 έως 14 ημέρες. Ο μέσος χρόνος διακοπών για όσους τελικά ταξιδέψουν διαμορφώνεται στις 11,4 ημέρες, στοιχείο που επιβεβαιώνει την τάση για συγκρατημένες αποδράσεις όπως και πέρυσι που ήταν 11,3 ημέρες.

Η πλειοψηφία του κοινού επιλέγει τις εξοχικές κατοικίες, είτε στις δικές τους (35%), είτε τρίτων (18%) είτε με μίσθωση. Το 35% επιλέγει διαμονή σε ενοικιαζόμενα δωμάτια με σημαντική αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και μόνο το 14% διαμονή σε ξενοδοχεία (10% χωρίς διατροφή και 4% με πλήρη διατροφή), κάτι που αποτελεί ένδειξη για την δυνατότητα οικονομικής ανταπόκρισης των ελληνικών νοικοκυριών στις εναλλακτικές που υπάρχουν. Το 8% επιλέγει camping και το 9% επιλέγει ταξίδι στο εξωτερικό.

Σε γενικές γραμμές καταγράφεται μία πρόθεση του ελληνικού κοινού για οικονομικότερες λύσεις διακοπών προκειμένου να εξοικονομήσει χρήματα για να μπορέσει να πραγματοποιήσει κάποιο ταξίδι, είτε για να μπορέσει να επεκτείνει τη χρονική διάρκεια του. Οι πιο κοστοβόρες επιλογές, όπως τα ξενοδοχεία all inclusive και οι κρουαζιέρες, συγκεντρώνουν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά.

Οικονομικότερες λύσεις

Οσον αφορά τους προορισμούς, η ηπειρωτική Ελλάδα κοντά σε παραθαλάσσιες περιοχές συγκεντρώνει την πλειοψηφία (57%), ενώ ακολουθούν τα νησιά (38%). Η ορεινή ηπειρωτική χώρα αποτελεί επιλογή για το 11% των ταξιδιωτών, ενώ το 9% εξετάζει διακοπές στο εξωτερικό. Τα ευρήματα υποδεικνύουν μια ξεκάθαρη στροφή προς εγχώριους και πιο προσιτούς προορισμούς και την αποφυγή των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.

Οι καταναλωτές φαίνεται να υιοθετούν πιο οικονομικές λύσεις, με το 41% να δηλώνει ότι μαγειρεύει συχνά στις διακοπές και το 70% να επισκέπτεται συστηματικά σούπερ μάρκετ ή μίνι μάρκετ, πιθανότατα σε μία προσπάθεια εξοικονόμησης χρημάτων από την εστίαση. Παράλληλα, το 79% επισκέπτεται φούρνους και αρτοποιεία. Μόλις το 28% δηλώνει ότι δεν μαγειρεύει ποτέ, Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι πάνω από τους μισούς (62%) δηλώνουν ότι προτιμούν να αγοράζουν τοπικά προϊόντα, στηρίζοντας την τοπική οικονομία και πιθανόν αναζητώντας αυθεντικές αλλά οικονομικά προσιτές γεύσεις. Συνολικά, διαμορφώνεται μια εικόνα διακοπών με έμφαση στον έλεγχο των εξόδων και την ενίσχυση της διατροφικής αυτάρκειας.

Το 45% του κοινού δηλώνει ότι θα μειώσει τη φετινή του δαπάνη για αγορές. Ολοι οι λόγοι καταγράφονται ιδιαίτερα ψηλά με το αυξημένο κόστος εισιτηρίων να καταγράφεται πιο επιβαρυντικό, την εστίαση ελαφρώς λιγότερο και το κόστος διαμονής ακόμα λιγότερο, πιθανότατα λόγω των επιλογών που αναφέρθηκαν παραπάνω για διαμονή σε εξοχικά και δωμάτια.

Τέλος σε σχέση με τα σημεία πώλησης, το 68% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι προμηθεύεται τρόφιμα από φούρνους και αρτοποιεία, ενώ σε υψηλά ποσοστά βρίσκονται και οι μεγάλες (66%) και μικρές (48%) αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Παράλληλα, αξιοσημείωτο είναι το 41% που προτιμά τα μίνι μάρκετ.

Σε γενικές γραμμές φαίνεται το καλοκαίρι μία σημαντική παρουσία της τοπικής αγοράς στις επιλογές των καταναλωτών, σε εντονότερο βαθμό σε σχέση με τις μετρήσεις τον υπόλοιπο χρόνο. Κατά κάποιο τρόπο καταγράφεται μια υβριδική καταναλωτική στάση: από τη μία, οι διακοπές γίνονται με οικονομία και προσοχή, από την άλλη όμως διατηρείται η επιθυμία για φρέσκα και ποιοτικά τοπικά προϊόντα και πρόσβαση σε ότι είναι διαθέσιμο σε κάθε περιοχή. 

 

 

Αναδημοσίευση: kathimerini.gr