Οι Aνανεώσιμες Πηγές Ενέργειας είναι πιο ανταγωνιστικές απ' ότι νομίζαμε

Οι αγορές αργού πετρελαίου κλιμακώνουν αυξητικά τις τιμές μετά από μακρύ χρονικό διάστημα. Η Σαουδική Αραβία, κύριος σύμμαχος των ΗΠΑ και σφοδρός αντίπαλος του σιιτικού Ιράν, πραγματοποιεί τα μεγαλύτερα κέρδη και επανεμφανίζεται ως κεντρική δύναμη ισχύος στην περιοχή.

* * *

Η διεθνής προσοχή των οικονομικών παραγόντων εστιάζεται στην κούρσα των τιμών του αργού, του φυσικού αερίου, και ιδιαίτερα του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και στις επιπτώσεις που θα έχει αυτή η κούρσα. Από τα Στενά του Ορμούζ διακινούνται τεράστιες ποσότητες LNG (προέλευσης Κατάρ και Ιράν) και είναι μάλλον αυτό, για το οποίο θα υπάρξουν αυξημένες πιέσεις και ενδιαφέροντα ισχυρών κρατών για την ευρύτερη περιοχή.

Όταν από τα Στενά διακινούνται ποσότητες LNG που ξεπερνούν το 20% της παγκόσμιας αγοράς αυτού του δυναμικά ανερχόμενου αέριου-ορυκτού καύσιμου, με προορισμούς τις οικονομίες της Ιαπωνίας (παγκόσμια μεγαλύτερη καταναλώτρια σε LNG), της Ινδίας, της Νότιας Κορέας, της Μαλαισίας και εν μέρει της Κίνας, γίνεται κατανοητή η καίρια σημασία των Στενών για την εξασφάλιση των συμβασιοποιημένων ροών τροφοδοσίας.

Καθώς η ένταση της αναμέτρησης και οι τιμές αργού και πετρελαιοειδών ανεβαίνουν, δημιουργώντας ανισορροπίες ανταγωνιστικότητας και κρίσεις παραγωγής, μια άλλη συζήτηση, κατά αντιπαράθεση, σε ένα άλλο επίπεδο, έρχεται με ένταση στο προσκήνιο: περί της ενεργειακής επάρκειας και των εναλλακτικών λύσεων. Πρόκειται, ουσιαστικά, για τις εναλλακτικές μορφές,, για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).

Είναι αλήθεια ότι η συζήτηση γίνεται πλέον όχι με τους όρους των προηγούμενων πετρελαϊκών κρίσεων, όταν η ενέργεια από εναλλακτικές πηγές υστερούσε καθοριστικά σε επίπεδο ποσοτήτων, τιμών, τεχνολογίας και πολιτικών υποστήριξης. Τώρα πλέον γίνεται με όρους σχεδόν ισότιμους και σε ορισμένα σημεία πλεονεκτικούς σε σύγκριση με τα ορυκτά καύσιμα. Εκτός από τα οικονομικά μεγέθη, των οποίων οι συγκρίσεις και οι αντιπαραβολές, έχουν πάντα τη σημασία τους, ένα μείζον θέμα έχει ενισχύσει καθοριστικά τις ΑΠΕ: η υπερθέρμανση του πλανήτη, η συνεπαγόμενη κλιματική αλλαγή με τις πολλές και ποικίλες περιβαλλοντικές και βιοσφαιρικές συνέπειες.

Αρνήσεις επιστημονικών κριτηρίων

Η μετάβαση προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας επωφελείται σ' επίπεδο προοπτικής από μια έμμεση αλλά σαφή υποστήριξη από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα. Η αντίθεση προς αυτήν, όπως εκδηλώθηκε με την αποχώρηση από τη Συμφωνία του προέδρου Τραμπ, επιβεβαιώνει τη σοβαρή σύγκρουση συμφερόντων και των συναφών λογικών υπεράσπισης των ορυκτών και εν γένει των καυσίμων με βάση τον άνθρακα. Αυτές οι παραδοσιακές-συντηρητικές δυνάμεις στον χώρο της ενέργειας αμύνονται σθεναρά.

Έχοντας οικονομικά και ανταγωνιστικά ενθαρρυνθεί από το σχιστολιθικό πετρέλαιο στις ΗΠΑ και αλλού, αλλά και κρατώντας παγιωμένες ισχυρές θέσεις, όπως η Σαουδική Αραβία, επιστρατεύουν ακόμα και αρνήσεις των επιστημονικών τεκμηρίων περί την κλιματική αλλαγή. Επίσης, αβάσιμες οικονομικές θεωρίες περί στρέβλωσης του ανταγωνισμού, λόγω πολιτικών επιδότησης των εναλλακτικών μορφών ενέργειας από τις κυβερνήσεις.

Οι δυνάμεις, όμως, αυτές οδηγούνται συνεχώς βαθύτερα στη δική τους παγίδα. Επιδιώκοντας την αύξηση των τιμών των υδρογονανθράκων (προεξάρχοντος του αργού και των προϊόντων του), καθιστούν αυτές τις ενεργειακές-πετρελαϊκές ύλες μη ανταγωνιστικές στο μεγάλο φάσμα της υλικής παραγωγής, της οικονομικής ζωής, ακόμα και των μεταφορών. Έτσι, προσφέρουν έδαφος και μετακινούν το ενδιαφέρον προς τις ΑΠΕ.

Περισσότερο ανταγωνιστικές οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Πλέον, εκεί που οι παραδοσιακές-συντηρητικές δυνάμεις δείχνουν να χάνουν το παιχνίδι είναι το ίδιο το γήπεδό τους, δηλαδή ο ανταγωνισμός. Οι ανανεώσιμες πηγές καθίστανται πλέον ανταγωνιστικές, με τις τεχνολογίες τους να περνούν με μοναδική ταχύτητα από τη μια γενιά στην άλλη. Συνδυάζοντας τις νέες κατακτήσεις στην ψηφιακή-πληροφορική τεχνολογία και στα νέα χρησιμοποιούμενα υλικά, οδηγούνται σε διαρκώς ανανεούμενα παραγωγικά συστήματα με συνδυασμένη, μάλιστα, ευφυή λειτουργία και διαχείριση.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA), οι ΑΠΕ είναι οι φθηνότερες πηγές ενέργειας για τη νέα παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα περισσότερα μέρη του κόσμου. Το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από τη βιοενέργεια, τα υδροηλεκτρικά, τη γεωθερμία, την υπεράκτια και παράκτια αιολική ενέργεια εκτιμάται ότι βρίσκεται εντός του εύρους του κόστους παραγωγής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα κατά την περίοδο 2010-2018. Ενώ, από το 2014 και μετά, το παγκόσμιο σταθμισμένο μέσο κόστος της ηλιακής φωτοβολταϊκής ενέργειας ανταγωνίζεται την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από καύσιμα ορυκτής προέλευσης.

Το παγκόσμιο σταθμισμένο μέσο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μειώνεται σταθερά από το 2010 και η τάση αυτή συνεχίστηκε και το 2018. Το κόστος μειώθηκε κατά 11% για την υδροηλεκτρική ενέργεια (σε μέσο όρο 4,7 σεντς ανά kWh), κατά 13% για την ηλιακή φωτοβολταϊκή και την αιολική ενέργεια (8,5 σεντς ανά kWh και 5,6 σεντς ανά kWh αντίστοιχα), κατά 14% για τη βιοενέργεια (6,2 σεντς ανά kWh).

Τα καλά νέα για την Ελλάδα

Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι και η ελληνική αγορά, όπως έδειξαν και οι τελευταίοι διαγωνισμοί της ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας), κινείται πλέον σ' αυτά τα επίπεδα. Εξέλιξη, η οποία σε συνδυασμό με τα τεράστια φυσικά αποθέματα της Ελλάδας σε ΑΠΕ (ηλιακά, αιολικά, γεωθερμικά και συνδυασμένων μορφών) την καθιστούν δυναμικό επενδυτικό-αναπτυξιακό πόλο για μεγάλα projects όχι μόνο των ελληνικών επιχειρήσεων του τομέα, αλλά και σημαντικών ευρωπαϊκών. Πόλο, όχι μόνο για την κάλυψη των εγχώριων αναγκών, επιτυγχάνοντας την πολυσήμαντη εθνική ενεργειακή αυτάρκεια, αλλά και την τροφοδοσία γειτονικών και παραπέρα ευρωπαϊκών χωρών.

Για το αναφερόμενο πραγματικό ενδιαφέρον, σημειώνουμε χαρακτηριστικά την κατασκευή του μεγαλύτερου στην Ελλάδα και πιο πολύπλοκου αιολικού πάρκου στον Καφηρέα στη Νότια Εύβοια. Το πάρκο θα διασυνδεθεί υποθαλάσσια με το ηλεκτροδοτικό κέντρο Παλλήνης (Δυτική Αττική). Το έργο εκτελεί η ιταλική ENEL (Enel Green Power Hellas). Το πάρκο είναι συνολικής ισχύος 167 MW και ύψους επένδυσης 310 εκατ. ευρώ. Θα τεθεί σε παραγωγική λειτουργία τον Οκτώβριο 2019.

Επενδύσεις ΑΠΕ ύψους 7 δισ ευρώ

Στην Ελλάδα της κρίσης, την περίοδο 2010-2018, οι επενδύσεις στις ΑΠΕ ανήλθαν στο ποσό των 7 δισ. ευρώ και αφορούσαν κυρίως αιολικά και φωτοβολταϊκά. Οι ΑΠΕ, όντας μια σχετικά ασφαλής επένδυση, χρηματοδοτήθηκαν από τράπεζες, ακόμη και τα έτη 2012 και 2015, χρονιές στις οποίες η κρίση των τραπεζών βρέθηκε στο χειρότερο σημείο της (με το 2015 σε capital controls).

Τα προβλήματα που σχετίζονται με την ενθάρρυνση των επενδύσεων σ' αυτόν τον τομέα, δεν αφορούν τις χρηματοδοτήσεις των έργων και τα κατάλληλα σχήματα. Αφορούν ζητήματα χωροταξικής και αδειοδοτικής φύσεως, καθώς και καθυστερήσεις αξιολόγησης των σχεδίων και ισορροπημένου σχεδιασμού αναγκών-στόχων. Ζητήματα εντοπισμένα από τις επιστημονικές και επαγγελματικές ενώσεις του χώρου με κατατεθειμένες προτάσεις.

Με την ευκαιρία, να υπογραμμίσουμε ότι στο πλαίσιο αποφασιστικών εθνικών στρατηγικών μετασχηματισμού και επιχειρηματικών πολιτικών ανάπτυξης, ο τομέας των ΑΠΕ συντέλεσε, ώστε κραταιές κρατικές ηλεκροπαραγωγικές εταιρείες (η ιταλική ENEL, η γαλλική EDF, η πορτογαλική ETAP, η γερμανική RWE και η τσέχικη CEZ) να προχωρήσουν και υλοποιήσουν τον μετασχηματισμό τους, αξιοποιώντας προγραμματισμένα το ιδιωτικό κεφάλαιο, την τεχνογνωσία, τις ΑΠΕ, το δυναμικό τους και τις νέες αγορές. Κατόρθωσαν τελικά να εξέλθουν από τα αδιέξοδά τους, να γίνουν πολύ ισχυρότερες και να είναι πλέον παγκόσμιοι ενεργειακοί παίκτες.

Τα παραδείγματα, έστω και με κρίσιμη καθυστέρηση, θα μπορούσαν να αποδειχθούν εξαιρετικά χρήσιμα και για την κρίση της ΔΕΗ. Κρίση, η οποία, δυστυχώς, λόγω παρέλευσης ζωτικού χρόνου και μη έγκαιρης πραγματοποίησης των αναγκαίων επιλογών και αποφάσεων, μπορεί να αποδειχθεί αρνητικά καθοριστική για το μέλλον της δημόσιας επιχείρησης, κλονίζοντας εκ νέου και τις τράπεζες.

 Αναδημοσίευση: slpress.gr

Σύνδρομο υπνικής άπνοιας: Διάγνωση και αντιμετώπιση

Η υπνική άπνοια είναι μία διαταραχή που όλοι κάτι έχουμε ακούσει. Μιλάμε για το στιγμιαίο σταμάτημα της αναπνοής κατά τον ύπνο το βράδυ.
Όλοι κάτι ξέρουμε, αλλά είμαι σίγουρος ότι ελάχιστοι ξέρουν κάποια από έναν ειδικό.
Γι’ αυτό αξίζει να διαβαστεί το παρακάτω κείμενο, του Διδάκτωρα του Πανεπιστημίου Αθηνών και Διευθυντή του Πνευμονολογικού Τμήματος του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Αλέξανδρου Δ. Βίσκου.

* * *

Το σύνδρομο άπνοιας στον ύπνο είναι μία πολύ συχνή διαταραχή της αναπνοής και χαρακτηρίζεται από διακοπές της αναπνοής (άπνοιες –υπόπνοιες) κατά τη διάρκειά του. Αφορά περίπου στο 5% του γενικού πληθυσμού, είναι δηλαδή εξαιρετικά συχνό (είναι τόσο συχνό όσο το άσθμα ή ο διαβήτης).

Άπνοια ορίζεται η διακοπή της ροής του αέρα στις αεροφόρες οδούς που διαρκεί περισσότερο από 10 λεπτά.

Υπόπνοια ορίζεται η κατά 50% μείωση της αναπνευστικής προσπάθειας, συνοδευόμενη από πτώση της οξυγόνωσης κατά 4% ή από αφύπνιση. Οι άπνοιες, ανάλογα με την αιτιολογία τους, ταξινομούνται ως αποφρακτικές, κεντρικές ή μεικτές. Η συνηθέστερη μορφή του συνδρόμου είναι η αποφρακτική άπνοια, η οποία οφείλεται στη μείωση του αυλού των εξωθωρακικών αεραγωγών. Το συνηθέστερο σύμπτωμα του ασθενούς είναι το θορυβώδες ροχαλητό που σε συνδυασμό με τις άπνοιες, προκαλεί μικροαφυπνίσεις που έχουν ως συνέπεια τον πλήρη κατακερματισμό του ύπνου. Μία άλλη μορφή άπνοιας, πολύ σπανιότερη της αποφρακτικής, είναι η κεντρική άπνοια.

Το σύνδρομο της υπνικής άπνοιας χαρακτηρίζεται από την παρουσία 5 απνοϊκών επεισοδίων ανά ώρα ύπνου, συνοδευόμενο από νυκτερινή ή και ημερήσια συμπτωματολογία.

 Τα κύρια συμπτώματα του συνδρόμου είναι:

• Ροχαλητό
• Αίσθημα πνιγμονής κατά τον ύπνο
• Πρωινή κυρίως κεφαλαλγία
• Νυκτουρία
• Ημερήσια κόπωση- υπνηλία, συχνά βασανιστική, που δεν επιτρέπει στον πάσχοντα να έχει φυσιολογική ζωή
• Σεξουαλική δυσλειτουργία, που μπορεί να φτάσει έως πλήρη ανικανότητα
• Γνωσιακές διαταραχές (έλλειψη συγκέντρωσης)
• Διαταραχές του ψυχισμού, κατάθλιψη κλπ

Τα άτομα που κινδυνεύουν να αναπτύξουν περισσότερο το σύνδρομο είναι οι παχύσαρκοι, άτομα με κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες (μακρογλωσσία, οπισθομικρογναθία, διογκωμένες αμυγδαλές κλπ).

Το σύνδρομο είναι συχνότερο στους άνδρες, ενώ επηρεάζεται δυσμενώς από την χρήση αλκοόλ – ηρεμιστικών, καθώς και από τη θέση του σώματος κατά τη διάρκεια του ύπνου. Νοσήματα όπως ο υποθυρεοειδισμός, οι μυοπάθειες, η καρδιακή ανεπάρκεια, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και άλλα νευρολογικά σύνδρομα μπορούν να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν την άπνοια.

Οι βασικές επιπλοκές της νόσου είναι οι παρακάτω:

• Καρδιαγγειακές
• Πνευμονολογικές
• Ατυχήματα
• Νευρολογικές – Ψυχιατρικές

Ειδικότερα δε για τα καρδιαγγειακά νοσήματα, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι σχετίζονται άμεσα με το σύνδρομο της υπνικής άπνοιας. Πολλές επιδημιολογικές μελέτες έχουν επιβεβαιώσει τη στενή σχέση του με την ύπαρξη υπέρτασης, εγκεφαλικού επεισοδίου και εμφράγματος του μυοκαρδίου. Ένα άλλο εξαιρετικά επικίνδυνο επακόλουθο της νόσου, είναι η ύπαρξη πολύ σημαντικού αριθμού τροχαίων ατυχημάτων, συχνά θανατηφόρων. Δεν θα ήταν υπερβολή να λεχθεί ότι ο ασθενής με αποφρακτική άπνοια κατά τον ύπνο, υφίσταται έναν επαναλαμβανόμενο καταιγισμό ορμονικών (μείωση ΑCTH, τεστοστερόνης, αύξηση κορτιζόλης, κατεχολαμινών, υπερινσουλιναιμίας) και νευρολογικών (αύξηση του τόνου του συμπαθητικού) διαταραχών που έχουν ως αποτέλεσμα την πλήρη αποδιοργάνωση της ψυχικής, πνευματικής και σωματικής του υγείας.

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η υπνική άπνοια που δεν αντιμετωπίζεται, συνδέεται χωρίς αμφιβολία με αυξημένο κίνδυνο θανάτου.

Διάγνωση

Η διάγνωση της νόσου τίθεται από τη λήψη του ιστορικού, τη φυσική εξέταση και με την καταγραφή ορισμένων παραμέτρων, που γίνεται κατά τη διάρκεια του ύπνου (πολυπαραμετρική μελέτη ύπνου). Η εξέταση αυτή διενεργείται σε εξειδικευμένα εργαστήρια ύπνου, από πνευμονολόγους που ασχολούνται με το σύνδρομο. Η εξέταση αυτή απαιτεί παραμονή του ασθενούς στο εργαστήριο καθ΄όλη τη διάρκεια της νύχτας.

Η συμμετοχή του ωτορινολαρυγγολόγου στην αντιμετώπιση του συνδρόμου είναι ιδιαιτέρως σημαντική. Ο ασθενής θα πρέπει να υποβληθεί σε ειδική ενδοσκοπική εξέταση που θα αποκαλύψει τις θέσεις απόφραξης ή και άλλες παθολογικές εξεργασίες, προκειμένου να συζητηθεί το ενδεχόμενο χειρουργικής παρέμβασης για επίλυση του προβλήματος.

Η θεραπεία του συνδρόμου θα πρέπει να γίνεται από ιατρό που γνωρίζει το αντικείμενο και αποσκοπεί στην κατάργηση των συμπτωμάτων, στην αποφυγή των επιπλοκών και του προβλήματος, τη βελτίωση ουσιαστικά της ποιότητας της ζωής. Έτσι λοιπόν, η μείωση του σωματικού βάρους, όταν αυτή επιβάλλεται, η αποφυγή λήψης αλκοόλ, μεγάλων γευμάτων και ηρεμιστικών προ της κατάκλισης, καθώς και η αποφυγή λήψης ύπτιας θέσης κατά τον ύπνο, μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικά σε ηπίου – μετρίου βαθμού βαρύτητας συνδρόμου. Στις περιπτώσεις όμως που το πρόβλημα είναι πιο σοβαρό, η πλέον αποτελεσματική θεραπευτική παρέμβαση είναι η εφαρμογή μιας ειδικής συσκευής, μέσω της οποίας διοχετεύεται αέρας υπό πίεση (με ειδική ρινική μάσκα), αποτρέποντας άμεσα τις άπνοιες και όλες τις επιπλοκές τους. Η χειρουργική αντιμετώπιση του συνδρόμου γίνεται σε πολύ λίγες και συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Έτσι λοιπόν, ολοκληρώνοντας, μπορούμε να πούμε ότι το σύνδρομο της υπνικής άπνοιας είναι εξαιρετικά συχνό, αν δεν αντιμετωπιστεί προκαλεί σοβαρά προβλήματα στον πάσχοντα και στο περιβάλλον του (ατυχήματα) και η θεραπεία του είναι σχεδόν πάντα αποτελεσματική.

 Αναδημοσίευση: iatronet.gr

«Πρωταθλητές στη μοναξιά» οι Έλληνες¨

Η Ελλάδα έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη τόσο όσον αφορά στο υποκειμενικό αίσθημα μοναξιάς των ανθρώπων, όσο και την πιο αντικειμενική κατάσταση της κοινωνικής απομόνωσης. Μελέτη δείχνει ότι το το 43% των Ελλήνων συναντιούνται με την οικογένεια ή τους φίλους τους το πολύ μια φορά τον μήνα.

 * * *

«Πρωταθλήτρια μοναξιάς» αναδεικνύεται η Ελλάδα στην Ευρώπη. Ο ένας στους δέκα Έλληνες (το 10%) νιώθει συχνά μοναξιά, ενώ περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα (το 43%) συναντιούνται με την οικογένεια ή τους φίλους τους το πολύ μια φορά το μήνα, σύμφωνα με μια νέα μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών (Joint Research Centre-JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η Ελλάδα έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη τόσο όσον αφορά το υποκειμενικό αίσθημα μοναξιάς των ανθρώπων, όσο και την πιο αντικειμενική κατάσταση της κοινωνικής απομόνωσης, που αξιολογείται με βάση τη συχνότητα των οικογενειακών και φιλικών επαφών.

Περισσότεροι από 75 εκατ. Ευρωπαίοι ενήλικες (το 18% ή σχεδόν ο ένας στους πέντε) συναντιούνται με την οικογένεια ή τους φίλους τους το πολύ μια φορά το μήνα. Στον αντίποδα της Ελλάδας και της Ουγγαρίας, όπου πάνω από το 40% των ανθρώπων βλέπουν την οικογένεια τους και τους φίλους τους το πολύ μια φορά το μήνα, βρίσκονται η Ολλανδία, η Δανία και η Σουηδία, όπου αυτό συμβαίνει μόνο στο 8% των ενηλίκων. Είναι αξιοσημείωτο ότι σε μια χώρα όπως η Πορτογαλία, η οποία θεωρείται στο ίδιο περίπου επίπεδο με την Ελλάδα στην ΕΕ, το ποσοστό της κοινωνικής απομόνωσης είναι μόνο 9% έναντι 43% στη χώρα μας.

Από την άλλη, συνολικά 30 εκατομμύρια Ευρωπαίοι (το 7% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή ο ένας στους 14) νιώθουν μοναξιά πολύ συχνά. Εκτός από την Ελλάδα, το 10% αγγίζει η μοναξιά και σε άλλες χώρες (Ουγγαρία, Τσεχία, Ιταλία, Πολωνία, Γαλλία). Μικρότερα είναι τα ποσοστά στην Ολλανδία και στη Δανία (3%), στη Φινλανδία (4%), καθώς επίσης στη Γερμανία, στην Ιρλανδία και στη Σουηδία (5%).

Όπως είναι φανερό από τα παραπάνω νούμερα, το πρόβλημα της μοναξιάς είναι πιο έντονο στις χώρες της Ανατολικής και της Νότιας Ευρώπης από ό,τι της Δυτικής και Βόρειας - κάτι που μάλλον ανατρέπει το στερεότυπο περί κοινωνικών Νοτίων και αποξενωμένων Βορείων. Αυτό εν μέρει οφείλεται στο ότι παράγοντες όπως η κακή υγεία και οι δυσμενείς οικονομικές συνθήκες (που είναι συχνότερα στη Ν. και Α. Ευρώπη) ευνοούν τη μοναξιά.

Όχι μόνοι οι ηλικιωμένοι

Μια άλλη απομυθοποίηση της μελέτης είναι ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την τρίτη ηλικία. Μπορεί οι ηλικιωμένοι να είναι περισσότερο απομονωμένοι κοινωνικά (9% περισσότερο από ό,τι οι κάτω των 65 ετών), όμως δεν αναφέρουν αισθήματα μοναξιάς τόσο συχνά όσο οι ηλικιακές ομάδες 26 έως 45 ετών.

Η μελέτη επισημαίνει ότι οι μοναχικοί άνθρωποι συχνά στιγματίζονται, έχουν χειρότερη υγεία, χειρότερη γνωστική κατάσταση, περισσότερα ψυχολογικά προβλήματα και πιο απαισιόδοξες αντιλήψεις, ενώ νιώθουν να απειλούνται περισσότερο από τις καθημερινές καταστάσεις. Ακόμη, η μοναξιά σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου, στον ίδιο βαθμό με την παχυσαρκία και το κάπνισμα.

Οι άρρωστοι, οι άνεργοι και οι φτωχοί είναι οι τρεις ομάδες που υποφέρουν περισσότερο από μοναξιά, καθώς έχουν λιγότερες επιλογές και χειρότερη ψυχική διάθεση. 'Άνθρωποι με κακή υγεία έχουν 10% μεγαλύτερη πιθανότητα να νιώσουν μοναξιά από ό,τι οι υγιείς, ενώ η πιθανότητα είναι αυξημένη κατά 7% για τους άνεργους και τους φτωχούς. Η επίπτωση της ανεργίας πάνω στη μοναξιά είναι διπλάσια στη Νότια και Ανατολική Ευρώπη από ό,τι στη Βόρεια και στη Δυτική. Επίσης όσοι ζουν μόνοι τους (π.χ. λόγω χηρείας), έχουν 8% μεγαλύτερη πιθανότητα να νιώθουν μοναξιά, σε σχέση με όσους ζουν μαζί με άλλους (π.χ. οι παντρεμένοι), κάτι αναμενόμενο.

Αντίθετα με τη γήρανση του πληθυσμού, η μοναξιά μόνο πρόσφατα έκανε την εμφάνιση της στη δημόσια κοινωνική και πολιτική ατζέντα των ευρωπαϊκών χωρών. Η νέα μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη το φαινόμενο να αντιμετωπισθεί πιο ενεργητικά από τις κυβερνήσεις, τις αρμόδιες αρχές και άλλους φορείς και την κοινωνία των πολιτών. Η ολοένα μεγαλύτερη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών ενθαρρύνει την επικοινωνία εξ αποστάσεως και την απομόνωση, ενώ φέρνει σε μειονεκτική θέση όσους -ιδίως τους ηλικιωμένους- δεν είναι εξοικειωμένοι με τις νέες τεχνολογίες.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν πρέπει να υποτιμηθεί η σημασία της μοναξιάς για την ευημερία κάθε ατόμου και την κοινωνική συνοχή. Αν και δεν υπάρχει ομοφωνία για τον ορισμό της, είναι γενικά αποδεκτό ότι η μοναξιά είναι ένα δυσάρεστο συναίσθημα που οφείλεται στη διακοπή ή στη χαμηλή ποιότητα των κοινωνικών επαφών ενός ανθρώπου. Ως μοναχικός ορίζεται κάποιος που δηλώνει ότι νιώθει μοναξιά «τον περισσότερο χρόνο» ή «πάντα». Από την άλλη, ως κοινωνική απομόνωση ορίζεται η κατάσταση ενός ανθρώπου που δεν συναντιέται με συγγενείς, φίλους ή συναδέλφους (εκτός δουλειάς) συχνότερα από μια φορά το μήνα.

Συχνά η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση συμβαδίζουν, αλλά όχι πάντα. Μπορεί κανείς να έχει συχνές κοινωνικές επαφές, παρόλα αυτά να μην ικανοποιείται και να νιώθει μοναξιά. Αντίστροφα, μπορεί να έχει πολύ αραιές επαφές, αλλά να μη νιώθει μοναξιά, γι' αυτό άλλωστε τα μέσα ποσοστά της μοναξιάς στην Ευρώπη είναι πολύ χαμηλότερα (7%) από ό,τι της κοινωνικής απομόνωσης (18%).

 Αναδημοσίευση: news247.gr