Τα θύματα ήταν κυρίως κομμουνιστές πολιτικοί κρατούμενοι της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά (1936-1941) οι οποίοι παραδόθηκαν από τις ελληνικές αρχές στους Γερμανούς εισβολείς. Είναι οξύμωρο αλλά οι κατοχικές κυβερνήσεις τους θεωρούσαν πιο επικίνδυνους από τους Ναζί κατακτητές. Στην συνέχεια μεταφέρθηκαν στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Εκεί άρχισαν να μετρούν αντίστροφα για την καθώς θεωρούνταν “αναλώσιμοι” και για το ναζιστικό καθεστώς.
• • •
Και αυτό συνέβη την πρωτομαγιά του ’44 όταν οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα. Η εκτέλεσή τους ήταν μέρος των αντιποίνων που έγιναν για τον φόνο του υποστράτηγου Φραντς Κρεχ και τριών ατόμων της συνοδείας του από δυνάμεις του ΕΛΑΣ, λίγο έξω από τους Μολάους Λακωνίας στις 27 Απριλίου 1944.
Εκτός από τους 200 στην Καισαριανή, εκτελέστηκαν άλλοι 100 με διαταγή του συνταγματάρχη Διονύσιου Παπαδόγκονα, επικεφαλής των Ταγμάτων Ασφαλείας στην Πελοπόννησο. Συνεπώς τα αντίποινα για την δολοφονία του Κρεχ είχαν τουλάχιστον 300 θύματα.
Τα τελευταία σημειώματα
Νωρίς το πρωί μετά το προσκλητήριο, εκφωνήθηκε ο κατάλογος των μελλοθάνατων που είχε συνταχθεί στα γραφεία των Ες Ες και της Ειδικής Ασφάλειας στην οδό Μέρλιν. Στη συνέχεια οι 200 μεταφέρθηκαν στο σκοπευτήριο Καισαριανής με δέκα φορτηγά. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, έγραφαν σημειώματα και τα πετούσαν στο δρόμο.
 |
|
Η επιστολή του γεωπόνου Νίκου Μαριακάκη |
«Καλύτερα να πεθάνει κανείς στον αγώνα για τη λευτεριά παρά να ζει σκλάβος», έγραψε ο Νίκος Μαριακάκης, γεωπόνος από τα Χανιά.
Τιμή και σεβασμό εμπνέει η στάση του Ναπολέοντα Σουκατζίδη, στον οποίο ο Γερμανός διοικητής του στρατοπέδου του χάρισε τη ζωή επειδή γνώριζε γερμανικά και τον χρησιμοποιούσε ως διερμηνέα. Επειδή όμως έπρεπε κάποιος άλλος να πάρει τη θέση του, απάντησε ότι δεν δεχόταν να ζήσει και να πεθάνει κάποιος άλλος στη θέση του.
Το ίδιο έπραξε και ένας άλλος σύντροφός του, ο Αντώνης Βαρθολομαίος, που εκτελούσε χρέη στρατοπεδάρχη. Αρνήθηκε και αυτός να πάρει άλλος την δική του θέση.
Η διαταγή για τις εκτελέσεις
 |
|
Στη φωτογραφία κομμουνιστές |
1. Ο τυφεκισμός 200 κομμουνιστών την 1.5.1944.
2. Ο τυφεκισμός όλων των ανδρών, τους οποίους θα συναντήσουν τα γερμανικά στρατεύματα επί της οδού Μολάοι προς Σπάρτην έξωθεν των χωρίων.
Υπό την εντύπωσιν κακουργήματος τούτου Έλληνες εθελονταί εφόνευσαν αυτοβούλως 100 άλλους κομμουνιστάς.
Ο Στρατιωτικός Διοικητής Ελλάδος».
Στην τελευταία φράση περιγράφεται κυνικά ότι τα αντίποινα είχαν ήδη ξεκινήσει από Έλληνες συνεργάτες των κατακτητών.
 |
|
Η διαταγή εκτέλεσης |
Οι εκτελέσεις γίνονταν ανά 20 άτομα. Οι αυτόπτες μάρτυρες διηγήθηκαν, ότι το χώμα δεν προλάβαινε να ρουφήξει το αίμα.
Ο Σουκατζίδης, αν και ήταν το νούμερο 71, μπήκε στην τελευταία εικοσάδα για να επιτελέσει μέχρι τέλους τον ρόλο του μεταφραστή. Όταν οι πρώτοι 20 στήθηκαν στον τοίχο, ο Γερμανός αξιωματικός τον ρώτησε εάν είχαν κάτι να πουν.
Οι μελλοθάνατοι φώναξαν: Ζήτω η Ελλάδα. Ζήτω η λευτεριά
Τα πτώματα τα μετέφεραν στα φορτηγά, οι επόμενοι 20 που επρόκειτο να εκτελεσθούν στη συνέχεια. Η εφιαλτική μεταφορά επαναλήφθηκε μέχρι να δολοφονηθούν όλοι.
Λίγο μετά τις 10 το πρωί, οι Γερμανοί είχαν ολοκληρώσει το έργο τους. Σε λίγο άρχισαν να χτυπούν πένθιμα οι καμπάνες στις εκκλησίες της Καισαριανής.
Αναδημοσίευση: mixanitouxronou.gr
